Trasiedi ac adwaith – plaid a gwlad ar brawf?

Diweddarwyd  
Llun agos o'i wyneb

Carl Sargeant

Llun oddi ar gyfrif Twitter Carl Sargeant

Aled Gwyn Job sy’n edrych yn ôl ar farwolaeth yr Aelod Cynulliad Carl Sargeant…

Roedd marwolaeth drasig Carl Sargeant yr wythnos hon yn un o’r digwyddiadau mwyaf sobreiddiol yn hanes diweddar Cymru.

Ond er mor dywyll ac erchyll oedd yr hanes, tybed hefyd nad oedd y drasiedi hon yn un o’r digwyddiadau trawsffurfiannol hynny sy’n aml yn gallu diffinio cenedl a hyd yn oed newid trywydd y genedl honno.

Dydi hi ddim yn ormodiaith i ddweud fod llawer iawn o bobl yma yng Nghymru – y tu hwnt i’r byd gwleidyddol arferol – mewn galar, sioc a dychryn wedi clywed am hunanladdiad Aelod Cynulliad Alyn a Glannau Dyfrdwy ddydd Mawrth diwethaf.

Darllen rhagor »

Y Brexit Cyntaf a William Salesbury – Ffydd Mewn Iaith

Diweddarwyd am  

Aled Gwyn Job sy’n bwrw golwg ar weledigaeth a phenderfyniad William Salesbury o Lansannan…

MAE’N anodd osgoi’r term Brexit y dyddiau hyn. Mae’n fater sydd yn llwyr ddominyddu’r gofod gwleidyddol ac economaidd presennol ac yn debyg o wneud hynny am beth amser i ddod.

Beth bynnag eich barn am y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd y llynedd, byddai’r rhan fwyaf yn cytuno mai dyma’r her fwyaf i wynebu Gwledydd Prydain ers diwedd yr Ail Ryfel Byd yn 1945.

Mae ambell sylwebydd wedyn yn awgrymu bod rhaid mynd yn ôl i 1776 i ddarganfod daeargryn gwleidyddol cymharol – pan enillodd America ei rhyddid oddi wrth yr Ymerodraeth Brydeinig a’r Ymerodraeth honno wedyn yn colli 30% o’i masnach y flwyddyn ganlynol fel canlyniad i hynny.

Darllen rhagor »

Cyflwr Cymru – dylanwad datganoli?

Diweddarwyd  


Huw Edwards (Llun: S4C)
Ugain mlynedd ers refferendwm 1997, bu’r cynhyrchydd a chyfarwyddwr Iwan England ar daith gyda’r cyflwynydd Huw Edwards i gasglu barn a thrafod profiadau pobol Cymru …

Ugain mlynedd yn ôl, roeddwn i’n eistedd yn y tywyllwch mewn stafell anghyfarwydd yn gwylio’r teledu. Hon oedd fy noson gyntaf yn rhannu tŷ gyda saith o fyfyrwyr eraill. Roeddwn i eisoes wedi bwrw fy mhleidlais y bore hwnnw, ac wedi manteisio’n llawn ar gynnig £1 y peint ym mar yr undeb.

Roedd y manylion hyn, a chyffro rhyfeddol noson Medi 18, 1997, bron yn angof tan i mi eistedd i lawr a gwylio tapiau archif o ganlyniadau Refferendwm Datganoli Cymru. Mae’n anodd credu pa mor agos oedd y bleidlais i sefydlu’r Cynulliad. Ar raglen Saesneg y BBC, roedd Peter Snow wedi darogan taw ‘Na’ fyddai’n ennill, hanner awr yn unig cyn canlyniad tyngedfennol Caerfyrddin.

Roedd hi’n drawiadol sylwi faint o’r pynciau llosg a drafodwyd yn y stiwdio’r noson honno sydd yr un mor berthnasol heddiw: diffyg trafodaeth ar faterion Cymreig yn y cyfryngau; amheuaeth o’r de ymysg y gogs, ac o’r gogledd ymysg yr hwntws; a phroblemau economaidd enbyd mewn rhannau helaeth o’r wlad. Felly oes unrhyw beth wedi newid ers y noson dyngedfennol honno? Ydy Cymru’n cael ei llywodraethu’n well neu’n waeth?

Darllen rhagor »

BLOG: Gall ‘ARFOR’ roi bywyd newydd i’r Gorllewin

Diweddarwyd  


Adam Price (Llun: Plaid Cymru)
Siom cherw i lawer oedd gweld cynghorwyr lleol yn pleidleisio o blaid Cynllun Datblygu Mon a Gwynedd yn ddiweddar, a fydd yn gweld codi miloedd o dai newydd yn y siroedd hyn dros y blynyddoedd nesaf.

Serch hynny, mae’n ymddangos bod yr adwaith cyhoeddus ffyrnig i’r cynllun datblygu wedi sbarduno syniadau newydd a radical- ac mae hynny’n sicr i’w groesawu’n fawr.

Mae Adam Price, AC Plaid Cymru Dinefwr,  bellach wedi ail-gyflwyno ei syniad o sefydlu ARFOR- sef un awdurdod ar gyfer y Fro Gymraeg (Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin) – gyda chefnogaeth Aelod Cynulliad Arfon, Sian Gwenllian.

Byddai awdurdod o’r fath yn gyfrifol am gynllunio traws-sirol gan gynnwys datblygu economaidd a’r iaith gyda’i gilydd ar draws siroedd y Gorllewin. Byddai rhychwant ei ddyletswyddau hefyd yn cynnwys elfennau megis tai, amaeth, bwyd a diod, a thwristiaeth.

Darllen rhagor »

BLOG: ‘Gwynedd Gydymffurfiol’ yn dweud cyfrolau amdanom ni

Diweddarwyd  


BLOG: Aled Gwyn Job yn rhoi ei argraffiadau o gyfarfod cynhyrfus o Gyngor Gwynedd yng Nghaernarfon ddoe

Fel Cenedl Anghydffurfiol y daeth y Gymru fodern i fodolaeth i bob pwrpas.

Arweiniodd y Diwygiadau Methodistaidd yn y 18ed ganrif at ddeffroadau addysgol, cymdeithasol a gwleidyddol pell-gyrrhaeddol yn eu tro. Gan sefydlu’r syniad sylfaenol hwnnw fod gan Gymru ei meddwl ei hun ar bethau, oedd yn amlach na pheidio yn tynnu’n groes i’r meddylfryd Prydeinig. Mae’r gred honno wedi ei chynnal a’i hanwylo gan genhedlaethau o Gymry ar hyd y blynyddoedd hyd heddiw.

Ond tybed ai fel cenedl gydymffurfiol y dylid meddwl am y Gymru gyfoes mewn cymaint o ffyrdd gwahanol erbyn hyn? Boed hynny ar ffurf y gred hynod boblogaidd hon nad oes gan ffydd ddim oll i’w ddweud wrthym yn y byd cyfoes, neu’r dybiaeth gyffredinol nad oes llawer iawn y gallwn ni ei wneud mewn gwirionedd i newid trefn sylfaenol ein cymdeithas yma neu hyd yn oed o ran yr obsesiwn gyda thechnoleg newydd o bob math – mae cydymffurfio bellach fel petai wedi ein meddiannu ni gorff ac enaid.

Darllen rhagor »

BLOG: “Dydi Gwynedd ddim yn bwriadu codi 8,000 o dai”

Diweddarwyd  


Dafydd Meurig, y cynghorydd sy’n dal portffolio Cynllunio ar Gyngor Gwynedd, sy’n ymateb i’r dadlau diweddar am y Cynllun Datblygu ar y Cyd â Môn… 

Mae’r mater sydd gerbron y Cyngor Gwynedd fory (dydd Gwener, Gorffennaf 28) yn un o ddifrifol bwys. Dau opsiwn sydd, sef i fabwysiadu, neu beidio mabwysiadu, y Cynllun Datblygu Lleol ar y Cyd. Bydd y penderfyniad yn gosod y polisiau i reoli datblygiadau yn y sir hyd at y flwyddyn 2026.

Mae’n hollbwysig bod aelodau etholedig Gwynedd yn gwneud eu penderfyniad yn seiliedig ar y ffeithiau ac ar dystiolaeth. Yn ddiweddar, mae llawer iawn wedi ei ysgrifennu a’i ddweud am y Cynllun sy’n gamarweiniol ar y gorau, ac yn aml yn anghywir.

Ymddiheuriadau os yw’r wybodaeth a ganlyn yn faith a thechnegol, ond mae’r CDLl ar y Cyd yn ddarn enfawr o waith, ac mae’n amhosib talfyrru i ychydig baragraffau broses sydd wedi cymryd chwe blynedd i’w chwblhau, ac wedi creu toreth o adroddiadau ac asesiadau.

Darllen rhagor »

BLOG: Dewis tyngedfennol i gynghorwyr Gwynedd

Diweddarwyd  

 
Fel awdur asesiad annibynnol ar effaith Cynllun Datblygu Lleol Gwynedd a Môn ar y Gymraeg, Huw Prys Jones sy’n trafod y dewis sy’n wynebu cynghorwyr Gwynedd ddydd Gwener nesaf

Pan ofynnodd cynrychiolwyr partneriaieth o fudiadau iaith yng Ngwynedd imi baratoi asesiad o effaith y Cynllun Datblygu Lleol ar y Gymraeg, y peth cyntaf a bwysleisiais wrthynt oedd y byddai’n adroddiad cwbl wrthrychol. Fyddwn i ddim wedi cytuno i gynhyrchu deunydd i gefnogi propaganda unllygeidiog yn erbyn codi unrhyw dai newydd, er enghraifft. Cytunodd y mudiadau – sef Dyfodol i’r Iaith, Cymdeithas yr Iaith, Cylch yr Iaith a Chanolfan Hanes Uwchgwyrfai – ar unwaith â hyn, gan mai lles y Gymraeg yn ei chadarnleoedd oedd eu blaenoriaeth hwythau hefyd.

Roedd hyn fis Chwefror y llynedd, pan oedd y mudiadau ynghyd â rhai cynghorwyr, yn galw ar Gyngor Gwynedd i gomisiynu asesiad annibynnol o’r fath eu hunain. Oedd, roedd swyddogion yr uned polisi cynllunio ar y cyd (o gynghorau Gwynedd a Môn) wedi gwneud rhyw fath o asesiad ieithyddol eu hunain, ond roedd hwn yn amlwg yn ddim byd ond ymgais dila i gyfiawnhau’r Cynllun Datblygu ar ôl ei wneud. Yn wir, roedd yr asesiad hwnnw mor gwbl druenus nes imi gysylltu â deilydd presennol y portffolio cynllunio yng Ngwynedd tra oedd y trafodaethau rhyngof a’r mudiadau yn mynd ymlaen. Gan geisio esbonio diffygion difrifol yr ‘asesiad’ hwnnw, cynigiais baratoi asesiad trylwyr, gwrthrychol ac annibynnol am bris hynod resymol i’r cyngor, asesiad y gallwn ei sicrhau hefyd y byddai gan yr ymgyrchwyr iaith hyder ynddo. Dw i’n dal i gredu y gallai cam o’r fath fod wedi gallu cyfrannu’n helaeth at osgoi’r drwgdeimlad a’r ddrwgdybiaeth sydd ymysg cynghorwyr Gwynedd heddiw.

Yn wyneb diffyg unrhyw ymateb gan y Cyngor, aeth y mudiadau ymlaen i gomisiynu’r asesiad gen i. Mae’r adroddiad a baratoais i’w weld yma.

Darllen rhagor »

BLOG: Cecru Conwy yn codi cwestiynau

Diweddarwyd  


Mae stori Gareth Jones yn dweud cyfrolau am wleidyddiaeth Cymru, meddai Aled G Job…

ROEDD y ffrae ynghylch pwy allai eistedd ar Gabinet Cyngor Conwy yr wythnos hon yn dweud cyfrolau am y ddeinameg wleidyddol yng Nghymru ar hyn o bryd.

Roedd y cyn-Aelod Cynulliad, Gareth Jones, yn gobeithio arwain clymblaid yn enw Plaid Cymru i redeg Cyngor Conwy a fyddai’n cynnwys aelodau Ceidwadol a’r Annibynnol.

Ond, fe benderfynodd Swyddfa Ganolog Plaid Cymru rwystro hyn rhag digwydd gan nad oedden nhw am weld Plaid Cymru yn cael eu gweld yn cyd-weithio gyda’r Ceidwadwyr yng Nghymru ar unrhyw gyfrif.

Darllen rhagor »

BLOG: Trafod Brexit – cyngor gan Winston Roddick

Diweddarwyd  


Winston Roddick
Ar ddechrau’r drafodaeth ar wahanu Prydain o’r Undeb Ewropeaidd, mae cyn-Gwnsler Cyffredinol Cymru yn ystyried y pynciau pwysicaf…

Mae dros 7,000 o bynciau i’w trafod a’u cytuno. Dyna yw maint y dasg sydd o’n blaen heddiw. Felly bydd rhaid blaenoriaethu a chanolbwyntio ar y materion pwysicaf.

Bydd y penderfyniadau ar y pethau mawr yn dylanwadu ar y drafodaeth ar y pethau llai.

Y man cychwyn yw bod yn glir ynglŷn â beth yw’r materion pwysicaf i’r Deyrnas Unedig. Yn ôl araith y Prif Weinidog rhai misoedd yn ôl, Brexit caled yw ei tharged.

Darllen rhagor »

Llanast! – effaith yr etholiad

Diweddarwyd am  


Jeremy Corbyn - ymgyrchu go iawn (Rwedland CCA4.0)
Mae pob plaid – a ninnau – yn wynebu cwestiynau anodd, ar ôl smonach anferthol Theresa May. Dadansoddiad Dylan Iorwerth o’r canlyniadau ….

Mewn gwahanol ffyrdd, mi allai pob plaid wynebu llanast ar ôl etholiad ddoe.

  • Mae’r Ceidwadwyr mewn trwbwl mawr, mae hynny’n amlwg. Paratowch am gyfnod hyll.
  • Mae gan Lafur hefyd gwestiynau anodd i’w hwynebu ac, yng Nghymru, mae ganddi gyfrifoldeb mawr.
  • Mi fydd rhaid i Blaid Cymru edrych eto ar ei chyfeiriad a’i thactegau.
  • A’r Democratiaid Rhyddfrydol? Beryg ei bod hi’n ta-ta ar ôl mwy na chanrif a hanner o gynrychioli Cymru yn San Steffan.
  • Tân siafins oedd UKIP o’r dechrau. Dim ond un marworyn bach sydd ar ôl, a hynny yn y Bae. Fyddai hi’n ddim syndod gweld rhai, os nad y cyfan, yn mynd yn ôl at y Torïaid.
  • Mi gafodd yr SNP ei gwasgu hefyd a’i chosbi am ganolbwyntio gormod ar refferendwm ac mi fydd rhaid iddi ailfeddwl a chwilio am dir cadarn eto.
  • Mae’r cwestiynau mwya’ er hynny i ni i gyd. Mi fydd oblygiadau o ran Brexit yn ysgytwol ac mi allai’r sgil effeithiau fod yn fawr ar sefyllfa fregus Gogledd Iwerddon.

A dyma nhw fesul un …

Y Ceidwadwyr – cawdel

Darllen rhagor »

BLOG: Etholiad wyneb i waered yw’r etholiad rhyfedd hwn

Diweddarwyd  


Mae pethau wedi newid cymaint i Theresa May, meddai Aled G Job…

Gyda dyddiau’n unig yn weddill bellach yn yr Etholiad Cyfredinol, teg fyddai mentro dweud mai dyma’r etholiad mwyaf bizarre a welwyd yng ngwledydd Prydain ers blynyddoedd mawr.

Ar gychwyn yr ymgyrch, roedd hi’n ymddangos mai cael ei choroni yn hytrach na chael ei hethol fyddai tynged y Prif Weinidog Theresa May, gyda’r polau piniwn yn rhoi mantais sylweddol o 20 pwynt a mwy iddi dros arweinydd y Blaid Lafur, Jeremy Corbyn.

Gyda May yn destun lled-addoliaeth cyhoeddus ar y dechrau o’i gymharu gyda’r canfyddiadau cyffredinol negyddol am Corbyn,  a 200 o’i aelodau seneddol ei hun yn wrthwynebus iddo, y dybiaeth gyffredinol oedd y byddai’r ymgyrch yn un o’r rhai mwyaf unochrog a diflas erioed. Ond, mae geiriau Harold Wilson ” A week is a long time in politics” yn ymddangos yn fwy proffwydol nag erioed heddiw.

Pwy mewn difri calon a ddychmygai y byddai Corbyn yn profi’n ymgyrchydd mor ddygn ac egniol ac yn ennill yr ymgyrch ei hun beth bynnag fydd y canlyniad dydd Iau nesaf?

Gyda ambell bol piniwn yn dangos fod rhai o’i bolisiau sylfaenol megis adfer addysg prifysgol rhad ac am ddim, gwladoli’r rheilffyrdd a chychwyn trethu pobl o’r newydd ar drothwy o £80,000 y flwyddyn yn hynod boblogaidd, mae Corbyn wedi llwyddo i gipio’r dychymyg cyhoeddus mewn modd na welwyd yng ngwleidyddiaeth Gwledydd Prydain ers 20 mlynedd a mwy.

