Carles Puigdemont yn galw am ymateb heddychlon yng Nghatalwnia

Diweddarwyd  
Yr arlywydd yn gwneud cyfweliad teledu

Carles Puigdemont

Llun: Generalitat de Catalunya trwy Commons Wikimedia

Mae arweinydd Catalwnia, Carles Puigdemont wedi galw am ymateb heddychlon i’r camau y mae Llywodraeth Sbaen wedi eu cyflwyno yn sgil y refferendwm annibyniaeth.

Daeth ei sylwadau mewn cyfweliad teledu a gafodd ei recordio a’i ddarlledu o gaffi yn Girona, lle wnaeth e wrthod derbyn y gorchymyn sydd wedi diddymu ei awdurdod e a’i gabinet.

Ar ôl i Gatalwnia gyhoeddi annibyniaeth yn ffurfiol, ymatebodd Sbaen drwy ddefnyddio cyfansoddiad y wlad er mwyn tynnu hawliau oddi arnyn nhw a’u dychwelyd i Madrid.

Ar ôl diddymu Senedd Catalwnia, cyhoeddodd Prif Weinidog Sbaen, Mariano Rajoy y bydd etholiadau newydd yn cael eu cynnal ar Ragfyr 21.

‘Gwlad rydd’

Yn ôl Carles Puigdemont, dim ond Senedd Catalwnia all gael gwared ar y llywodraeth, ac fe addawodd y byddai’n parhau i weithio tuag at “wlad rydd”.

“Y ffordd orau sydd gennym hyd heddiw o amddiffyn y cyflawniadau yw gwrthwynebiad democrataidd i gyflwyno Erthygl 155.”

Mae Erthygl 155 yn rhoi’r hawl i Lywodraeth Sbaen dynnu pwerau datganoledig yn ôl i Madrid.

“Ein hewyllys yw parhau i ateb gofynion y mandadau democrataidd ac ar yr un pryd, ceisio’r sefydlogrwydd a’r tawelwch mwyaf,” ychwanegodd.

‘Datganiad Catalwnia’n annelwig’

Ond yn ôl arbenigwr ar hanes Catalwnia ym Mhrifysgol Caerdydd, Andrew Dowling, roedd datganiad llywodraeth Catalwnia fod y wlad bellach yn annibynnol yn “annelwig” ac nad oedd Carles Puigdemont “yn ymdebygu i arlywydd gwlad newydd”.

“Maen nhw wedi arwain dwy filiwn o drigolion Catalwnia i gredu mewn annibyniaeth, felly mae’n broblem fawr i ddweud wrthyn nhw nawr ei bod hi’n anodd adeiladu gwladwriaeth pan fo gan Sbaen y blaen o safbwynt y gyfraith ar eu hochr.

“Maen nhw’n gaeth yn eu rhethreg eu hunain.”

Llywodraeth Catalwnia

Yn dilyn camau Sbaen yn eu herbyn, dydy aelodau Llywodraeth Catalwnia bellach ddim yn gyflogedig.

Ac fe allen nhw, ynghyd â Carles Puigdemont, gael eu cyhuddo o dorri’r gyfraith ac fe allai hynny ddigwydd mor fuan â dydd Llun, yn ôl erlynwyr.

Er yr awgrym y gallai etholiad arall gynnig “sefydlogrwydd” i Gatalwnia, mae polau cychwynnol yn darogan cryn lwyddiant i bleidiau sydd o blaid annibyniaeth.

Ond does dim lle i gredu ar hyn o bryd y bydden nhw’n ennill mwyafrif.

Mae pwerau tros feysydd sy’n cynnwys addysg, iechyd a phlismona gan Gatalwnia ers marwolaeth Franco yn 1975.

Pwerau yn nwylo Sbaen

Ond mae Catalwnia o dan ofal Dirprwy Brif Weinidog Sbaen, Soraya Saenz de Santamaria am y tro.

Bydd hi bellach yn gofalu am y meysydd datganoledig ac yn adrodd yn ôl i Lywodraeth Sbaen.

Un o’i gweithredoedd cyntaf oedd diddymu grym Josep Lluis Trapero, pennaeth y Mossos d’Esquadra – yr heddlu.

Mae e bellach wedi ymddiswyddo o’r heddlu yn gyfangwbl, ac mae e’n destun ymchwiliad yn dilyn y refferendwm.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Perthynas gymhleth Cymru a Lerpwl