Ymgyrchwyr yn galw am ymddiheuriad gan Mark Drakeford

Diweddarwyd  
Adeilad y Senedd, Bae Caerdydd

Y Senedd

Llun: golwg360

Mae ymgyrchwyr wedi gofyn am ymddiheuriad gan Brif Weinidog Cymru Mark Drakeford gan honni ei fod wedi dweud “celwydd” mewn llythyr atyn nhw am ei safbwynt ar enw’r Senedd.

Ym mis Tachwedd y llynedd dywedodd Mark Drakeford mai’r term uniaith Gymraeg “Senedd” y byddai’n ei ddewis ar gyfer enw’r sefydliad.

Ond roedd yn absennol o’r bleidlais ar enw’r Senedd ar ddechrau’r mis ond roedd pob Gweinidog arall wedi eu chwipio i bleidleisio dros ychwanegu enw Saesneg i’r ddeddfwriaeth.

Yn ôl Cymdeithas yr Iaith, dywedodd Mark Drakeford wrthyn nhw mai enw uniaith Gymraeg fyddai’n ei gefnogi, mewn cyfarfod ym mis Gorffennaf.

Ond mewn llythyr at y mudiad wedi’r bleidlais ar ddeddfwriaeth i newid enw’r Cynulliad, yn ceisio amddiffyn safbwynt y Llywodraeth, dywedodd y Prif Weinidog: “Fel y dywedais yn ein cyfarfod fis Gorffennaf, cefnogaf yn llwyr y defnydd bob dydd o ‘Senedd’ yn ein dwy iaith swyddogol.

“Serch hynny, dywedais hefyd y gall fod angen gwahaniaethu rhwng y realiti ymarferol o ba enw a ddefnyddir ar y naill law a’r gwaith technegol o ddrafftio’r ddeddfwriaeth berthnasol ar y llall… bydd weithiau angen i Ddeddfau deddfwrfeydd eraill y DU gyfeirio at ddeddfwrfa Cymru. Byddai defnyddio “Senedd Cymru” (yn unig) o leiaf yn cynnwys cyfeiriad at Gymru ond nid yw hynny ond yn hygyrch o hyd i’r rhai sy’n deall Cymraeg. Yn fwy cyffredinol, wrth enwi ein deddfwrfa yn ffurfiol dymunaf weld ein dwy iaith swyddogol yn cael eu trin yn gyfartal.”

“Anonest”

Wrth ymateb dywed Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith, Bethan Ruth Roberts mewn llythyr at Mark Drakeford: “Yn ôl dirprwyaeth y Gymdeithas fuodd yn y cyfarfod gyda chi ym mis Gorffennaf eleni, ni sonioch ddim gair am unrhyw reswm dros ychwanegu enw Saesneg i’r ddeddfwriaeth fel yr honnir yn eich llythyr. Nid ydym yn defnyddio’r geiriau hyn yn ysgafn: rydych wedi bod yn anonest ar y mater hwn. Hoffem felly dderbyn ymddiheuriad am y celwydd hwnnw yn eich llythyr atom.

“Mae’n glir o’n cyfarfod gyda’r Prif Gwnsler Deddfwriaethol nad oes rhwystr cyfreithiol i nodi enw uniaith Gymraeg yn y ddeddfwriaeth.”

Mae Bethan Ruth Roberts yn ychwanegu bod nifer o’u haelodau wedi eu “siomi’n fawr” gan y tro pedol: “Y ffordd orau o sicrhau mai enw Cymraeg yw’r norm yw peidio â rhoi enw Saesneg ar y sefydliad o gwbl. O’r Knesset, i’r Dáil a’r Bundestag – mae enwau seneddau ar draws y byd yn cael eu defnyddio a’u deall yn rhyngwladol, ac yn ddatganiad o hyder y cenhedloedd hynny ynddyn nhw eu hunain a statws eu hieithoedd.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones