Bydd gwella sefyllfa ariannol Cymru yn her enfawr, yn ôl ymchwil newydd

 
Pentwr o bapurau ugain punt

Arian parod

Llun parth cyhoeddus CC0

Bydd cau bwlch cyllidol Cymru yn her enfawr, beth bynnag yw dyfodol cyfansoddiadol y wlad, yn ôl ymchwil newydd.

Mae’r adroddiad, gan academyddion yng Nghanolfan Llywodraethiant Cymru ym Mhrifysgol Caerdydd, yn asesu sefyllfa gyllidol bresennol Cymru yn y Deyrnas Unedig, ac yn ystyried rhai o’r goblygiadau cyllidol pe bai Cymru’n annibynnol.

Daw i’r casgliad y byddai cau’r bwlch yn anodd dros ben, ta waeth am sefyllfa gyfansoddiadol Cymru yn y dyfodol.

“Ar hyn o bryd, mae bwlch o tua £4,300 y person rhwng gwariant Cymru a’i refeniw ar y cyfan, sy’n sylweddol o fwy na chyfartaledd y Deyrnas Unedig, sef £620,” meddai’r ymchwilydd Guto Ifan.

“Nid yw Cymru’n unigryw o bell ffordd: gwladwriaeth hynod anghytbwys yw’r Deyrnas Unedig, lle mae gan 9 o’r 12 cenedl a rhanbarth ddiffyg cyllidol a ariennir gan ‘drosglwyddiadau cyllidol’ gan y tri rhanbarth arall.”

Gwario llai mewn Cymru annibynnol

Mae’r adroddiad yn cwestiynu a fydd problemau economaidd, cyllidol a chymdeithasol Cymru’n gwella wrth aros yn rhan o’r Deyrnas Unedig.

Ond mae hefyd yn dadlau y byddai angen cynyddu trethi neu leihau cyllidebau’n sylweddol mewn Cymru annibynnol, gyda lefelau is o dreulio nwyddau a gwasanaethau yn yr economi, yn y tymor byr i ganolig o leiaf.

Mae’r adroddiad hefyd yn ystyried nifer o gynigion y mae cefnogwyr annibyniaeth wedi’u codi ers i Ganolfan Llywodraethiant Cymru gyhoeddi Gwariant a Refeniw Llywodraethol Cymru yn 2016 a 2019, gan gynnwys gwariant ar amddiffyn cenedlaethol, dyled y llywodraeth, pensiynau a pholisïau ariannol a chyllidol posibl Cymru annibynnol.

Hyd yn oed o dan dybiaethau hael iawn ynghylch trefniadau ôl-annibyniaeth, mae bwlch cyllidol Cymru’n parhau i fod yn sylweddol.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn