I Belle ac Emmeline

 

Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru a’i merch Belle Emmeline

Llun: Cenedlaethau’r Dyfodol

Bydd Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru a’i merch bedair oed, Belle Emmeline, yn gorymdeithio ar strydoedd Caerdydd ddydd Sul er mwyn dathlu canrif ers i ferched gael y bleidlais. Yma mae yn egluro pam…

Y Sul hwn bydd fy merch a finnau’n cymryd rhan mewn rhywbeth arwyddocaol. Byddwn yn gorymdeithio gyda miloedd o fenywod o bob rhan o’r wlad i gofio am y menywod dewr 100 mlynedd yn ôl a orymdeithiodd, a ymgyrchodd, a lwgodd a marw hyd yn oed er mwyn sicrhau’r bleidlais i ni.

A thra’n bod ni’n medru edrych yn ôl a meddwl gyda balchder am yr hyn a wnaeth y menywod hyn yn enw cynnydd, gan fyfyrio ar ba mor bell yr ydym wedi dod, byddwn hefyd yn defnyddio hwn fel cyfle i adeiladu ar  fudiad sydd wedi bod yn tyfu yn ystod y flwyddyn, ac sy’n dangos bod gennym gryn bellter eto i fynd.

Mae’r ymgyrch #Metoo wedi bod yn allweddol ar gyfer amlygu’r problemau sy’n ymwneud ag aflonyddu rhywiol, y gwahaniaeth mewn cyfraddau tâl rhwng y rhywiau, ac yn hollbwysig, y 100 mlynedd sydd wedi mynd heibio ers i fenywod gael y bleidlais a’r modd y mae menywod yn parhau i gael eu tangynrychioli o gwmpas byrddau lle gwneir penderfyniadau ac mewn sectorau allweddol (lle mae’r tâl yn dda)

Dynion dal yn dominyddu

Mewn addysg, mae dynion yn dal i ddominyddu meysydd gwyddoniaeth a thechnoleg (66%). Mae menywod yn cynrychioli oddeutu tri chwarter o fyfyrwyr trydyddol mewn addysg (78%), iechyd a lles (71%), a dynoliaethau a’r celfyddydau (65%).

Yn waeth na hyn, mae un o bedair menyw yn dal i brofi cam-drin domestig ac un o bob pump yn profi trais rhywiol. Mae’r ystadegau hyn wedi cael eu cyhoeddi dros lawer o flynyddoedd ac nid ydynt mewn gwirionedd yn gwella. Yn fwy diweddar dangosodd arolwg YouGov bod 64% o fenywod o bob oed wedi profi aflonyddwch rhywiol digroeso mewn mannau cyhoeddus, tra bo 35% wedi profi cyffwrdd rhywiol digroeso. I fenywod rhwng 18-24 mlwydd oed cynyddodd y canrannau’n ddramatig i 85% a 45% yn ôl trefn eu hoed.

Pan edrychwch ar y ffaith fod gwasanaethau lloches a gwasanaethau ymosodiadau rhywiol yn dal i gael eu tanariannu ac yn gadael menywod yn yr amgylchiadau gwaethaf bron heb le i droi; y ffaith fod gennym droseddau statudol yn ymwneud â throsedd casineb sy’n seiliedig ar hil, anabledd neu gyfeiriadedd rhywiol (â mawr angen amdanynt), sydd yn fy mhrofiad i yn y gwasanaeth heddlu, yn cael ei gorfodi’n llym, ond dim trosedd casineb yn erbyn menywod pan fydd yr enwau a ddefnyddir wrth son amdanynt, yr ymosodiadau corfforol a ddioddefir ganddynt yr un mor droseddol, beth ddywed hynny wrthym?

Llywodraeth ffeminyddol

Wrth gwrs, mae’r ffaith fod pobl a gwleidyddion yn awr yn siarad am hyn yn dangos cynnydd. Yn awr yng Nghymru mae gennym Brif Weinidog sydd eisiau arwain Llywodraeth ffeminyddol. Rwy’n argymell hyn ond buaswn yn cwestiynu pan mae hi wedi cymryd cymaint o amser i gyrraedd y fan hon. Nid yw’r rhain yn faterion newydd, nid sgandal sydd newydd ddigwydd ydynt, maent yn sgandal sydd wedi bod yn esblygu dros ddegawdau. Felly pam mae’n cymryd Hollywood a hashtagiau i beri i ni weithredu?

Felly ar ddydd Sul byddaf yn gorymdeithio. Byddaf yn  gorymdeithio fel ffeminydd falch. Byddaf yn gorymdeithio ochr yn ochr â miloedd o fenywod rhyfeddol. Byddaf yn gorymdeithio i ddathlu’r hyn a gyflawnwyd ganddynt.

Ond byddaf hefyd yn gorymdeithio dros y 2 fenyw sydd bob dydd yn cael eu lladd yn dilyn cam-drin domestig. Byddaf yn gorymdeithio dros y menywod yr wyf yn eu hadnabod â’u cynnydd wedi ei andwyo oherwydd nad yw eu setiau o sgiliau’n ffitio. Byddaf yn gorymdeithio  dros y menywod sy’n glanhau, yn gofalu, y cogyddesau, y rhai sy’n cael eu talu a’r rhai nad ydynt yn cael dim.

Byddaf yn gorymdeithio gyda, ac er mwyn fy merch 4 oed, Belle, a’i henw canol yn Emmeline, fel teyrnged i’r Emmeline Pankhurst ryfeddol honno.

Byddaf yn gorymdeithio oherwydd – er nad yw’n gwybod hynny eto – y bydd hi cyn bo hir yn hawlio ac yn haeddu gweithredu yn fwy na geiriau yn y dasg o greu byd sy’n addas ar gyfer menywod ein dyfodol.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd