Arbenigwyr eisiau cyfraith “fwy pwrpasol” i ehangu addysg Gymraeg

Diweddarwyd am  
Dosbarth mewn ysgol

Llun: CCO

Mae panel o arbenigwyr yn galw ar Lywodraeth Cymru i greu  “deddfwriaeth fwy pwrpasol ac effeithiol” ar gyfer cynyddu nifer y disgyblion yng Nghymru sydd yn derbyn eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg.

Yn ôl Cymdeithas yr Iaith, “mae’r arbenigwyr yn hollol glir bod angen Deddf Addysg Gymraeg er mwyn cyrraedd miliwn o siaradwyr” erbyn 2050, sef nod uchelgeisiol Llywodraeth Cymru.

Cafodd adroddiad newydd ‘Gwella’r Broses Cynllunio Addysg Gymraeg’ ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru ac mae yn cynnig argymhellion ar sut i wella strategaeth y Gymraeg mewn addysg.

“Mae’n gwbl briodol i’r Llywodraeth gytuno rhai newidiadau i’r Is-ddeddfwriaeth bresennol wrth wynebu’r her a osodir gan y ddogfen bolisi Cymraeg 2050,” meddai awduron yr adroddiad.

Er hynny, barn yr arbenigwyr yw bod “angen ystyried yn ofalus sut mae cryfhau’n sylweddoli proses o gynllunio ieithyddol ac addysgol”.

Fe fyddai hyn “yn sicrhau fod canran llawer uwch o ddisgyblion yn cael y cyfle i allu siarad Cymraeg dros y degawdau nesaf hyn”.

“Deddfwriaeth fwy pwrpasol”

Mae’r panel o arbenigwyr yn cynnwys yr Athro Dylan Foster Evans o Brifysgol Caerdydd, Comisiynydd y Gymraeg – Aled Roberts, Meirion Prys Jones o Lingue Cyf, Sarah Mutch o Gyngor Bwrdeistref Caerffili, a Bethan Morris Jones – Pennaeth Ysgol Pendalar Caernarfon.

“Er mwyn sicrhau gwell darpariaeth o ran cynllunio a darparu ar gyfer addysg Gymraeg a dysgu’r Gymraeg yn fwy effeithiol yn gyffredinol, bydd angen creu deddfwriaeth fwy pwrpasol ac effeithiol,” meddai’r panel.

“Bydd angen creu deddfwriaeth fwy pwrpasol ac effeithiol er mwyn delio â’r holl ddatblygiadau hyn gan greu trefn a fydd yn fwy cynhwysol ac uchelgeisiol na’r un bresennol.”

Mae’r panel yn nodi bod strategaeth Cymraeg 2050 yn gosod her sylweddol i’r gyfundrefn addysg yng Nghymru o ran cynyddu’r gyfran o blant sy’n derbyn addysg Cymraeg.

“Calonogol iawn”

Dywed Osian Rhys o Gymdeithas bod yr adroddiad yn “galonogol iawn”.

“Mae’r adroddiad yn cadarnhau llawer o’r hyn rydyn ni wedi bod yn ei ddweud. Mae’r arbenigwyr yn hollol glir bod angen Deddf Addysg Gymraeg er mwyn cyrraedd miliwn o siaradwyr.

“Mae angen Deddf Addysg Gymraeg yn ogystal â newidiadau pellgyrhaeddol er mwyn recriwtio, hyfforddi a chadw athrawon sy’n dysgu drwy’r iaith.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Cofio Eirwyn Pontsiân – darlith Lyn Ebenezer