Rhaid cael gwell rheolaeth ar dwristiaeth

Diweddarwyd  

Yr Wyddfa a’i chriw o Lyn Mymbyr Capel Curig

Llun: Golwg360

Mae’r awdurdodau cyhoeddus gan gynnwys y Parciau Cenedlaethol, y cynghorau sir a’r heddlu’n haeddu pob clod am wneud eu gorau i gadw ymwelwyr draw o gefn gwlad Cymru’r wythnos yma.

Mae’r golygfeydd y penwythnos diwethaf o’r miloedd o ffyliaid anghyfrifol yn heidio yma wedi cythruddo llawer ohonom, a pheri inni deimlo o dan warchae.

Y flaenoriaeth i bawb ohonom ar hyn o bryd wrth gwrs ydi cadw’n pobl yn iach, a chymryd pa bynnag gamau sydd eu hangen er mwyn sicrhau hynny.

Mi ddaw yna adeg fodd bynnag pan fydd angen inni feddwl yn ddyfnach am ddyfodol ein hardaloedd ac ystyried yr achosion sydd wrth wraidd y mathau o olygfeydd a welsom yn Eryri ar ac hyd a lled arfordir Cymru.

Darllen rhagor »

Rhaid edrych tua’r dyfodol…

 
Logo Undeb Rygbi Cymru

Llun: Undeb Rygbi Cymru

Yn y dyddiau yn arwain at y gêm yn Twickenham, prin iawn oedd y cecru arferol, ond doedd ond rhaid edrych ar gyfryngau cymdeithasol i weld ymateb pobol i sylwadau Eddie Jones ar ôl y chwiban olaf.

Er hyn, ymhlith ei gwynion arferol roedd peth eiriau doeth gan brif hyfforddwr Lloegr. Roedd yr hyfforddwr profiadol yn llawn canmoliaeth am ddyfal barhad y Cymry, a galwodd ar gefnogwyr Cymru i fod yn garedig wrth eu hyfforddwr newydd.

Er iddo amddiffyn Wayne Pivac awgrymodd wrth newyddiadurwyr y gall cael tîm profiadol sydd ag 850 o gapiau fel Cymru hefyd weithio yn eu herbyn.

Rhaid i Pivac fod yn ddidrugaredd

Darllen rhagor »

Tra bo dau

Diweddarwyd am  
Steve Cooper, rheolwr Clwb Pêl-droed Abertawe

Steve Cooper, rheolwr Clwb Pêl-droed Abertawe

Llun Athena Pictures/Getty Images

Bu cryn sôn ers peth amser bellach fod yr Elyrch wedi colli’u ffordd ers cwympo o Uwch Gynghrair Lloegr. Mae beth yn union yw’r “ffordd” honno yn agored i ddadl a thrafodaeth – ond rhan yn unig o’r drafodaeth honno oedd dan sylw y penwythnos hwn.

Oherwydd ar ôl bwlch o 23 o flynyddoedd, o’r diwedd, mae dau Gymro wedi chwarae ochr yn ochr â’i gilydd yng nghanol amddiffyn Abertawe yn y gynghrair, yn y gêm yn erbyn Huddersfield. Peth bach yn y darlun mawr, efallai. Ond i fi, fel cynifer o gefnogwyr yr Elyrch dw i’n siŵr, mae cael dau Gymro ochr yn ochr mewn rhan allweddol o’r cae wrth galon y tîm yn gwneud iddo deimlo cymaint yn fwy Cymreig.

Byth ers i Ben Cabango, y Cymro Cymraeg o Gaerdydd, dorri trwodd i dîm cynta’r Elyrch, dw i wedi bod yn aros bob wythnos i weld ei enw yn nhîm Steve Cooper. Ac wrth i Joe Rodon fod ma’s am dri mis ag anaf, dwi wedi bod yn aros i weld enwau dau Gymro ymhlith y pedwar yn y cefn ers cryn amser.

