Anthem Patagonia yn dod i’r fei

 



Mae fersiwn o anthem genedlaethol Cymru, gafodd ei hail-sgwennu ar gyfer y Cymry cyntaf aeth draw i Batagonia 140 mlynedd yn ôl, wedi cael ei darganfod.

Daethpwyd o hyd iddo gan ymchwilwyr yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, sy’n honni ar hyn o bryd nad yw haneswyr wedi bod yn ymwybodol ohono tan rwan.

Cafodd yr anthem wreiddiol ei chyfansoddi gan James James i eiriau ei dad Evan James o Bontypridd yn 1856.

Mae ‘Gwlad Newydd y Cymru’ yn seiliedig ar y geiriau a’r dôn honno, ac yn dyddio nôl i 1875.

Dyma’r geiriau:

Y mae Patagonia yn anwyl i mi,

Gwlad newydd y Cymry mwyneiddlon yw hi;

Anadlu gwir ryddid a gawn yn y wlad,

o gyrhaedd gormesiaeth a brad:

Gwlad, gwald, pleidiol wyf i’m gwlad,

Tra haul y nen uwchben ein pau,

O! bydded i’r Wladfa barhau.

Bu’r Cymry yn gorwedd dan ddirmyg yn drwch,

Wel, diolch am Wladfa i’n codi o’r llwch;

Ein heniaith a gadwn mewn urddas a bri,

Tra’r Gamwy’n ddysgleiriol ei lli:

Gwlad, gwald…

‘Chaiff Cymro byth mwyach ymostwng i Sais,

Terfynodd ei orthrwm – dystawyd ei lais;

Y Wladfa fawrygwm tra’r Andes wen fawr

A’i chorryn yn ‘stafell y wawr:

Gwlad, gwlad….

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones