Cyfres newydd y BBC yn archwilio perthynas Cymru a Lloegr

Diweddarwyd am  

Athro Martin Johnes

Llun oddi ar ei gyfrif Twitter

Fe fydd cyfres newydd ar BBC Cymru y mis nesaf yn edrych ar y berthynas rhwng Cymru a Lloegr.

Yr Athro Martin Johnes, sy’n ddarlithydd hanes ym mhrifysgol Abertawe, fydd yn cyflwyno’r gyfres sydd wedi ei seilio ar ei lyfr newydd, Wales: England’s Colony?

Dyna fydd enw’r gyfres hefyd, a bydd yn cael ei ddarlledu mewn dwy ran ar Fawrth 11 ac 18 am 9yh ar BBC Two Wales.

Ei fwriad bydd herio rhai o’r syniadau mwyaf sylfaenol am berthynas hanesyddol Cymru a Lloegr a’i le yn y byd gan obeithio i ysgogi trafodaethau ynghylch y dewisiadau cyfansoddiadol sy’n wynebu Cymru wrth iddi adael yr Undeb Ewropeaidd.

Bydd ffocws ar sut mae perthynas Cymru gyda Lloegr wedi siapio datblygiad yn wlad, ynghŷd â sut mae Cymru yn gweld ei hun.

Byddwn yn cael ein tywys trwy rhai o ddigwyddiadau mwyaf arwyddocaol ein hanes fel rhyfeloedd canoloesol, camdriniaeth ddiwydiannol, y Llyfrau Gleision, terfysgoedd hil 1919 a boddi Tryweryn.

“Gorffennol mwy cymhleth na’r disgwyl”

“Mae hanes wedi siapio sut rydym yn meddwl am Gymru ond mae ein gorffennol yn llawer mwy cymhleth na’r disgwyl,” meddai Martin Johnes.

Mae’n dadlau bod concwest a gormes yr Oesoedd Canol yn golygu mai Cymru oedd gwladfa gyntaf Lloegr – ond dros amser fod Cymru wedi cymodi eu hunain i’r sefyllfa hon cyn dod yn bartner o fewn yr Ymerodraeth Brydeinig.

Dywed hefyd nad oedd undeb Cymru a Lloegr bydd yn un cyfartal ond mewn democratiaeth mae gan Gymru’r rhyddid i ddewis os yw hi eisiau aros gyda gwledydd Prydain neu ddim.

“Rhan o broblem Cymru yw ein bod yn credu ein bod ni, ac ein bob tro wedi bod yn ddioddefwyr, a heb bŵer i weithredu ar ein pen ein hunain a dewis ein dyfodol,” meddai wedyn.

Addysg

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Perthynas gymhleth Cymru a Lerpwl