Ond fe ddigwyddodd e ddydd Sadwrn – Cabango a Rodon ochr yn ochr o’r diwedd. Y ddau Gymro diwethaf i fod ochr yn ochr yn yr amddiffyn yn y gynghrair oedd Kristian O’Leary, un o hyfforddwyr presennol yr Elyrch, a Christian Edwards – mewn gêm yn erbyn Peterborough yn 1997! Fe ddigwyddodd yng Nghwpan Carabao y tymor diwetha’ gyda Cian Harries a Brandon Cooper yn herio Crystal Palace – ond mae pawb yn deall, mae’n siŵr, fod y gwpan mor wahanol.

Darllen rhagor »

Teg edrych tuag adref?

 
Y stadiwm yn llawn, a'r chwaraewyr ar y maes

Stadiwm Principality

Llun: David Roberts CC2.0 trwy Comin Wicimedia

Yr un yw maint y cae, uchder y pyst a siâp y bêl, ond gydag ystadegau yn dangos bod pob un o’r gwledydd ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad yn tan berfformio oddi cartref, faint o fantais sydd o chwarae gartref yn y gystadleuaeth?

Cymru v Ffrainc

Ar ôl colli yn Nulyn yn erbyn y Gwyddelod bydd Cymru yn wynebu’r Ffrancwyr yng Nghaerdydd y penwythnos yma. Er nad yw Ffrainc wedi ennill yng Nghaerdydd ers deng mlynedd, maen nhw wedi ennill 50% o’u gemau oddi cartref yn erbyn Cymru yn y Chwe Gwlad.

Mae Cymru hefyd yn un o’r gwledydd sy’n perfformio waethaf gartref, gan ennill 66% o’u gemau cartref yn y bencampwriaeth. Bydd y Ffrancwyr felly, ynghyd â chyn-hyfforddwr amddiffynnol Cymru Shaun Edwards, yn awyddus iawn i brofi pwynt y penwythnos hwn – yn enwedig ar ôl i Gymru guro Ffrainc o drwch blewyn yn rownd yr wyth olaf yng Nghwpan y Byd y llynedd.

Darllen rhagor »

Potel ddŵr Sam Warburton: arf dirgel pennaf Cymru?

Diweddarwyd am  
Sam Warburton

Sam Warburton

Llun: David Davies / PA Wire

Yr wythnos hon, Lleu Bleddyn, gohebydd golwg360 a Bro360, sy’n ystyried tacteg sy’n dod yn fwy poblogaidd yn y byd rygbi.

Roedd bron i 70,000 o bobol yn Stadiwm Principality i wylio Cymru yn trechu’r Eidal y penwythnos diwethaf. Ond er i Gymru sgorio pum cais, daeth yr ymateb mwyaf gan y dorf pan gamodd cyn-gapten Cymru, Sam Warburton i’r cae i ddod â dŵr i’r chwaraewyr.

Disgrifiodd Wayne Pivac e fel “un o arweinwyr mwyaf profiadol y byd rygbi”, ac mae’n amlwg fod y prif hyfforddwr newydd am fanteisio cymaint â phosib ar ei brofiad. Yn ogystal â bod yn negesydd cyson rhwng y tîm hyfforddi a’r pymtheg ar y cae, mae’r cyn-flaenasgellwr enillodd 74 o gapiau i Gymru yn gwneud tipyn mwy na lleddfu syched y chwaraewyr.

Ymgynghorydd ar ardal y dacl a’r amddiffyn yw ei deitl newydd, ac mae’n bosib y daw ei ddylanwad mwyaf pan fydd e ar yr ystlys yn cynnig gair o gyngor a dadansoddiad ar y pryd i’r chwaraewyr.

Darllen rhagor »

Y Chwe Gwlad – cyffro’r penwythnos cyntaf

Diweddarwyd am  
Lleu Bleddyn

Lleu Bleddyn, gohebydd golwg360 a Bro360

Llun: golwg360 / Lleu Bleddyn

Ar drothwy penwythnos cynta’ Pencampwriaeth y Chwe Gwlad, gohebydd golwg360 a Bro360 Lleu Bleddyn sy’n pwyso a mesur gobeithion Cymru yn erbyn yr Eidal ac yn taflu goleuni ar y gemau eraill dros y penwythnos.

