Lansio llyfr Catalaneg i leisio “gwrthwynebiad” at Sbaen

Diweddarwyd  

Menna Elfyn

Llun: Hwyl Llên Llandeilo

Mae’r Cynulliad wedi datgan ei “gwrthwynebiad” at sefyllfa wleidyddol Catalwnia trwy gynnal lansiad llyfr yn y Senedd.

Dyna farn Menna Elfyn, y bardd a sgwennodd Murmur, ac a fu ynghlwm â lansiad y cyfieithiad Catalaneg Murmuri ddydd Mercher (Medi 18).

Mae’r caethiwed yn thema amlwg yn y gyfrol, ac mae’r llyfr eisoes wedi cael ei chyflwyno i wleidyddion Catalanaidd sydd wedi’u carcharu gan Lywodraeth Sbaen.

Yn groes i ewyllys Sbaen mi gynhaliodd Catalwnia refferendwm annibyniaeth yn 2017, ac yn ei sgil cafodd sawl gwleidydd amlwg eu carcharu. Ymateb i hyn oedd y lansiad, yn ôl y bardd.

“Roedd lansiad y llyfr yn ffordd o hyrwyddo neges ynglŷn â charchariad a gwrthwynebiad Senedd Cymru i’r ffaith bod y rhain yn y carchar o hyd,” meddai wrth golwg360.

“A’u bod nhw wedi gweithredu yn ddemocrataidd fel Seneddwyr.”

Catrin Glyndŵr

 chaethiwed yn thema, mae prif gerddi’r gyfrol yn mynd i’r afael â charchariad Catrin Glyndŵr, merch y tywysog canoloesol,  a’i phlant.

Cafodd ei dal gan y Saeson yn dilyn marwolaeth ei gŵr, Edmund Mortimer, a chafodd ei chaethiwo â’i merched yn Nhŵr Llundain.

Rhai dyddiau cyn y lansiad roedd hi’n Ddiwrnod Owain Glyndŵr (Medi 16), ac mae Menna Elfyn yn teimlo bod hynny’n tynnu sylw at hynny.

“Mae’n addas iawn hefyd ei fod wedi’i lansio yn wythnos Owain Glyndŵr yn cael ei gofio,” meddai. “Mae Catrin Glyndŵr wedi cael ei hanghofio, ond mae’n cael ei chofio mewn cerddi.”

“Creu pontydd”

Dyw’r bardd ddim am gyfyngu’i gwaith i’r Gymraeg ar Gatalaneg yn unig ac mae cyfieithiadau Eidaleg ac Arabeg o’i llyfrau eraill ar y gweill.

Mae’n jocian ei bod yn byw “rhwng cyfieithwyr, ac ieithoedd, a gwledydd” ac mae’n sôn am sut mae gwaith creadigol yn medru creu cysylltiadau rhwng gwledydd.

“Llenyddiaeth a barddoniaeth yw unig bethau sy’n gallu croesi ffiniau a gwledydd heb basborts a fisas,” meddai. “Ac maen nhw’n gallu creu pontydd.”

Digwydd bod ‘pont’ yw’r gair am ‘bont’ yn y Gatalaneg, ‘murmuri’ yw ‘murmur’, ac mae ‘mantell’ yn union yr un peth yn y ddwy iaith. Mae’r bardd yn hoff o’r cyd-ddigwyddiad hapus yma.

“Mae yna lot o eiriau,” meddai. “Er nad yw’n iaith perthyn i’r Gymraeg. Mae’n rhyfedd sut mae ieithoedd rhywsut wedi dod i’r un math o seiniau a geiriau.”

Y lansiad

Roedd Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg, a’r Llywydd, Elin Jones wedi cymryd rhan yn y digwyddiad – mae Aelod Cynulliad Ceredigion wedi ymweld ag un o’r carcharorion Catalanaidd, Carme Forcadell, yn ei chell.

A daeth prif lansiad y Senedd yn sgil lansiad gyntaf canolfan Yr Egin, yng Nghaerfyrddin.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones