Eiris Llywelyn yn wynebu carchar am wrthod talu am drwydded deledu

Diweddarwyd  
Llun o hen set deledu hen ffasiwn

Llun: CC0

Mae Eiris Llywelyn, dynes 68 oed o Geredigion, yn gwneud “safiad dewr iawn” wrth iddi wrthod talu ffi’r drwydded deledu fel rhan o ymgyrch tros ddatganoli pwerau darlledu i Gymru.

Daw sylwadau Aled Powell o Gymdeithas yr Iaith ar ôl i lys roi dirwy o £220 iddi yn dilyn gwrandawiad yn Aberystwyth heddiw (dydd Mercher, Ebrill 3).

Eiris Llywelyn o Ffostrasol yw’r trydydd person i fynd gerbron llys fel rhan o’r ymgyrch, ond y cyntaf i wrthod talu dirwy.

O ganlyniad, mae hi’n wynebu cyfnod o garchar wrth i Gymdeithas yr Iaith fynnu bod pwerau darlledu yn hanfodol er mwyn cynnal democratiaeth.

Ymgyrch ‘mor bwysig â brwydr y 1970au a’r 1980au’

“Mae’r ymgyrch hon yr un mor bwysig â brwydr y 70au a’r 80au dros sefydlu’r sianel,£ meddai Eiris Llywelyn.

“Mae’n frwydr dros ddyfodol ein hiaith a’n cymunedau a dros ddemocratiaeth. Mae democratiaeth yn amhosibl os na fyddwn yn cael rheolaeth ar y cyfryngau – a’r cyfryngau’n adlewyrchu ein gwerthoedd a’n diwylliant ni a’n bod ni’n gweld y byd drwy ffenestr Gymreig.

“Mae datganoli’r system ddarlledu yr un mor bwysig â datganoli grym gwleidyddol. System ddarlledu sy’n cael ei rhedeg o San Steffan yw’r un bresennol.

“Cawn ein trin fel rhan o Loegr gan yr holl ddarlledwyr Prydeinig a phropaganda Prydeinig a ddarlledir i ni yng Nghymru yn feunyddiol. San Steffan sy’n dal yr awenau.

“Dyma sy’n gyfrifol am y merddwr darlledu yng Nghymru a pham mai dim ond un sianel deledu sydd gennym – a sicrwydd ariannol ac annibyniaeth olygyddol honno yn y fantol; un orsaf radio ac ychydig oriau ar ail orsaf.

“Gadewir i gwmnïau masnachol gael rhwydd hynt i wneud beth a fynnon nhw â radio lleol a dileu’r ychydig oriau Cymraeg a arferai gael eu darlledu.

“Mae’r diffyg ar blatfformau eraill yn drychinebus a Chymru ymhell ar ôl yn y chwyldro digidol.

“Ni fydd yr iaith fyw oni bai ei bod yn cael ei defnyddio ar draws pob cyfrwng a’i bod yn briod iaith cyfryngau digidol yng Nghymru.

“Mae prinder cynnwys Cymraeg ar y we yn fater o ofid ac os nad yw’r Gymraeg yn weledol ac yn addasu i’r oes ddigidol fydd dim dyfodol iddi.”

Cymru

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Perthynas gymhleth Cymru a Lerpwl