 

Mae’n deg dweud bod nifer o Gymry yn dal i ramantu am gyfnod euraidd Warren Gatland wrth y llyw, a sawl un fel fi yn dal i feddwl am y noson honno dri mis yn ôl yn Yokohama.

Ond ar drothwy’r Chwe Gwlad eleni mae’n bryd i ni edrych tua’r dyfodol, a tua’r bennod nesa dan arweinyddiaeth yr hyfforddwr newydd, Wayne Pivac.

Darllen rhagor »

Rhwystr a niwsans gwleidyddol ydi’r ‘Chwith’

 
Jeremy Corbyn yn areithio yn Nhy'r Cyffredin a Diane Abbott wrth ei ochr

Jeremy Corbyn

Llun: Ty’r Cyffredin

Wrth wylio aelodau Llafur yn mynd ati i ddewis arweinydd newydd, mae agweddau llawer o ddilynwyr Jeremy Corbyn yn ymylu ar fod yn anghredadwy.

Iddyn nhw, roedd ei arweinyddiaeth yn gymaint o lwyddiant fel mai’r maen prawf pwysicaf wrth ddewis ei olynydd ydi pa un fydd yn aros fwyaf triw i’w ddaliadau a’i bolisïau. Nid pwy a fyddai fwyaf tebygol o allu peri gofid i Boris Johnson, neu â’r siawns orau o arwain Llafur i fuddugoliaeth, ond pa un fydd bellaf i’r chwith yn wleidyddol.

Ar ôl etholiad cwbl druenus, sydd wedi rhoi pum mlynedd o rym dilyffethair i Boris Johnson, mae dilynwyr Jeremy Corbyn yn ceisio’n cysuro trwy ddweud eu ‘bod nhw wedi ennill y ddadl’.

Y cwestiwn sy’n rhaid ei ofyn am y bobl yma ydi: ar ba blaned maen nhw’n byw?

Darllen rhagor »

Buddugoliaeth ar blât i arch-gelwyddgi

Diweddarwyd am  
Boris Johnson a Jeremy Corbyn

Boris Johnson a Jeremy Corbyn yn ystod dadl deledu ITV yn ddiweddar

Llun: ITV / PA Wire

Mae’n wir mai rhaniadau’r gwrthbleidiau oedd yn bennaf gyfrifol am fuddugoliaeth Boris Johnson yr wythnos ddiwethaf.

Dydi hynny, fodd bynnag, ddim yn golygu ei fod o’n haeddu’r un gronyn o barch am y ffordd mae o wedi ennill.

Ni ddylid gadael i neb byth anghofio bod ei ymgyrch – fel ymgyrch y refferendwm yn 2016 – yn ddim byd ond celwyddau o’i dechrau i’r diwedd.

Does dim rhyfedd ei fod o’n apelio’n daer am inni ‘symud ymlaen’ ac ‘uno’, er mwyn osgoi tynnu unrhyw sylw at yr holl dwyllo a fu.

Darllen rhagor »

Trwy bleidleisio tactegol yn unig mae llwyddo

Diweddarwyd am  

Llun: CC0

Mae’n debyg ei bod yn addas nad oedd Boris Johnson ymhlith arweinwyr eraill Ewrop yn yr Almaen heddiw i ddathlu 30 mlynedd cwymp mur Berlin.

Wedi’r cwbl, codi muriau a chau ffiniau ydi hanfod sylfaenol ei holl werthoedd gwleidyddol o a’i gyd-genedlaetholwyr Seisnig gwrth-Ewropeaidd.

Ers iddo ddod yn brif weinidog mae’n amlwg mai nod ei lywodraeth ydi torri hynny ag sy’n bosibl o gysylltiadau rhwng y wladwriaeth Brydeinig a gweddill y cyfandir y mae’n perthyn iddo.

Mewn cyfundrefn wleidyddol gall, byddai arno angen cefnogaeth mwyafrif o’r boblogaeth i allu gwneud hyn.

Darllen rhagor »

Y peth gwaetha’ i gyd am sylwadau Jacob Rees-Mogg

 
Jacob Rees-Mogg mewn dici-bo

Jacob Rees-Mogg

Llun: Cantab12 CCA3.0

Dylan Iorwerth yn edrych ar ystyr dyfnach sylwadau’r gweinidog cabinet

Dw i wedi bod yn oedi cyn rhoi sylw i sylwadau Jacob Rees-Mogg am dân Tŵr Grenfell. Ro’n i’n disgwyl i rywun arall ddweud y peth mwya’ amlwg am ei sylwadau ond, hyd yn hyn, welais i ddim.

Mae’r feirniadaeth wedi bod arno fo am awgrymu ei fod o a’i debyg yn ddoethach na’r bobol gyffredin anffodus oedd yn byw yn y tŵr fflatiau.

Yr awgrym oedd bod ganddo fo a’r cyflwynydd radio ‘synnwyr cyffredin’ – yn wahanol i’r gwehilion o’r dosbarth is ac o gymysgedd o gefndiroedd ethnig oedd yn drigolion yno.

Darllen rhagor »

Y gêm can pelen: gimic, neu hwb i griced yng Nghymru?

Diweddarwyd  
Pêl griced wen

Mae’n deg dweud bod y gystadleuaeth griced newydd, Can Pelen (The Hundred) wedi cael croeso anghynnes iawn drwyddi draw. “Nid criced mo hwn”, chwedl rhai. “Awn ni fyth i’w gwylio,” meddai eraill.

Fe fu pryderon ers tro y byddai’n newid y gêm yn ddi-droi’n-ôl, a bod perygl y byddai’n tramgwyddo’r gynulleidfa fechan sydd wedi aros yn ffyddlon i’r byd criced. Mae’n wir fod angen chwistrellu bywyd newydd i’r gamp ond ai dyma’r ffordd orau o wneud hynny?

Mae tîm Lloegr newydd gael eu haf gorau ers tro, wrth ennill Cwpan y Byd. Os nad yw hynny’n sbardun i ddenu cefnogwyr newydd, pa obaith sydd? Y cwestiwn amlwg yw hyn: oni ddylai’r awdurdodau fod yn manteisio ar y llwyddiant er mwyn tyfu’r gêm brawf a’r gêm 50 pelawd?

Mae gwledydd fel India, gyda’r IPL, ac Awstralia, gyda’r Big Bash League, wedi hen arfer â’r ‘gêm glatsio’. Roedd sôn ugain mlynedd yn ôl mai’r T20 Blast oedd y ffordd ymlaen yng Nghymru a Lloegr. Ond beth ddigwyddodd i’r gystadleuaeth fel ein bod ni’n cyrraedd sefyllfa lle mae’n amlwg nad yw’n ddigon ar ei phen ei hun?

Darllen rhagor »

Cytundeb dim newid, yn newid dim

 

Llun parth cyhoeddus

Am unwaith, do’n i ddim ymhell ohoni. Mi wnes i ddarogan mai tacteg Boris Johnson fyddai cael newid bach yn y cytundeb i adael ac wedyn ceisio clochdar ei fod o’n newid mawr.

Mi wnes i ddarogan lot o bethau eraill sydd heb ddod yn wir ond, o ran y pwynt yma, dyna sydd wedi digwydd.

Y twyll cynta’

Mae Prif Weinidog y Deyrnas Unedig a’i gefnogwyr yn ceisio rhoi’r argraff ei fod o wedi cael buddugoliaeth ac wedi gorfodi ‘ein ffrindiau a’n cymdeithion’ i blygu trwy ail-agor y trafodaethau.

Darllen rhagor »

Cofio Keith Morris

 

Camera Nikon

Llun: CC0

Fore Sadwrn diwetha’ (Hydref 5), roedd yna lafn o haul yn taro pentre’r Borth ar lannau Bae Ceredigion.

Roedd gweddill y wlad yn dywyll; cymylau uwchben Aberdyfi ar ochr draw yr afon a thywyllwch yn crynhoi uwch Aberystwyth, ychydig filltiroedd i’r de.