Darllen rhagor »

BLOG: Osgoi y gwir am oblygiadau Brexit

Diweddarwyd  


(llun: PA)
Huw Prys Jones yn dadlau bod pwnc pwysicaf yr etholiad yn cael ei anwybyddu

Mae’n anochel y bydd yr ymosodiad ym Manceinion yn newid rhywfaint ar natur ymgyrch yr etholiad.

Dydi hynny fodd bynnag ddim yn esgusodi methiant llwyr y gwrthbleidiau i fynd i’r afael â’r hyn ddylai fod yn bwnc pwysicaf yr etholiad.

A’r pwnc hwnnw yw’r ffordd y mae’r Blaid Dorïaidd bellach yn llwyr yng nghrafangau eithafwyr sy’n benderfynol o dorri unrhyw gysylltiadau rhwng Prydain a thir mawr Ewrop.

Darllen rhagor »

BLOG: Dau Brif Weinidog hapus … un –ish ac un yn bendant

Diweddarwyd am  


Dylan Iorwerth
Dylan Iorwerth yn edrych ar ganlyniadau’r etholiadau lleol hyd yn hyn…

Mae yna ddau Brif Weinidog cymharol hapus y bore yma – Carwyn Jones a Theresa May.

Mi fydd un yn falch o fod wedi osgoi darogan gwaetha’r polau piniwn, a’r llall yn gweld arwyddion bod ei thactegau’n gweithio ar gyfer yr Etholiad Cyffredinol.

Mae’n anodd gwybod i ba raddau yr oedd yr etholiad hwnnw’n gysgod dros y rhain, ond mae’n bosib ei fod wedi cryfhau Llafur yng Nghymru a’r Ceidwadwyr yn Lloegr.

Darllen rhagor »

Etholiad Ffrainc: y ‘Lle Bynnag’ yn erbyn y ‘Lle Hwn’

Diweddarwyd am  

Wrth baratoi at ddadl deledu rhwng y ddau geffyl blaen yn etholiad arlywyddol Ffrainc, mae Aled G Job yn gweld fod y wlad – ac Ewrop gyfan – ar groesffordd…

Y penwythnos hwn, bydd pleidleiswyr Ffrainc yn dewis eu harlywydd newydd, gyda dau ymgeisydd yn weddill yn y ras, sef Emmanuel Macron a Marine Le Pen.

Mae’n gystadleuaeth hynod anarferol eleni gan nad yw un o’r ddau yn perthyn i’r pleidiau traddodiadol sydd wedi rheoli bywyd gwleidyddol Ffrainc ers blynyddoedd mawr, sef y Sosialwyr a’r Gweriniaethwyr.

Er bod Emmanuel Macron wedi cychwyn ei blaid ei hun ‘En Marchon’ dros y flwyddyn ddiwethaf, mae’n cystadlu yn y ras arlywyddol hon fel ymgeisydd annibynol i bob pwrpas. Ar gyfer rhan olaf yr etholiad, penderfynodd Marine Le Pen, hithau, ddiosg ei harweinyddiaeth o’r Front Nacional er mwyn cystadlu ar yr un gwastad annibynol.

Darllen rhagor »

‘Golwg ar y Bae’ ar yr etholiad

Diweddarwyd  


Ychydig dros wythnos sydd wedi bod ers i’r Prif Weinidog gyhoeddi etholiad cyffredinol brys ar  Fehefin 8, ond ers hynny mae llawer wedi digwydd.

Bu Jeremy Corbyn a Theresa May ar ymweliadau i Gymru – yr arweinydd Llafur yn dod i Ogledd Caerdydd a’r Prif Weinidog yn mentro i un o ‘seddi saff’ Llafur – Pen-y-bont ar Ogwr.

Ar ddechrau’r wythnos, cafodd pôl piniwn dramatig iawn ei gyhoeddi, oedd yn darogan y byddai Cymru’n troi at y Ceidwadwyr yn yr etholiad ac y byddai Llafur yn colli 10 sedd – y tro cyntaf i hyn ddigwydd ers dros ganrif!

Ac a fydd cyn-arweinydd Plaid Cymru, Ieuan Wyn Jones, yn llwyddo i wneud cym-bac ym Môn? Cyn-Aelod Seneddol yr ynys sy’n herio Llafur am y sedd bu’n agos iawn rhwng y ddwy blaid y tro diwethaf… er bod y pôl piniwn yn dangos bod hi’n bosib mai’r Ceidwadwyr fydd yn ei chipio y tro hwn.

Darllen rhagor »

BLOG: Mae’r llanw mawr glas yn bygwth ein cenedl

Diweddarwyd  


Leanne Wood (Llun: Plaid Cymru)
Aled Gwyn Job sy’n dadlau pam y dylai Leanne Wood fod wedi mentro, a sefyll i fod yn Aelod Seneddol y Rhondda ar docyn penodol “Brexit Sy’n Deg i Gymru”…

Mae’n edrych yn debyg ein bod yn wynebu Tswnami Toriaidd yn yr Etholiad Cyffredinol sydd i’w gynnal ar Fehefin 8.

Gydag un pol piniwn yn rhoi’r Toriaid ar 50%, mae’n ymddangos bod penderfyniad annisgwyl y Prif Weinidog Theresa May i alw etholiad buan yn mynd i dalu ar ei ganfed iddi.

Wedi’r cwbwl, mae’r Blaid Lafur yn gwbwl, gwbwl rannedig ac arweinyddiaeth anobeithiol Jeremy Corbyn druan yn destun dirmyg ymhlith y rhan fwyaf o’i Aelodau Seneddol ei hun, heb son am y boblogaeth yn gyffredinol.

Darllen rhagor »

BLOG: Rhaid i Blaid Cymru gipio Môn

Diweddarwyd  



Y darlithydd newyddiaduraeth, Ifan Morgan Jones, sy’n dyfalu beth fydd ffawd Plaid Cymru yn yr etholiad ar Fehefin 8…

Pethau digon anodd i Blaid Cymru yw Etholiadau Cyffredinol. Ychydig o sylw y mae’r blaid yn ei gael wrth i’r cyfryngau ganolbwyntio ar y frwydr rhwng y Ceidwadwyr a Llafur, gyda rhywfaint o sylw ymylol i UKIP a’r Democratiaid Rhyddfrydol o dro i dro.

Yn etholiadau’r Cynulliad y mae’r Blaid ar ei chryfaf, ac os yw’r blaid yn mynd i dorri drwodd ac apelio at drwch poblogaeth y genedl, yn etholiadau’r Cynulliad y mae hynny’n mynd i ddigwydd.

Darllen rhagor »

BLOG: Leanne – be’ yn y byd mae hi’n wneud?

Diweddarwyd  


Dylan Iorwerth sy’n codi cwestiynau am dactegau etholiad arweinydd Plaid Cymru

Mae’n bosib mai syniad beiddgar i gael sylw ar ddechrau ymgyrch anodd ydi awgrym Plaid Cymru y bydd ei harweinydd, Leanne Wood, yn sefyll yn y Rhondda yn yr Etholiad Cyffredinol.

Y ddadl hyd yn hyn ydi fod hwn yn ‘etholiad argyfwng’ a bod angen yr ymgeiswyr cryfa’ a’r bobol gryfa’ yn San Steffan er mwyn cael dylanwad.

Yn amlwg, mi fydd hi’n anodd i Blaid Cymru gael sylw – mae hynny’n wir am bob ymgyrch Brydeinig; mi fydd hyn yn oed yn fwy gwir am ymgyrch lle mae Brexit yn brif bwnc, a Britain ydi’r Br.

Darllen rhagor »

BLOG: “The Great British Delusion-off”

Diweddarwyd  


Theresa May yn arwyddo llythyr gadael yr Undeb Ewropeaidd (Llun: Christopher Furlong/PA Wire)
‘Rhithdyb’ ydi’r enw Cymraeg am delusion. Mae’n air da oherwydd ei fod yn cyfuno dau gysyniad yn y bon, sef rhywbeth nad yw’n bod o gwbwl, a’r elfen o dybiaeth sy’n gorfod bod yn rhan o hynny hefyd.

Ac mae’n air sy’n briodol iawn ar hyn o bryd, o gofio bod Prif Weinidog Prydain wedi tanio Erthygl 50, sy’n dynodi y byddwn bellach yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.

Gyda chymaint o gyfresi teledu “The Great British…” wedi bod ar ein sgriniau hyd at syrffed dros y blynyddoedd diwethaf, mae’n ymddangos i mi fod rhai o wleidyddion amlycaf San Steffan wedi bod yn ysu cael llunio eu cyfres eu hunain fel rhan o’r broses hon.

A pha well enw a ellid ei roi ar y bennod gynhyrfus newydd hon yn ein hanes na’r Great British Delusion-Off gan fod rhithdybiaeth mor ganolog i bopeth sy’n digwydd yn wleidyddol ar hyn o bryd?

Darllen rhagor »