“Pontsiân y proffwyd” wedi darogan sut le fyddai’r Cynulliad

Diweddarwyd am  

Lyn Ebenezer

Llun: golwg360/Karen Owen

Mae’r digrifwr, Eirwyn Pontsiân yn rhybuddio rhag gwendid Cynulliad i Gymru, yn ei ail gyfrol, Twyll Dyn, a gyhoeddwyd bron i ddeugain mlynedd yn ôl, meddai Lyn Ebenezer.

Yn ei ddarlith yn Neuadd Ffostrasol neithiwr (nos Lun, Mawrth 18) i nodi chwarter canrif ers marw’r digrifwr a’r saer coed o gefn gwlad Ceredigion, mae Lyn Ebenezer yn nodi sut y mae’r gyfrol tafod yn y boch a gyhoeddwyd gan y Lolfa yn 1982, yn dweud llawer gormod o’r gwir.

“Sa i’n dweud na ddylai Eirwyn fod wedi cyhoeddi’r gyfrol honno,” meddai, “ond efallai mai nage 1982 oedd yr amser iawn… oherwydd fe roiodd hi gyfle i nifer fawr o’i elynion – ac roedd gydag e dipyn o’r rheiny, oedd ddim yn gwerthfawrogi ei huodledd e na’r ffordd oedd e’n beirniadu’r sefydliad… i ymosod arno fe.”

Yn ei ddarnau yn cyfeirio at flynyddoedd cyntaf ei fywyd priodasol, yn byw mewn stafelloedd uwchben siop ‘Jones y Ffish’, mae’n cymharu ei sefyllfa ef a’i briod ifanc gyda chynulliad o wleidyddion Cymreig a fyddai’n gwasnaethu yn adeilad y wlad fawr drws nesa’.

Er eu bod yn rhentu’r rŵms ac yn talu eu dyledion yn rheolaidd, mae Jones y Ffish yn gwneud pwynt o ymweld ben bore, i estyn am bethau y mae’n dal i’w cadw mewn droriau o gwmpas y lle. Mae’n galw pan mae’r cwpwl yn ceisio gwylio’r teledu neu wrando ar gerddoriaeth, dim ond iddyn nhw ddeall mai fe sy’n berchen y lle o hyd,

“Mae Pontsiân yn dweud fod cael lle rhent ‘yn well na chael dim’,” meddai Lyn Ebenezer, “ond mae e hefyd yn dweud mai cael eu lle eu hunain fydde fe’n lico”. Oherwydd, ar ddiwedd y dydd, mae byw yn stafelloedd Jones y Ffish yn debyg iawn i dreial gwasanaethu mewn cynulliad sy’n berchen go iawn i fam-yng-nghyfraith o Saesnes o’r wlad fawr drws nesa’.

Eisteddfodau

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones