Rhoi bywyd newydd i faled ‘Dewi Dywyll’ o Lanybydder

Diweddarwyd am  

Owen Shiers

Llun trwy law y cerddor

Mae cerddor o ardal Llandysul wedi mynd ati i roi bywyd newydd i eiriau hen faledwr o ardal Clonc.

Mae Owen Shiers yn hanu o Gapel Dewi, ac yn ddiweddar mae wedi cychwyn ar brosiect o’r enw ‘Cynefin’, gyda’r nod o ddarganfod a pherfformio hen faledi a chaneuon gwerin o Geredigion.

Ac yn rhinwedd y prosiect hwn, sy’n ceisio “darganfod tirwedd gerddorol Ceredigion a Gorllewin Cymru”, mae’r cerddor wedi dod ar draws hen faled a gafodd ei sgrifennu gan y baledwr dall, David Jones (1803-1868) – neu ‘Dewi Dywyll’ – o Lanybydder.

“Baled wleidyddol”

Mae lle i gredu bod y faled wedi’i sgrifennu rhywbryd yn y 1860au, wrth iddi gyfeirio at Ryfel Cartref yr Unol Daleithiau a’r effaith a gafodd y digwyddiad yr ochor draw i’r Iwerydd.

Roedd y rhyfel yn un rhwng taleithiau gogleddol a deheuol yr Unol Daleithiau, gyda nifer o dras Gymreig yn rhan o’r brwydro.

“Baled wleidyddol yw hi, ac mae’n trafod effaith y rhyfel ar werin Cymru, prisiau pethau pob dydd fel cotwm, glo a haearn a’r ffaith bod bechgyn ifanc yn cael eu llusgo i ffwrdd i ymladd mewn rhyfel mewn gwlad dierth,” meddai Owen Shiers.

“Mae’r awdur hefyd yn cwestiynu angenrheidrwydd rhyfel ei hun a’r gost erchyll ar fywydau.”

Addasu’r gwreiddiol

Ers darganfod y faled, mae Owen Shiers bellach yn ei chanu mewn nosweithiau cerddorol ledled y wlad, ac mae’n gobeithio ei chynnwys mewn albwm o ganeuon gwerin y bydd yn gweithio arno ym mis Hydre’.

Ond mae’r cerddor yn cyfaddef ei fod wedi cymryd “rhywfaint o artistic license” wrth addasu’r faled i gynulleidfaoedd cyfoes, gan nad oes neb, meddai, eisiau gwrando ar “faled sydd ag ugain o benillion hir undonog.”

Dyma glip ohono yn canu ei fersiwn ei hun o’r faled…

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Gwobrau BAFTA Cymru 2018