Eos: Tribiwnlys ‘wedi methu amddiffyn diwydiant cerddoriaeth Cymru’

Diweddarwyd am  


Mae Tribiwnlys Hawlfraint wedi cyhoeddi mai £100,000 y flwyddyn fydd yn rhaid i’r BBC dalu i’r corff casglu cerddoriaeth Cymraeg, Eos, am yr hawliau i ddarlledu cerddoriaeth ar BBC Radio Cymru.

Roedd Eos wedi gobeithio am gyfanswm o daliadau o £1.5m yn flynyddol gan y BBC.

Cynhaliwyd y Tribiwnlys Hawlfraint annibynnol yng Nghaernarfon ym mis Medi ar ôl i Eos a’r BBC fethu â chytuno ar delerau i chwarae’r gerddoriaeth yn gynharach eleni. Dyma’r tro cyntaf i’r Tribiwnlys eistedd y tu allan i Lundain, a chynhaliwyd rhannau o’r achos yn ddwyieithog.

Fe gyhoeddodd y  BBC eu bod nhw wedi  gwario £363,526.22 ar yr achos tribiwnlys.

‘Siomedig iawn’

Mae Dafydd Roberts o’r asiantaeth Eos, wedi dweud eu bod yn siomedig iawn gyda’r cyhoeddiad.

Dywedodd: “Ar ôl treulio bron iawn i 6 mlynedd yn ymgyrchu am daliadau tecach mae’n newyddion trist fod y tribiwnlys wedi methu â chydnabod gwerth yr hawliau hyn i’r diwydiant cerddoriaeth Gymraeg.

“Mae’n amlwg fod y tribiwnlys wedi trio cadw at y status quo cymaint â phosib yn hytrach na pharchu dymuniadau cyfansoddwyr a chyhoeddwyr Cymreig am dal teg.

“Calon achos y BBC oedd nad oeddynt am dalu mwy i Eos rhag ofn peryglu’r cytundeb cyfforddus rhyngddyn nhw â PRS lle mae gwerth cerddoriaeth Gymraeg yn cael ei gadw lawr fel rhan o gytundeb ‘bulk-buy’.

“Mae’r tribiwnlys wedi penderfynu ategu’r berthynas glos honno yn hytrach nag amddiffyn diwydiant cerddoriaeth frodorol Cymru.

Y cam nesaf?

Bydd y drwydded yn para am dair blynedd ac yn cychwyn o fis Chwefror ymlaen.

Ychwanegodd Dafydd Roberts fod y cyhoeddiad yn rhoi cerddorion a chyhoeddwyr Cymreig yn ogystal â dyfodol Eos, mewn sefyllfa ddifrifol iawn:

“Byddem yn cynnal cyfarfod cyffredinol arbennig mewn rhai wythnosau; mae angen i ni gymryd barn ein haelodau cyn gallu symud ymlaen.”

‘Angen i’r sefyllfa newid’

Wrth ymateb i’r cyhoeddiad dywedodd Bethan Jenkins, AC Plaid Cymru: “Mae penderfyniad y tribiwnlys yn golygu y bydd cerddorion sydd yn rhan o Eos yn derbyn setliad llawer is nag yr oeddynt wedi gobeithio.

“Mae’n hynod drist nad oedd y BBC wedi dod i setliad teg a oedd yn dderbyniol i’r cerddorion cyn i’r sefyllfa orfod cyrraedd tribiwnlys.

“Mae’n bwysig nodi nad yw cerddorion sydd yn canu drwy gyfrwng y Gymraeg yn derbyn setliad sydd yn dangos eu bod yn cael eu parchu ar yr un lefel a’r rheiny sydd yn creu cerddoriaeth drwy gyfrwng y Saesneg.

“Os ydym am weld twf cerddoriaeth drwy gyfrwng y Gymraeg yna mae angen i’r sefyllfa yma newid yn syfrdanol hyd y gwela’ i.

“Dwi’n deall bod Eos nawr yn cynnal cyfarfod brys gyda’i haelodau. Mae’n bwysig i ni wrando arnyn nhw i ddeall beth yw eu barn am y dyfarniad.”

‘Trafod telerau’

Dywedodd Sian Gwynedd, Pennaeth Rhaglenni a Gwasanaethau Cymraeg BBC Cymru Wales:

“Yn amlwg, fe fyddwn yn cydymffurfio â dyfarniad y Tribiwnlys Hawlfraint – penderfyniad y gwnaethon nhw gyrraedd ar ôl clywed dadleuon y ddwy ochr yn yr anghydfod.

“Yn dilyn dyfarniad y tribiwnlys rydym ni nawr mewn sefyllfa i drafod telerau manwl y cynnig gydag Eos cyn dod i gytundeb terfynol. Mae ein ffocws yn parhau ar sicrhau llwyddiant Radio Cymru i’r dyfodol a darparu’r gwasanaeth gorau posib i’w chynulleidfa.

“Mae cerddoriaeth Gymraeg yn bwysig iawn i wrandawyr BBC Radio Cymru. Mae ymrwymiad yr orsaf i gefnogi a datblygu cerddoriaeth Gymraeg yn un hirdymor – ac rwy’n falch bod y gwaith sydd wedi cael ei wneud ac sy’n parhau i gael ei wneud yn y maes hwn, wedi cael ei gydnabod yn ystod gwrandawiad y tribiwnlys.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Gwobrau BAFTA Cymru 2018