Ond roedd y rhimyn tai yn Borth sy’n ymestyn am filltir dda ar hyd ymyl y môr yn disgleirio yn yr haul. Y bore hwnnw, roedd yr haul yn greulon.

Fore Sadwrn y daethpwyd o hyd i gorff y ffotograffydd Keith Morris ar lan y môr yr oedd o wedi tynnu ei lun mor gyson. Yn aml iawn, môr brochus, stormus oedd hwnnw a’r tonnau’n rhyferthwy dros y prom yn Aberystwyth.

Darllen rhagor »

Croesi trothwy hynod beryglus

Diweddarwyd am  
Senedd San Steffan ac afon Tafwys - wedi eu goleuo fin nos

Y Senedd yn San Steffan

Llun: Maurice CCA2.0

Yn y senedd nos Fercher, mi welson ni gefnogwyr Brexit yn dangos eu gwir liwiau wrth addel eu cenedlaetholdeb Seisnig mwyaf amrwd.

Prif Weinidog sy’n meddwl ei fod uwchlaw’r gyfraith. Saeson trahaus sy’n meddwl eu bod nhw’n well na phobl eraill. Pobl sy’n casáu’r syniad o unrhyw gydweithredu rhyngwladol ac na allant weld gwledydd eraill ond fel bygythiadau i’w goresgyn.

I lawer ohonom, mae natur ac anian arweinwyr Brexit wedi bod yn gwbl amlwg ers refferendwm 2016. A’n dirmyg tuag atynt yn ymwneud lawn cymaint â’n diwylliant, ein hunaniaeth a’n gwerthoedd ag am unrhyw ystyriaethau economaidd.

Ar ôl nos Fercher, fodd bynnag, mae’n amlwg fod yna drothwy arall hynod beryglus wedi’i groesi.

Darllen rhagor »

Tair rheol anhrefn … tri argyfwng Boris

Diweddarwyd am  

Boris Johnson

Llun parth cyhoeddus

Dylan Iorwerth sy’n ystyried oblygiadau trafferthion y tri diwrnod a’r tair blynedd ddiwetha’…

Mae’n ymddangos bod Boris mewn twll. Os nac oes ganddo fo rhyw ystryw rhyfeddol dan ei lawes, mae ganddo fo bedwar posibilrwydd yn y tymor byr. Dyna ydi …

Argyfwng Un

Cael cytundeb efo’r Undeb Ewropeaidd cyn diwedd Hydref, cael Etholiad Cyffredinol cyn diwedd Hydref, ufuddhau i orchymyn y Senedd a gofyn am estyniad … neu ymddiswyddo.

Darllen rhagor »

Tactegau Boris Johnson yn mynd yn bellach na Brexit

 

Boris Johnson

Llun: Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad trwy Flickr

Cyn diwedd y dydd, neu erbyn diwedd yr wythnos o leia’, mi fyddwn ni’n gwybod a ydi tactegau bygythiol Prif Weinidog y Deyrnas Unedig wedi gweithio.

Amser cinio dydd Mawrth, mae’n ymddangos yn debygol y bydd Aelodau Seneddol yn pleidleisio i atal gadael yr Undeb Ewropeaidd heb gytundeb ond wyddon ni ddim be’n union fydd yn digwydd wedyn.

Mae’n ymddangos na fydd Llafur yn syrthio i’r fagl o gefnogi Etholiad Cyffredinol cyn y diwrnod gadael, ac mi allai hynny greu ychydig o banig yn Rhif Deg Downing Street ac arwain at weithredu mwy eithafol fyth.

Beth bynnag ddaw, mae oblygiadau’r hyn sy’n digwydd yn ymestyn ymhell y tu hwnt i benderfyniadau’r hydref. Os ydi hi’n or-ddweud i hawlio bod ‘coup’ wedi digwydd, mae tactegau Boris Johnson yn arwydd peryglus o’r hyn allai fod.

Darllen rhagor »

Prorogio: y Goron ydi rhan o’r broblem

Diweddarwyd am  
Ty'r Cyffredin

Ty’r Cyffredin

Llun: UK Parliment CC 3.0

Does dim syndod fod celwydd ar un ochr, ac ychydig o or-ddweud ar y llall, yn rhan o’r datblygiadau newydd yn nhrafferthion Brexit.

