Hysbysebion i nodi blwyddyn ers canlyniadau’r Cyfrifiad

Diweddarwyd am  


Mae mudiadau iaith yn galw ar Lywodraeth Cymru i weithredu mewn ymateb i’r ‘argyfwng’ sy’n wynebu’r Gymraeg – union flwyddyn ers i ganlyniadau’r Cyfrifiad ddangos bod cwymp yn nifer siaradwyr yr iaith.

Yn ôl canlyniadau Cyfrifiad 2011, roedd 562,000 (19%) o bobl yng Nghymru dros dair oed yn siarad Cymraeg o gymharu â 582,368 (21%) yn 2001.

Bydd hysbysebion yn ymddangos mewn nifer o bapurau heddiw, wrth i Gymdeithas yr Iaith Gymraeg ofyn i’r Llywodraeth ddatgan ei bwriad i weithredu mewn chwe maes, er mwyn sicrhau bod yr iaith yn tyfu:

  • Addysg Gymraeg i Bawb
  • Tegwch Ariannol i’r Gymraeg
  • Llywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol i osod esiampl trwy weinyddu’n fewnol yn Gymraeg
  • Safonau Iaith i Greu Hawliau Clir
  • Trefn Cynllunio er budd ein Cymunedau
  • Y Gymraeg yn greiddiol i Ddatblygu Cynaliadwy.

Hysbyseb

Dywed yr hysbyseb: Rydyn ni eisiau byw yn Gymraeg, ond mae amser yn brin. Rydyn ni’n colli 3,000 o siaradwyr Cymraeg bob blwyddyn. Mae nifer y cymunedau Cymraeg wedi dirywio, o 92 yn 1991 i 39 yn 2011. Blwyddyn ers canlyniadau’r Cyfrifiad, beth mae Carwyn Jones yn ei wneud i ymateb i’r argyfwng?”

Mae Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, Robin Farrar, o’r farn nad ydy Carwyn Jones o ddifrif am y Gymraeg:

“Mae Llywodraeth Cymru wedi derbyn llu o adroddiadau swyddogol sy’n cadarnhau’r angen am newidiadau polisi sylfaenol” meddai.

“Ond er yr holl siarad, dydy Carwyn Jones ddim wedi gweithredu o ddifri er lles yr iaith. Mae’n hen bryd iddo ddangos arweiniad yn y chwe maes yma, er mwyn i bobl a chymunedau allu byw yn Gymraeg.”

‘Ymroddedig’

Ond dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru ei bod wedi cymryd camau ers canlyniadau’r Cyfrifiad i hybu’r Gymraeg.

Mae nhw’n cynnwys Y Gynhadledd Fawr – y drafodaeth genedlaethol gyntaf ynglŷn â’r iaith; cyhoeddi TAN 20 diwygiedig yn amlinellu’r hyn a ddisgwylir i awdurdodau cynllunio ei wneud o ran yr iaith Gymraeg; lansio ymgyrch gwybodaeth addysg gyfrwng Gymraeg, ac ymgyrch Twf Nadolig, yn annog rhieni i drosglwyddo rhodd y Gymraeg i’w plant.

Ychwanegodd: “Mae’n rhaid i Gymdeithas yr Iaith ddeall fod y rhai sydd yn y llywodraeth yr un mor ymroddedig ag y maen nhw i dwf yr iaith Gymraeg a chynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg. Nid y 1960au na’r 1970au yw hi.

“Byddwn yn parhau i weithio gyda’r rhai sydd â diddordeb yn yr iaith i’w diogelu ar gyfer y dyfodol ym mhob rhan o Gymru.”

Dyfodol y Cyfrifiad

Mae’r Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol wedi bod yn ymgynghori ar ddyfodol y Cyfrifiad ac yn gofyn i bobol bleidleisio naill ai i barhau gyda’r drefn bresennol, sef cynnal Cyfrifiad pob degawd, neu ddefnyddio data gweinyddol gan arolygon sampl gorfodol.

Mae IAITH o’r farn fod parhau gyda’r Cyfrifiadau bob deng mlynedd yn allweddol er mwyn casglu data iaith oddi wrth bob cartref, lleihau’r risg i lefelau cywirdeb data mewn ardaloedd bychain,  a medru cymharu data iaith dros y degawdau.

Bydd Cymdeithas yr Iaith yn cynnal rali yn Aberystwyth ddydd Sadwrn, Rhagfyr 14.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones