Beirniadu agwedd staff caffi at y Gymraeg – mewn digwyddiad Cymraeg

Diweddarwyd  
Yr Hen Lyfrgell

Yr Hen Lyfrgell

Llun: Bettia’s puppet drwy Gomin Wicimedia

Mae staff yng nghaffi Llaeth&siwgr yng Nghaerdydd wedi cael eu beirniadu am eu hagwedd at y Gymraeg – mewn digwyddiad Cymraeg yno neithiwr.

Wrth drydar am sgwrs rhyngddi hi ac aelod o staff yn y caffi yn yr Hen Lyfrgell neithiwr, dywedodd Lois Gwenllian: “Siom enfawr yn yn heno: cael merch tu ôl i’r bar ag agwedd mor ddi-hid am y Gymraeg. Noder, mi oedd hyn mewn digwyddiad Cymraeg a’r lle yn llawn Cymry Cymraeg.”

Wrth egluro’r hyn ddigwyddodd, dywedodd mewn neges arall ei bod hi wedi archebu “dau Peroni” yn Gymraeg, a chael yr ateb gan ferch oedd yn gweini, “I speak English not Welsh”.

Pan awgrymodd y cwsmer nad oedd hi “fyth yn rhy hwyr i ddysgu”, cafodd hi’r ateb, “Does dim angen, dw i fel arfer yn gweithio mewn caffi Saesneg i gyd”.

Ymateb y perchennog

Roedd y digwyddiad yno neithiwr i godi arian at Owen Thomas, bachgen 15 oed sy’n dioddef o fath prin o ganser.

Eglurodd Tim Corrigan, perchennog Llaeth&siwgr, hynny yn ei ymateb ar Twitter i’r ffrae.

“Noson oedd hon i godi arian ar gyfer Owen Thomas, mae mater yr iaith Gymraeg at amser arall, mae “bod yno a chyd-destun” yn bethau rhyfeddol.

Ond doedd Lois Gwenllian ddim yn fodlon yn dilyn yr ymateb, gan dynnu sylw at y ffaith ei bod yn “noson codi arian, wedi’i thargedu at Gymry Cymraeg, wedi’i chynnal mewn lleoliad sy’n bennaf Gymraeg ei hiaith. Roedd y barmêd yn haerllug ac yn ddi-hid at yr iaith Gymraeg yr oedd yr holl ddigwyddiad codi arian yn dibynnu arni.”

Y Gymraeg yn erbyn y Saesneg

Mewn ymateb arall, ychwanegodd Tim Corrigan: “Does dim esgus byth am fod yn haerllug, fe wnawn ni ddelio â hynny. Fodd bynnag, ry’n ni hefyd wedi cael sawl achlysur lle mae siaradwyr Cymraeg wedi bod yn haerllug iawn a di-hid tuag at fy staff di-Gymraeg lle mai’r cyfan maen nhw’n ceisio’i wneud yw eu gwaith, gweini bwyd, clirio byrddau, gwneud diodydd.”

Wrth egluro na fyddai hi “fel arfer yn dweud unrhyw beth”, ychwanegodd Lois Gwenllian fod yr aelod staff yn “haerllug, yn sarhaus ac yn anymddiheurol am ei hymddygiad”. Dywedodd fod gweddill y staff yn “hyfryd”.

Yn y pen draw, fe ymddiheurodd Tim Corrigan, gan ddweud bod “angen sicrhau bod Cymry di-Gymraeg jyst yn deall pwysigrwydd yr iaith yn y safle hwnnw, a moesau. Sori.”

‘Agwedd nid iaith’

Wrth i’r sgwrs barhau, dywedodd Lois Gwenllian ei bod yn “deall y gall fod yn anodd dod o hyd i staff sy’n ddwyieithog”, gan ychwanegu nad yw’n “anodd, fodd bynnag, dangos parch tuag at gwsmeriaid sy’n gyfeillgar. Mae fy mhroblem i gyda’i hagwedd, nid y ffaith nad yw hi’n siarad Cymraeg.”

Wrth ymateb, dywedodd y perchennog: “Dw i’n gwybod yn union beth ydych chi’n ei olygu, dyna sy’n allweddol yma, ei hagwedd. Yn anffodus, ar Twitter, gall pethau fynd i gyfeiriad gwahanol, ond mae’n dal yn fater pwysig, ac yn un y bydd rhaid i ni ymdrin ag e eto.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

1988-2018 Cylchgrawn Golwg yn 30 oed