Does neb yn credu go iawn mai rhan o drefn arferol y Senedd ydi’r diddymu tros dro gan Boris Johnson; os felly, pam oedd rhaid iddo fo gymryd cyngor cyfreithiol cyn mentro?

Rhagoedi ydi un cyfieithiad o’r gair prorogue – ond dydi hwnnw ddim yn cynnwys holl gyfoeth y gair Saesneg, yn enwedig y ffaith fod ei ail sillaf yn cyfeirio’n uniongyrchol at y Prif Weinidog presennol.

Does neb chwaith yn amau go iawn mai ei fwriad ydi atal aelodau seneddol rhag cael cyfle i rwystro Brexit heb gytundeb.

Darllen rhagor »

Tanau’r Amazon yn profi ynfydrwydd y syniad o sofraniaeth

Diweddarwyd am  

Y fflamau difaol ym masn yr Amazon yn Brasil

(AP Photo/Eraldo Peres)

All neb ohonom sydd ag unrhyw barch at y ddaear ond teimlo torcalon a dicter wrth weld y tanau sy’n dinistrio cyfoeth amhrisiadwy rhanbarth yr Amazon ar hyn o byd.

Mae’n dangos yn glir inni i gyd pa mor rhyng-ddibynnol ydan ni fel byd, ac mor hanfodol fydd ceisio atebion rhyngwladol i’r argyfyngau sy’n wynebu’r ddynoliaeth.

Mae hefyd yn tanlinellu pwysigrwydd y syniad o etifeddiaeth fyd-eang a chyfrifoldeb at ein gilydd ac at genedlaethau’r dyfodol.

Yn fwy na dim, mae’r tanau yn Brasil yn profi ynfydrwydd yr holl syniad o sofraniaeth – sef y feddylfryd hurt y dylai cenedl-wladwriaethau gael rheolaeth ddi-amod ar eu tiriogaethau.

Darllen rhagor »

Maes Eisteddfod am ddim – dyna’r rhan hawdd

Diweddarwyd  
Rhai o'r stondinau

Stondinau yn y Bae, Eisteddfod Caerdydd

Llun: golwg360

Dylan Iorwerth yn cefnogi’r alwad am Faes di-dâl, ond dim ond fel man cychwyn

Mi fyddai pawb yn licio Eisteddfod am ddim bob blwyddyn heb orfod talu am ddim ond y Pafiliwn, efallai, a’r cyngherddau fin nos.

Mi fyddai’r sawl sy’n gallu fforddio yn croesawu’r syniad llawn cymaint â’r llai cefnog, gan werthfawrogi’r cyfle i wario ychydig yn rhagor ar nwyddau moethus ar y Maes.

Dan yr amgylchiadau iawn, mi allai agor drysau’r brifwyl a denu pobol o bob math o gefndiroedd i fwynhau a gwerthfawrogi diwylliant Cymraeg. Dan yr amgylchiadau iawn.

Darllen rhagor »

Yr esgob a Meic Stevens

Diweddarwyd  

Dylan Iorwerth, Golygydd Gyfarwyddwr Golwg

Llun: Golwg

Dylan Iorwerth yn rhoi barn ar storm sylwadau’r canwr…

Yn y dyddiau pan oedd ymgyrchu gwleidyddol yn golygu mwy na thrydar, dw i’n cofio mynd i rali fawr gwrth-apartheid yn Llundain.

Un o’r siaradwyr oedd yr Esgob Trevor Huddleston, un o arwyr gwyn y frwydr yn erbyn cyfundrefn ffiaidd De Affrica. Ond cyn diwedd ei araith, mi gafodd ei fwian am fod yn hiliol.

Roedd y sioc ar ei wyneb yn amlwg ac mi ymddiheurodd yn syth, am alw gwleidyddion y dydd yn ‘pygmies’ o’u cymharu â’r dewrion croenddu.

Darllen rhagor »