Dewis o ddau ddrwg yn dda i ddim

 

Llun: Wicimedia Commons. Gorymdaith People’s Vote, Llundain Mehefin 23, 2018.

Ar ôl wythnos mor gythryblus, mi allwn ni ddisgwyl wythnosau o bropaganda didrugaredd gan y Sefydliad i hyrwyddo cytundeb Brexit Theresa May.

Chwarae ar ofnau pobl fydd y brif dacteg mae’n sicr – yn rhybuddio cymaint o lanast fyddai gadael yr Undeb Ewropeaidd heb ddim cytundeb o gwbl.

Mi allwn ni fod yn sicr hefyd nad at y Brexitwyr eithafol y bydd y neges wedi ei hanelu – gan ei bod yn amlwg y byddan nhw’n gwbl fyddar i neges o’r fath.

Mi fydd y neges yn hytrach wedi ei hanelu at wrthwynebwyr Brexit – sef, os na chefnogwch chi ni, mi fyddwch yn cael rhywbeth llawer gwaeth.

Darllen rhagor »

Tîm criced Cymru yn lle Morgannwg? Dim diolch!

 

Gohebydd golwg360, Alun Rhys Chivers sy’n pwyso a mesur erthygl y gohebydd criced, George Dobell sydd yn galw am greu tîm criced i Gymru fel ateb i broblemau Clwb Criced Morgannwg.

Fe fu gwylio Morgannwg ers rhai blynyddoedd yn brofiad anodd. Does dim dwywaith am hynny. Fe fu rhai yn cwestiynu a yw’r chwaraewyr yn ddigon da; eraill yn dweud nad yw’r tîm hyfforddi, sy’n frith o gyn-chwaraewyr profiadol, yn ddigon da.

Fe ddaeth y cyfan i fwcwl ar ôl tymor siomedig pan gafodd swydd y prif weithredwr a chyfarwyddwr criced, Hugh Morris ei hollti’n ddwy, sy’n golygu bod Morgannwg bellach yn chwilio am Gyfarwyddwr Criced newydd. Ac maen nhw hefyd yn chwilio am Brif Hyfforddwr yn dilyn diswyddo Robert Croft.

Unwaith y cafodd yr adolygiad allanol annibynnol ei gyhoeddi, ac yna ei gyflawni gan Huw Bevan, roedd hi’n anochel y byddai Hugh Morris yn colli o leia’ hanner ei swydd. A oedd yr adolygiad yn gwbl annibynnol sy’n gwestiwn arall, wrth iddo gael ei gwblhau gan dad i un o chwaraewyr iau y sir.

Darllen rhagor »

Y tad a’r mab a’r byd pêl-droed

Diweddarwyd am  

Graham Potter yw rheolwr Abertawe

Llun: Clwb Pêl-droed Abertawe

Mae Stephen Hedges, mab y cyn-gricedwr Bernard Hedges, yn enedigol o Abertawe ond yn byw yng nghanolbarth Lloegr ac yn dilyn hynt a helynt Aston Villa. Yma, mae’n trafod ei deimladau cymysg ar drothwy gêm Aston Villa yn erbyn Abertawe yn Villa Park yfory…

O ddilyn cwrs ‘Gwleidyddiaeth a Llenyddiaeth’ yn y brifysgol, roedd rhaid i fi ddarllen Fathers and Sons, nofel gan Ivan Turgenev oedd wedi’i lleoli yn Rwsia’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae’n adrodd hanes y teulu Kirsanov ac yn benodol, Arkady a’i dad Nikolai. Roedd y nofel yn cylchdroi o amgylch y bwlch rhwng hen Rwsia ryddfrydol a’r genhedlaeth newydd o ddynion ag athroniaeth nihilistaidd.

Pan ddaw i chwaraeon yr unfed ganrif ar hugain, does dim bwlch rhyngof fi a fy mab. Mae gwylio gêm, siarad amdani ac edrych ymlaen at yr un nesaf yn ddigwyddiadau cyffredin yn ein tŷ ni. Dy’n ni ddim yn gefnogwyr mawr. Dy’n ni erioed wedi bod yn ddeiliaid tocynnau tymor, a dim ond ambell gêm bêl-droed, rygbi neu griced welson ni. Ond rydym yn dilyn ein timau ac mae ein hwyliau’n codi ac yn gostwng ar sail eu canlyniadau.

Fel y dywedodd ffrind i fi – barista o dde’r Eidal sy’n cefnogi tîm Juventus – eich tîm pêl-droed yw’r un peth na allwch chi mo’i newid. Gallwch chi newid lle’r y’ch chi’n byw a lle’r y’ch chi’n gweithio. Gallwch chi hyd yn oed newid eich gwraig. Ond allwch chi ddim newid eich tîm pêl-droed.

Darllen rhagor »

Eli i ddolur tymor Morgannwg yw amynedd

Diweddarwyd am  

Mae ciniawau blynyddol Clwb Criced Morgannwg yng Nghaerdydd ac Orielwyr San Helen yn Abertawe’n arwydd sicr fod y tymor wedi dod i ben – a fydd fawr neb sy’n dilyn Morgannwg yn gweld ei eisiau chwaith ar ôl gorffen ar waelod y Bencampwriaeth a chael ymgyrchoedd siomedig yn y cystadlaethau undydd.

Mae’r fath achlysuron yn gyfle i fwrw golwg yn ôl, a dathlu a gwobrwyo’r sawl sy’ wedi rhagori gyda’r bat a’r bêl ar y cae. Ond prin yw’r achos i ddathlu eleni. Serch hynny, roedd y noson flynyddol yng ngwesty’r Towers eleni’n gyfle i gofio un o fuddugoliaethau mawr yn hanes y sir union chwarter canrif yn ôl wrth godi tlws y gynghrair undydd yn 1993.

A finnau’n fachgen bach wyth oed bryd hynny, byddai’r enwau’n llifo oddi ar fy nhafod (yn eu trefn fatio) – Hugh Morris, Steve James, Adrian Dale, Matthew Maynard, Viv Richards, Tony Cottey, Robert Croft, Roland Lefebvre, Colin Metson, Steve Watkin a Steve Barwick. Roedd yn dîm sefydlog o wyth chwaraewr ‘cartref’ (gan gynnwys y ddau Sais – na, Cymry anrhydeddus, Steve James a Matthew Maynard). Yr Iseldirwr Roland Lefebvre, wedyn, ynghyd â’r Sais o wicedwr Colin Metson ac un o fawrion India’r Gorllewin, Viv Richards yn rhoi sglein ar y cyfan.

Nos Lun yn y noson wobrwyo, wrth wylio fideo o’r fuddugoliaeth hanesyddol yng Nghaergaint, cawn fy atgoffa o bwysigrwydd dal ati i feithrin tîm o Gymry ifainc gan fanteisio ar brofiad ambell un o’r tu allan. Wedi’r cyfan, un o ddelweddau enwoca’r fuddugoliaeth yn ’93 oedd honno’n dangos Viv Richards a’r Cymro Tony Cottey yn rhedeg oddi ar y cae ar ddiwedd yr ornest – Cymro ochr yn ochr â thramorwr profiadol.

Darllen rhagor »

Dechrau’r frwydr go-iawn i Adam Price

Diweddarwyd  

Adam Price AC

Llun: Plaid Cymru

Huw Prys Jones yn trafod yr her sy’n wynebu arweinydd newydd Plaid Cymru …

Wrth ethol Adam Price, does dim amheuaeth fod gan Blaid Cymru bellach arweinydd mwy dawnus ac ysbrydoledig.

Er mai fo oedd yr olaf i ymuno â’r ras, mae wedi bod yn weddol amlwg dros yr wythnosau diwethaf mai fo oedd yr ymgeisydd fyddai’n cario’r dydd.

Yn y pen draw, nid yw’n syndod bod ei gyfuniad o ddawn i ysbrydoli, ei brofiad a’i barodrwydd i feddwl o’r newydd yn ddigon i sicrhau buddugoliaeth haeddiannol iddo.

Darllen rhagor »

Guto Bebb, Brexit a Phlaid Cymru

Diweddarwyd  

Llun: CC0

Mae galwad Guto Bebb heddiw am refferendwm o’r newydd ar Brexit yn sicr yn rhywbeth i’w groesawu.

Mae’r galwadau cynyddol am refferendwm arall yn ddatblygiad calonogol, am sawl rheswm.  O lwyddo, mi fydden nhw’n rhoi un cyfle arall i rwystro’r gwallgofrwydd sy’n cael ei gyflawni gan y Llywodraeth yn ein henw. Yn ogystal, mae’r syniad o bleidlais arall yn rhoi ias o ofn i gefnogwyr Brexit. Hefyd, mae ymgyrch o’r fath o leiaf yn help i hau mwy o amheuon am ddilysrwydd refferendwm 2016, cadarnhau’r  graddau mae pobl wedi cael eu twyllo a meithrin mwy o ddrwg deimlad yn erbyn y Sefydliad.

Mae galwad o’r fath gan un a oedd yn weinidog yn y Llywodraeth tan lai na deufis yn ôl yn tanlinellu’r rhwygiadau chwerw sydd yn rhengoedd y Torïaid ar hyn o bryd.

Go brin y bydd ei sylwadau heddiw yn cyfrannu at dawelu’r rhyfel agored rhyngddo â rhai o ffigurau amlwg ei blaid yn y gogledd, yn enwedig yr arch-Brexitiwr David Jones, AS Gorllewin Clwyd.

Darllen rhagor »

Hanner canrif ers chwech chwech Garfield Sobers yn Abertawe

Diweddarwyd  
Cerflun yn ei ddangos yn taro ergyd efo'r bat

Cerflun o Gary Sobers yn Barbados

Llun: Winton Edghill CCA3.0

Awst 31, 1968. Dair wythnos wedi’r fuddugoliaeth dros Awstralia – am yr ail waith mewn pedair blynedd – roedd tîm criced Morgannwg yn y llyfrau hanes unwaith eto.

Swydd Nottingham oedd yr ymwelwyr â chae San Helen yn Abertawe, ar gyfer gêm ym Mhencampwriaeth y Siroedd. Ymhlith tîm yr ymwelwyr roedd nifer o gricedwyr rhyngwladol – Brian Bolus, Deryck Murray ac, o bosib, y chwaraewr gorau yn hanes y gêm, Garfield St Auburn Sobers.

Roedd y batiwr llaw chwith o ynys Barbados ar fin cyflawni rhywbeth nad oedd unrhyw gricedwr arall yn hanes y gêm wedi’i gyflawni o’r blaen – a rhywbeth na fyddai, ac na allai, fyth gael ei guro. Ac fe fyddai’r bowliwr – Malcolm Andrew Nash o’r Fenni – yn cael ei anfarwoli am y rhesymau anghywir.

Bowliwr lled-gyflym oedd Malcolm Nash fel arfer, ond wrth i Swydd Nottingham geisio rhediadau cyflym er mwyn cau’r batiad, fe wnaeth y bowliwr droi at sbin. Ac roedd e ar fin bowlio at y batiwr byd-enwog am y tro cyntaf yn ei yrfa.

Darllen rhagor »

Cofio’r clocsiwr Owen Huw Roberts (1931-2018)

Diweddarwyd am  
Owen Huw Roberts

Owen Huw Roberts, clocsiwr a dawnsiwr gwerin

Llun: Trwy law Cymdeithas Ddawns Werin Cymru

John Idris Jones, cadeirydd Cymdeithas Ddawns Werin Cymru, sy’n cofio’r clocsiwr, Owen Huw Roberts…

Dydd Sadwrn, Awst 18 bu farw’r clocsiwr a’r perfformiwr, Owen Huw Roberts, yn 87 oed.

Roedd yn adnabyddus drwy Gymru fel clocsiwr ac arbenigwr ar ‘step y glocsen’ a dawnsio gwerin Gymreig.

Fe fu yn hyfforddwr llwyddiannus dawnsio gwerin yn Ysgol Bryn Elian o’r chwedegau tan ddechrau’r wythdegau – gan ennill sawl tro yn olynol yn eisteddfodau cenedlaethol yr Urdd.

Darllen rhagor »

Maesu ffug – be’ nesa’ i’r byd criced?

 

Llun parth cyhoeddus CC0 trwy Commons Wikimedia

Alun Rhys Chivers sy’n bwrw golwg ar ddeddfau newydd y gêm…

Mae’r byd criced, i ni’r puryddion, yn symud ymhell oddi wrth y gêm ry’n ni’n ei charu ers degawdau – peli pinc, gemau nos Wener yn esgus i dancio, a chysgod y gystadleuaeth ‘100 pelen’ ddomestig sy’n cael ei chefnogi a’i harddel gan nemor neb.

Ond un peth y bu pawb, bron, yn gytûn yn ei gylch ers y dechrau’n deg yw bod angen cynnal ysbryd y gêm a chadw at y deddfau (nid rheolau, ond deddfau, cofiwch).

Cafodd deddfau criced eu dyfeisio gan Glwb Criced Marylebone (yr M.C.C.) yn 1787. Ond bob hyn a hyn, mae’r awdurdodau criced yn gweld yn dda i’w haddasu yn ôl yr angen.

Darllen rhagor »

Os am herio twyll, rhaid herio Brexit hefyd

 

Llun parth cyhoeddus

Mae pwyllgor blaenllaw o Aelodau Seneddol yn galw am weithredu llym yn erbyn ‘gau newyddion’ ac am reolaeth dynnach ar wario mewn etholiadau. Ond geiriau gwag a rhagrith lwyr ar eu rhan fydd hyn oni fyddan nhw’n barod i herio dilysrwydd y bleidlais Brexit yn ogystal, yn ôl Huw Prys Jones

Mi fyddai pawb call yn cytuno â’r Aelodau Seneddol hynny sy’n dadlau bod twyll, celwyddau a chamddefnyddio cyfryngau cymdeithasol yn fygythiad i’r drefn ddemocrataidd.

Ofer fodd bynnag ydi sôn am unrhyw weithredu yn erbyn y bygythiadau hyn yn y dyfodol heb edrych ar yr hyn sydd eisoes wedi digwydd. Yn benodol ar y ffordd mae ‘gau newyddion’ wedi arwain at y llanast a achosir gan Brexit ar hyn o bryd.

I lawer ohonom, roedd celwyddau arweinwyr yr ymgyrch Brexit a’u hapêl at ragfarnau a hiliaeth yn ddigon o reswm o’r cychwyn dros beidio â bod â gronyn o barch tuag at ganlyniad y refferendwm.

Darllen rhagor »

Pen-blwydd hapus, Cyw bach

Diweddarwyd  

Non Gwenhwyfar Tudur sy’n rhyfeddu – ac yn rhannu – rhai o gyfrinachau seren S4C

 Mae eisie cwtsh ar Cyw. Mae’r creadur yn hen – deng mlwydd oed heddiw! Mae hi’n rhyfeddol pa mor hoffus ac aml-haenog yw’r creadur twyllodrus o blaen ei wedd, a’i gyfeillion Bolgi’r ci, Plwmp yr eliffant, Jangl y jiraff, ac … ahem, Deryn y deryn a Llew y llew.

Cyfrinach llwyddiant Cyw yw bod y cymeriadau – gan gynnwys aelodau’r rhaglenni gwreiddiol eraill sy’n rhan o’r arlwy – yn camu allan o’r teledu a’r iPads, ac yn dod i gwrdd â’u cynulleidfa – mas yn y maes, mewn eisteddfodau a gwyliau a digwyddiadau mawr a bach ar hyd y wlad – ac yn swyno’u hemygwyr ifanc yn y cnawd fel petai, a’r rheiny’n eu haddoli o bell yn astud, a stond.

