Fandaliaeth Cofiwch Dryweryn: “Mi wnaeth o ein gwylltio ni’n arw”

Diweddarwyd am  
Criw o bobol ifanc yn adfer wal 'Cofiwch Dryweryn'

Criw o bobol ifanc yn adfer slogan ‘Cofiwch Dryweryn’

Llun trwy law Elfed Wyn Jones

Mae un o’r criw sydd wedi bod wrthi yn adfer yr arwydd ‘Cofiwch Dryweryn’ ar wal yng Ngheredigion wedi disgrifio sut y cafodd ei “wylltio yn arw” ar ôl gweld yr enw ‘Elvis’ yn ymddangos arno dros y penwythnos.

Bu’r criw, yn cynnwys pobol ifanc o ardaloedd Trawsfynydd, Aberystwyth a gogledd Sir Benfro, yn adfer y wal ar ymyl yr A487 ger Llanrhystud ers 9 o’r gloch neithiwr  (nos Sul, 3 Chwefror) – oriau yn unig ar ôl sylwi bod y gwaith gwreiddiol wedi ei ddileu.

Yn ôl Elfed Wyn Jones, cafodd yntau a’i ffrindiau eu siomi o weld “darn o hanes Cymru yn cael ei ddifrodi” a bod hynny wedi’u symbylu i “ymateb yn syth”.

“Ddaru ni feddwl, os wnawn ni ddim gweithredu, hwyrach na fyddai neb arall yn ei wneud,” meddai wrth golwg360.

“O’u cydwybod eu hun y ddaru pawb ei wneud o. Fe wnaethon ni ymateb yn syth i ddangos ein bod ni wedi cael digon o bethau’n cael eu difrodi yn y wlad yma a’r amarch fel yma.

“Fe wnaethon ni ymateb yn syth i ddangos ein bod ni’n barod i weithredu’n gyflym pan fo rhywbeth fel hyn yn digwydd.”

“Rhaid i Lywodraeth Cymru ymateb”

Hyd yn hyn, mae bron i 2,000 o bobol wedi arwyddo deiseb ar-lein yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddiogelu’r wal hanesyddol, sy’n coffáu pentref Capel Celyn a gafodd ei foddi yn ystod yr 1960au er mwyn sicrhau cronfa ddŵr i ddinas Lerpwl.

Mae’r Aelod Cynulliad, Bethan Sayed, hefyd wedi cefnogi galwad o’r fath, gan ddweud y byddai gwneud y wal yn gofeb barhaol yn “helpu i addysgu pobol am ein hanes”.

Ychwanega Elfed Wyn Jones: “Mae Llywodraeth Cymru wedi cynnig i edrych ar ôl Banksy [ym Mhort Talbot], ac mae’n hen bryd i Lywodraeth Cymru ofalu am wal Cofiwch Dryweryn.

“Mae yna ddeiseb ar-lein sydd ag agos i 2,000 o arwyddwyr erbyn rŵan. Mae hynny’n dangos bod yna ofyn mawr [am adfer], ac mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru ymateb rŵan er mwyn ei amddiffyn o, achos does dim pwynt trio ymateb yn hwyrach i lawr y lein rhag ofn iddo gael ei ddifrodi eto.”

“Barod i drafod”

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod “yn barod i gymryd rhan mewn trafodaethau gyda Chyngor Cymuned Llanrhystud ac eraill sydd â diddordeb  er mwyn gwella’r ffordd y mae’r safle’n cael ei ddehongli a’i warchod.

“Nid yw cofeb ‘Cofiwch Dryweryn’ yn gofeb restredig,  ond mae Cadw bob amser yn barod i ailystyried cais am restru os oes tystiolaeth newydd.  Mae trafodaethau blaenorol am ddyfodol y safle wedi cwestiynu ai rhestru fyddai’r ffordd orau o ddarparu’r diogelwch sydd ei angen; er hynny,  fe hoffem archwilio’r opsiynau ar gyfer y dyfodol.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Anrhydeddau Gorsedd y Beirdd 2019