Ymgyrchwyr yn poeni am effaith “gor-dwristiaeth” ar ardal y chwareli

Diweddarwyd  

To llechi

Llun: CC0

Mae ymgyrchwyr iaith yn rhybuddio y gallai dynodi hen ardal y chwareli yn Safle Treftadaeth y Byd fod yn niweidiol i gymunedau Cymraeg.

Y llynedd, daeth y cyhoeddiad mai’r ardal yng Ngwynedd fydd yn cael ei henwebu nesaf gan Lywodraeth Prydain er mwyn derbyn statws arbennig y corff, UNESCO.

Y gobaith yw y byddai statws o’r fath yn arwain at fwy o fuddsoddiad a thwristiaeth yng ngogledd-orllewin Cymru.

Ond pryder y grŵp, Cylch yr Iaith, yw y gallai creu “gor-dwristiaeth” a fydd, yn ei thro, yn “erydu” cymunedau Cymraeg.

Peryglon gor-dwristiaeth  

Yn ei ymchwil, mae Howard Huws yn cyfeirio at astudiaethau blaenorol ar feysydd iaith, tai a swyddi yn y gogledd-orllewin, sy’n dangos bod twristiaeth – a gormodedd ohono – yn cael effaith negyddol ar gymunedau Cymraeg.

Ychwanega fod y cymunedau hyn yn wynebu yr un faint o beryg o du gor-dwristiaeth ag ardal y Llynnoedd a Chernyw yn Lloegr, Valencia, arfordir Croatia a Chyprus.

Ond yn wahanol i’r rheiny, meddai Howard Huws, “gallai’r ieithoedd a’r diwylliannau Saesneg, Sbaenaidd, Croataidd a Groegaidd oll wrthsefyll tanseilio cymunedau’r ardaloedd uchod gan or-dwristiaeth, er cymaint y golled.

“Ond ni all y Gymraeg wrthsefyll tanseilio cymunedau Gorllewin Cymru a’r Cymoedd, sydd wrth gwrs yn cynnwys cymunedau ôl-ddiwydiannol Gwynedd.”

‘Ystyriwch y cymunedau Cymraeg’

Mae Howard Huws o’r farn mai’r ffordd orau i “normaleiddio” twristiaeth yng Nghymru yw trwy sicrhau bod ffyniant y cymunedau Cymraeg yn cael ei ystyried wrth hyrwyddo’r fasnach.

Ond bai’r llunwyr polisi a’r cyrff hyrwyddo ar hyn o bryd yw nad ydyn nhw “mor barod i gydnabod bod cysylltiad rhwng twristiaeth a shifft ieithyddol,” meddai.

“Oni cheir sicrwydd y gosodir amodau ffyniant y Gymraeg yn gymunedol, yng nghyd-destun ceisiadau cynllunio a chyfrannu arian cyhoeddus ar ffurf cymhorthdal a nawdd, yna ni fyddai’r cynllun Tirwedd Llechi Gogledd Orllewin Cymru hwn o fudd i gymunedau Gwynedd,” meddai.

“Y mae Cylch yr Iaith yn gofyn i’r Bartneriaeth sydd y tu cefn i’r cynllun alw ar Lywodraeth Cymru a Chyngor Gwynedd i sefydlu a gweithredu cynllun rhagbaratoawl a fydd yn gosod ffyniant y Gymraeg yn Gymunedol amcan hanfodol ym meysydd cyflogaeth, tai a chynllunio, a thwristiaeth.

“Byddai angen sefydlu polisi yn nodi y byddai’n rhaid i unrhyw ddatblygiad a ddeilliai’n uniongyrchol neu’n anuniongyrchol o ddynodi’r ardaloedd dan sylw yn Safle Treftadaeth Byd fod yn Gymraeg a Chymreig – yn adlewyrchu’n llawn hunaniaeth ieithyddol a diwylliannol y cymunedau – ac o dan berchnogaeth a rheolaeth leol gyda lles ieithyddol, diwylliannol ac economaidd y cymunedau’n hanfod.”

Cymru

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Cofio Eirwyn Pontsiân – darlith Lyn Ebenezer