Herio Llywodraeth Cymru dros ganllawiau cynllunio

Diweddarwyd am  

Tafod y Ddraig

Llun: Cymdeithas yr Iaith

Mae mudiad iaith wedi cychwyn her gyfreithiol yn erbyn canllawiau cynllunio Llywodraeth Cymru.

Yn ôl Cymdeithas yr Iaith, mae’r polisi cynllunio yn atal cynghorwyr rhag ystyried effaith y bydd y rhan fwya’ o geisiadau datblygu yn eu cael ar yr iaith.

Maen nhw hefyd yn dweud bod y canllawiau yn mynd yn groes i Ddeddf Cynllunio (Cymru) 2015, a oedd yn rhoi ystyriaeth statudol i’r Gymraeg o fewn y gyfundrefn gynllunio.

Yn dilyn cyngor gan y bargyfreithiwr Gwion Lewis, mae’r cwmni cyfreithiol, Cyfreithwyr JCP, wedi anfon llythyr at Lywodraeth Cymru ar ran Cymdeithas yr Iaith, yn mynnu ei bod yn newid y canllawiau, a hynny gan eu bod yn groes i ddeddf 2015.

Bydd yr her gyfreithiol yn cael ei thrafod ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaerdydd heddiw (dydd Llun, Awst 6), gyda’r digwyddiad yn cael ei gynnal ar stondin Cymdeithas yr Iaith.

“brwydr anodd”

“Mae’r Gymdeithas yn credu’n gryf bod y Gymraeg yn perthyn i bob rhan o’n gwlad, nid rhai ardaloedd yn unig,” meddai Jeff Smith, cadeirydd grŵp cymunedau Cymdeithas yr Iaith, cyn y digwyddiad.

“Ers dechrau datganoli, mae pob Llywodraeth, gyda chefnogaeth drawsbleidiol, wedi pregethu a deddfu er mwyn gwneud hynny’n gwbl glir.

“Ond, pan ddaw hi at ganllawiau cynllunio mae Llywodraeth Lafur Cymru yn gwrthod cydnabod yr hawl i gynghorwyr ystyried effaith iaith pob math o ddatblygiad.

“Er enghraifft, os nad yw ysgol Gymraeg yn rhan o stad newydd o dai yng Nghaerdydd, neu rywle arall yn y de-ddwyrain, mae canllawiau ein Llywodraeth Genedlaethol ni ar hyn o bryd yn atal cynghorwyr rhag ystyried yr effaith niweidiol ar y Gymraeg…

“Fe allai hon fod yn frwydr anodd, ond bydd yn frwydr werth chweil er mwyn sicrhau dyfodol llewyrchus i’r iaith yn ein holl gymunedau.”

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud wrth golwg360 nad ydyn nhw’n gwneud sylwadau ar heriau cyfreithiol.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

1988-2018 Cylchgrawn Golwg yn 30 oed