Poen yn din yw Cyw i ddechrau. Pan chi’n dod adre o’r sbyty, yn cario pob math o bryderon dros eich ysgwyddau ac eithri’r mwslin a’r babi, chi ddim am fentro cynnau’r teledu. Mae gwylio teledu yn ddrwg i fabi! Ddylai babis dan 18 mis oed ddim cael unrhyw screen-time ac eithrio siarad gyda Mam-gu drwy sgeip, medde nhw. Yn wir, wrth i’r flwyddyn gyntaf fynd rhagddo, doedd y babi ddim fel pe bai’n sylwi ar y sgrin ta beth. A dyw’r teledu ddim yn eich temtio chi chwaith, ryw lawer, a chithe ond yn pipo ar Pnawn Da weithie wrth iddi gysgu arnoch chi ar y soffa, a chithe wedi ymlâdd â’r holl ofalon, a’r diffyg cwsg.

Darllen rhagor »

Sut y mae gwella ‘Dyn Sâl’ y Deyrnas Gyfunol?

Diweddarwyd  

Llun: CC0

Yr Aelod Cynulliad, Simon Thomas, sydd am weld Cymru yn mynd i’r afael go iawn â llygredd awyr…

Mae gennym broblem fawr â llygredd awyr yng Nghymru. Er nad ydych yn medru ei weld na’i arogli – fel y gallwn i wrth gael fy magu yn yr un cwm â’r ffatri Phurnacite enwog yn yr 1980au – mae’n dal yr un mor beryglus.

Mae ansawdd awyr sydd gynnym yng Nghymru ymysg y gwaethaf yn y Deyrnas Gyfunol. Yng Nghaerdydd a Phort Talbot mae lefelau uwch o ronynnau nag yn Birmingham na Manceinion, a lôn ym Mwrdeistref Caerffili yw’r un fwyaf llygredig tu fas i Lundain. Ni yw dyn sâl y Deyrnas Gyfunol.

Nid dim ond Plaid Cymru sy’n dweud hyn – enillodd cyfreithwyr amgylcheddol Client Earth achos yn yr uchel lys yn Chwefror a orfododd Llywodraeth Cymru i weithredu. Cyfranna llygredd awyr at 2,000 o farwolaethau cynamserol bob blwyddyn.

Darllen rhagor »

I Belle ac Emmeline

 

Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru a’i merch Belle Emmeline

Llun: Cenedlaethau’r Dyfodol

Bydd Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru a’i merch bedair oed, Belle Emmeline, yn gorymdeithio ar strydoedd Caerdydd ddydd Sul er mwyn dathlu canrif ers i ferched gael y bleidlais. Yma mae yn egluro pam…

Y Sul hwn bydd fy merch a finnau’n cymryd rhan mewn rhywbeth arwyddocaol. Byddwn yn gorymdeithio gyda miloedd o fenywod o bob rhan o’r wlad i gofio am y menywod dewr 100 mlynedd yn ôl a orymdeithiodd, a ymgyrchodd, a lwgodd a marw hyd yn oed er mwyn sicrhau’r bleidlais i ni.

A thra’n bod ni’n medru edrych yn ôl a meddwl gyda balchder am yr hyn a wnaeth y menywod hyn yn enw cynnydd, gan fyfyrio ar ba mor bell yr ydym wedi dod, byddwn hefyd yn defnyddio hwn fel cyfle i adeiladu ar  fudiad sydd wedi bod yn tyfu yn ystod y flwyddyn, ac sy’n dangos bod gennym gryn bellter eto i fynd.

Mae’r ymgyrch #Metoo wedi bod yn allweddol ar gyfer amlygu’r problemau sy’n ymwneud ag aflonyddu rhywiol, y gwahaniaeth mewn cyfraddau tâl rhwng y rhywiau, ac yn hollbwysig, y 100 mlynedd sydd wedi mynd heibio ers i fenywod gael y bleidlais a’r modd y mae menywod yn parhau i gael eu tangynrychioli o gwmpas byrddau lle gwneir penderfyniadau ac mewn sectorau allweddol (lle mae’r tâl yn dda)

Darllen rhagor »

Dathlu cydraddoldeb ac amrywiaeth y Brydain fyd-eang

Diweddarwyd  
Harry a Meghan

Tywysog Harry a Meghan Markle ar achlysur cyhoeddi eu dyweddïad, Tachwedd 2017

Llun: Dominic Lipinski/PA Wire

Adroddiad o Windsor gan ohebydd brenhinol golwg360 …

Mae strydoedd Windsor yn llawn llawenydd a gorfoledd wrth i’r pâr brenhinol, Dug a Duges Sussex bellach, gael eu cyflwyno i’r torfeydd teyrngar a diolchgar.

