Beirniadu Adam Price eto am ddefnyddio term ‘sarhaus’

Diweddarwyd am  
Pen ac ysgwydd Vaughan Gething

Vaughan Gething, Ysgrifennydd Iechyd Llywodraeth Cymru

Llun: Cynulliad Cenedlaethol Cymru CC 2.0

Mae Adam Price wedi cael ei feirniadu’n hallt am amddiffyn ei ddefnydd o’r term ‘reparations’ yng nghynhadledd ei blaid.

Wrth annerch aelodau Plaid Cymru fis diwethaf, mi alwodd ar San Steffan i dalu iawndaliadau – “reparations” yn Saesneg –  i Gymru yn dilyn canrifoedd o ormes.

Mae’r term, yn Saesneg, yn cael ei ddefnyddio gan amlaf yng nghyd-destun pobol croenddu a gormes caethwasanaeth, a chafodd ei feirniadu ar y pryd gan Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford.

Bellach, mewn cyfweliad â’r Sefydliad Materion Cymreig (IWA) mae Adam Price wedi amddiffyn ei ddefnydd o’r term, ac mae hynny wedi denu beirniadaeth gan yr Aelod Cynulliad croenddu Vaughan Gething.

‘Iaith brofoclyd’

“Unwaith eto mae Adam Price wedi dewis defnyddio iaith bryfoclyd – ac sydd â chysylltiadau â hil – trwy sôn am reparations,” meddai Vaughan Gething, y Gweinidog Iechyd.

“Dyw hynny ddim yn dangos awydd i dderbyn a chynnwys pawb. Mae’n fwriadol sarhaus ac yn ffordd o fynnu sylw. Dyw e ddim yn cuddio hynny. Mae’n cyfaddef hynny’n agored yn y cyfweliad.

“Mae’n fwriadol yn cymharu gormes pobol sydd ddim yn wyn – dros ganrifoedd – gyda bod yn Gymro neu’n Gymraes. Cyfrannodd Cymru’n fawr at y gormes yna ac mae digon o dystiolaeth o hynny. Mae hyn yn warthus.”

Mae’r gweinidog iechyd hefyd wedi dweud mai “poblyddiaeth Trumpaidd yw ei ymddygiad ffug-ddeallus”, gan ategu: “allwn ni ddim gadael i’r gwenwyn yma gael gafael ar ein gwleidyddiaeth”.

Y sylwadau

Wrth siarad yn y gynhadledd dywedodd Adam Price mai “reparation” sydd angen ar Gymru yn dilyn “canrif o esgeulustod” gan San Steffan.

Ac yn ei erthygl i IWA yr wythnos hon, mae’n amddiffyn hynny gan ddweud bod sefyllfa hanesyddol Cymru “i’r rhan fwyaf o bobol yn eithaf tebyg, os nad yn union yr un peth, a threfedigaethu.”

Mae Adam Price yn derbyn bod Cymry wedi bod yn berchen ar byllau glo – ac felly wedi bod ynghlwm â gwladychu Cymru – ond yn dweud mai “eithriad oedd y rheiny”.

Ac yn ddiweddarach yn y darn, wrth drafod ymateb y wasg Brydeinig i’w sylwadau yn y gynhadledd mae’n dweud “weithiau, a bod yn onest, rhaid dweud pethau eofn iawn er mwyn ennyn ymateb.”

Mae golwg360 wedi gofyn i Blaid Cymru am ymateb.

Cymru

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones