Trip ysgol i wlad Pwyl yn ysgogi nofel Holocost Gareth Evans-Jones

Diweddarwyd  

Gwersyll Auschwitz

Trip ysgol i wersyll difa Auschwitz yng Ngwlad Pwyl oedd y prif ysgogiad i awdur o Fôn sgrifennu ei nofel gyntaf.

Mae Eira Llwyd gan Gareth Evans-Jones yn olrhain hanes tri Iddew a gafodd eu herlid a’u carcharu yn ystod yr Holocost.

Cafodd y “nofel fer” ei chyhoeddi ar ddiwedd 2018, ond yn ôl yr awdur ei hun, sy’n ddarlithydd yn yr Ysgol Hanes, Athroniaeth a Gwyddorau Cymdeithas ym Mhrifysgol Bangor, bu’n ffrwyth blynyddoedd o ymchwilio, myfyrio a sgrifennu.

“Pan oeddwn i’n Ysgol Syr Thomas Jones yn Amlwch ac yn gwneud Lefel A mewn Addysg Grefyddol, roedd yna uned yn y cwrs lle roeddan ni’n astudio ymatebion diwinyddol i’r Holocost,” meddai wrth golwg360.

“Fel rhan o hynny wedyn, fe aethom ni ar daith i Wlad Pwyl yn 2009 i ymweld ag Auschwitz-Birkenau.

“Roedd yn brofiad bythgofiadwy, a does gen i ddim disgrifiad sy’n medru cyfleu’r profiad. Roedd y profiad yna o fod yn y lle eiconig am y rhesymau anghywir wedi cael effaith ddofn arna i.”

“Sgrifennu’n her ar brydiau”

Er nad oes llawer o ddeunydd wedi cael ei sgrifennu am yr Holocost yn Gymraeg, dywed Gareth Evans-Jones fod gweithiau awduron fel Sonia Edwards, Aled Jones Williams ac Annes Glyn wedi dylanwadu ar “arddull gryno” ei nofel.

Roedd angen arddull o’r fath, meddai, oherwydd dwyster y pwnc yr oedd yn ei drafod, ac mae’n ychwanegu bod gweithiau’r ddau awdur Iddewig, Elie Wiesel a Primo Levi, wedi bod o gymorth iddo wrth ddod i ddeall safbwyntiau dioddefwyr yr Holocost ei hun.

“Mae rhywun wedi gofyn os ydw i wedi mynd yn fwriadol ar ôl arddull bytiog a chryno,” meddai wedyn. “Wnes i ddim mo hynny’n fwriadol, ond dyna’r ffordd yr oeddwn i’n medru ei drafod o… oherwydd ei fod yn bwnc mor amrwd.”

Cymru

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

1988-2018 Cylchgrawn Golwg yn 30 oed