Aelod Cynulliad yn galw am gofeb barhaol i Tryweryn

Diweddarwyd am  

Bethan Sayed

Llun: Cynulliad Cenedlaethol Cymru CC 2.0

Fe fyddai gwneud wal ‘Cofiwch Dryweryn’ yn gofeb swyddogol yn “helpu pobol i addysgu am ein hanes”, meddai Aelod Cynulliad.

Daw hyn ar ôl i’r arwydd ar y wal hanesyddol ar ffordd yr A470 ger Llanrhystud gael ei ddisodli gan yr enw ‘Elvis’ dros y penwythnos.

Ond erbyn y bore Llun (Chwefror 4), roedd lluniau ar y cyfryngau cymdeithasol yn awgrymu bod grŵp o bobol ifanc wedi bod mynd ati i adfer yr arwydd gwreiddiol, sy’n coffau pentref Capel Celyn a gafodd ei foddi yn ystod yr 1960au.

Mae sawl unigolyn  wedi galw am ddiogelu’r wal hanesyddol, ac mae dros 1,500 o bobol eisoes wedi arwyddo deiseb ar-lein yn galw ar Lywodraeth Cymru i gymryd cam o’r fath.

“Cofeb barhaol, swyddogol’

Yn ôl Bethan Sayed, sy’n cynrychioli Gorllewin De Cymru yn y Cynulliad, mae’r ffaith bod criw o bobol ifanc wedi mynd ati i adfer yr arwydd ‘Cofiwch Dryweryn’ yn “dangos angerdd ein pobol ifanc i weithredu”.

“Byddai cofeb barhaol, swyddogol, naill ai trwy warchod neu sefydlogi beth sydd yno, neu drwy comisiynu gwaith o’r newydd, yn helpu i addysgu pobol am ein hanes,” meddai mewn llythyr agored at y Dirprwy Weinidog tros Ddiwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon, Dafydd Elis Thomas.

“Os bod momentwm i ddatblygu gweithiau celf modern ar hyd ac ar led Cymru nawr ar yr agenda, yn enwedig yn sgil y sefyllfa Banksy ym Mhort Talbot, fe fyddai’r amser yn berffaith nawr yn ogystal i  gael trafodaeth am lwybr treftadaeth/celfyddydol ar hyd Cymru, sydd yn adrodd ein hanes mewn ffordd amgen.”

Ymateb Llywodraeth Cymru

“Ar hyn o bryd, mae wal ‘Cofiwch Dryweryn’ yn gofeb sydd ddim yn strwythur rhestredig,” meddai llefarydd.

“Mae CADW o hyd yn barod i ailystyried cais ar gyfer rhestru lle mae yna dystiolaeth newydd. Ond, yn achos y gofeb hon, mae trafodaethau yn y gorffennol ynglŷn â’i dyfodol wedi cwestiynu ai rhestru fyddai’r ffordd orau o sicrhau’r diogelwch sydd ei angen, hyd yn oed os yw’n cyrraedd y gofynion.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Cofio Eirwyn Pontsiân – darlith Lyn Ebenezer