Merch i arwain Gorsedd y Beirdd am y tro cyntaf

Diweddarwyd am  


Christine James yn cael ei choroni yn Eisteddfod Genedlaethol Eryri 2005
Christine James, uwch-ddarlithydd yn Academi Hywel Teifi, Prifysgol Abertawe, sydd wedi cael ei henwebu fel Archdderwydd i ddilyn Jim Parc Nest.

Wrth annerch Seremoni Gyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych a’r Cyffiniau prynhawn ʼma cyhoeddodd yr Archdderwydd Jim Parc Nest mai un enwebiad yn unig sydd wedi’i dderbyn i weithredu fel Archdderwydd am y cyfnod 2013-16.

“Yn unol â threfniannau Gorsedd y Beirdd, gwahoddwyd enwebiadau ar gyfer swydd yr Archdderwydd, ac erbyn y dyddiad cau, roedd y Cofiadur wedi derbyn un enwebiad, “ meddai.

“Er bod rhaid i gyfarfod blynyddol yr Orsedd gadarnhau’r enwebiad hwn yn y cyfarfod yn ystod yr Eisteddfod eleni, rwyf am gyhoeddi, a hynny’n hapus iawn, mai enw Christine James, o Gaerdydd, fydd yn mynd gerbron y cyfarfod blynyddol ym Mro Morgannwg.

“Christine James yw’r ferch gyntaf i gael ei henwebu fel Archdderwydd, ac mae’n braf iawn cael cyhoeddi hynny yma heddiw.  Christine hefyd yw’r ddysgwraig gyntaf i gael ei henwebu i’r swydd, ac mae hyn hefyd yn destun llawenhau i ni fel cenedl.

“Llongyfarchiadau mawr i Christine ar ei henwebiad, a mawr obeithiaf y bydd hi’n eich annerch chi o’r Maen Llog yn Seremoni’r Cyhoeddi’r flwyddyn nesaf.”

Dywedodd Mererid Hopwood, y ferch gyntaf i ennill y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol, a hynny yn Ninbych yn 2001, ei bod hi wrth ei bodd gyda’r enwebiad.

“ Llongyfarchiadau mawr i Christine, mae’n newyddion ardderchog,” meddai.

“Yn sicr, fe fydd yr Orsedd mewn dwylo da.”

Yn wreiddiol o Donypandy yng Nghwm Rhondda, magwyd Christine James ar aelwyd uniaith Saesneg, ac fe ddysgodd y Gymraeg fel ail iaith tra’n ddisgybl yn Ysgol Ramadeg y Merched, Y Porth, cyn mynd ymlaen i ennill gradd anrhydedd dosbarth cyntaf yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth. Mae’n briod â Wyn James ac yn fam i Eleri, Emyr ac Owain, ac yn fam-gu newydd sbon i Trystan Marc.

Enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Eryri a’r Cyffiniau 2005 am ei chasgliad o gerddi, Lluniau Lliw, a ysbrydolwyd gan rai o weithiau celf fwyaf adnabyddus Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Disgrifiwyd ei gwaith fel “casgliad o farddoniaeth caboledig a chyffrous,” gan y beirniad, Derec Llwyd Morgan, wrth draddodi’r feirniadaeth.

Bu hefyd ymhlith enillwyr y gystadleuaeth farddoniaeth ryngwladol Féile Filíochta ar sawl achlysur, ac roedd yn fardd gwadd Y Lle Celf yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd a’r Cylch 2008. Fe’i derbyniwyd i’r Orsedd yn 2002, ac mae’n aelod o Fwrdd yr Orsedd er 2010.

Daw cyfnod yr Archdderwydd presennol i ben ar ddiwedd Eisteddfod Genedlaethol Bro Morgannwg, ac fe fydd yr Archdderwydd newydd yn ymgymryd â’i dyletswyddau yn Seremoni Cyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol 2014 ym Mehefin 2013.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Cofio Eirwyn Pontsiân – darlith Lyn Ebenezer