Rhybudd i Gyngor Gwynedd am asesu effaith iaith datblygiadau tai

Diweddarwyd am  
Rhes o dai ar hanner eu hadeiladu

Tai newydd

Llun: Paul Harrop CCA 2.0

Mae bargyfreithiwr amlwg wedi rhybuddio Cyngor Gwynedd y gallai wynebu her gyfreithiol os yw’n bwrw ymlaen gyda newid polisi a fyddai’n atal cynnal asesiadau effaith iaith ar y rhan fwyaf o geisiadau cynllunio.

Daw wrth i bwyllgor o gynghorwyr o Wynedd ac Ynys Môn ystyried canllawiau cynllunio atodol, a fyddai, ymysg materion eraill, yn golygu mai canran fach iawn o geisiadau cynllunio fydd yn derbyn asesiad effaith iaith llawn.

Roedd Cyngor Gwynedd yn arfer mynnu asesiad effaith iaith llawn ar gyfer pob cais i adeiladu pump neu fwy o dai.

Rhybudd y bargyfreithiwr

Mae disgwyl i gynghorwyr benderfynu ar un o’r dogfennau sy’n ffurfio rhan o gyfres o ganllawiau cynllunio atodol heddiw (dydd Gwener, Mehefin 14).

“Ymddengys y cytunwyd ar eiriad terfynol… y Cynllun Datblygu yn ystod y cyfnod ymgynghori ar gyfer [canllawiau cynllunio Llywodraeth Cymru],” meddai’r bargyfreithiwr Gwion Lewis mewn cyngor cyfreithiol at gynghorwyr Gwynedd ac Ynys Môn cyn y cyfarfod.

“Credaf fod geiriad y polisi yn ddiffygiol gan nad ydyw, yn groes [i’r Ddeddf a chanllawiau cynllunio mwy diweddar y Llywodraeth] yn datgan yn glir y ‘[g]all ystyriaethau yn ymwneud â’r defnydd o’r Gymraeg gael sylw gan benderfynwyr cyn belled â’u bod yn berthnasol i geisiadau am ganiatâd cynllunio’.

“Yn hytrach, yr awgrym cryf yn y polisi yw y dylid ond rhoi ystyriaeth i’r Gymraeg os yw’r meini prawf ar gyfer darparu ‘Datganiad Iaith Gymraeg’ neu ‘Asesiad Effaith Iaith Gymraeg’ yn cael eu cwrdd.

“… ni fyddai ‘atal’ neu ‘wahardd’ asesiad effaith iaith ar sail y [polisïau a chanllawiau] yn unig yn synhwyrol yn gyfreithiol ac fe allai sail ar gyfer adolygiad barnwrol godi oni ddilynir [fy nghyngor].”

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu cyngor Gwion Lewis ac yn galw am ddeddfwriaeth fydd yn sefydlu cyfundrefn newydd er mwyn sicrhau bod asesiadau effaith iaith yn cael eu cynnal ar ddatblygiadau.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Anrhydeddau Gorsedd y Beirdd 2019