Ar Sadwrn hyfryd o Fai mae’r dref frenhinol hon yn Swydd Berk yn edrych ar ei gorau, a’r golygfeydd fel petaent allan o stori dylwyth teg.

Yn ei gwisg ddifrycheulyd o sidan llaes at ei thraed a llathenni’n rhagor, mae’r Dduges wedi bod yn swyno’r miloedd gyda’r un rhwyddineb ag yr enillodd galon ei thywysog.

Darllen rhagor »

Rhaid manteisio ar rwygiadau’r Sefydliad

Diweddarwyd am  

Llun parth cyhoeddus

Mae trafferthion y llywodraeth yn golygu nad oes gan wrthwynebwyr Brexit unrhyw esgus dros beidio manteisio i’r eithaf ar eu rhwygiadau, yn ôl Huw Prys Jones

Daw her Dafydd Wigley heddiw i Aelodau Seneddol ddangos rhywfaint o asgwrn cefn ar Ewrop ar adeg amserol, wrth i rwyg yng nghabinet Theresa May ddod yn fwyfwy amlwg.

I’r rheini ohonom sy’n gwrthwynebu Brexit ar sail diwylliannol a hunaniaethol yn ogystal ag economaidd, mae’n anodd ar un ystyr teimlo brwdfrydedd dros aros yn rhan o undeb tollau Ewrop fel diben ynddo’i hun.

Ar y llaw arall, byddai gorchfygu lluoedd Brexit ar y mater hwn yn fuddugoliaeth bwysig. Yn un peth, byddai’n peri digofiant iddyn nhw ac yn torri cryn dipyn ar eu hysbryd. Yn wir, mae wedi gorfodi rhai ohonyn nhw i gydnabod y gwir plaen y byddai bod yn rhan o’r undeb tollau heb lais ym mhenderfyniadau’r Undeb Ewropeaidd yn waeth na pharhau fel aelod llawn.

Darllen rhagor »

Pont Hafren – beth sydd mewn enw?

Diweddarwyd am  
Huw Webber

Huw Webber, cadeirydd Yes Cymru Colorado

Llun: Huw Webber

Yn dilyn yr helynt tros ailenwi Pont Hafren yn Bont Tywysog Cymru, mae’r gwrthwynebiad i’w deimlo mor bell i ffwrdd â thalaith Colorado yn yr Unol Daleithiau. Huw Webber, cadeirydd mudiad Yes Cymru Colorado, sy’n cefnogi annibyniaeth i Gymru, sy’n rhannu ei feddyliau…

Does dim angen eich bod wedi darllen stori fer Ursula K. Le Guin, The Rule of Names, i ddeall fod symboliaeth bwerus i enwi pethau. Does ond angen i chi ofyn i rywun sydd â ffugenw Cymraeg.

Ces i fy magu yng Nghymru’r 1980au, a gadael Cymru yn 1996, gan bleidleisio gyda fy nhraed. Ar y pryd, ro’n i’n teimlo nad oedd gobaith i’r diwylliant na’r economi, ac na fyddai’r wlad yn codi ar ei thraed eto gan ei bod yn wladwriaeth gaeth ac yn economi echdynnol oedd yn cael ei rheoli er lles y “DU” ac yn enwedig de-ddwyrain Lloegr. Ac fe ges i fy narbwyllo yn ystod rhai blynyddoedd o astudio a gweithio yn Lloegr y byddai rhagfarn wrth-Gymreig yn fy nal i’n ôl yn fy ngyrfa. Do’n i ddim am aros i hynny ddigwydd.

Yna, pan bleidleisiodd Cymru o blaid ymreolaeth ac yna dros bwerau deddfu sylfaenol, fe welais i’n raddol fod gobaith ar y gorwel. Hynny yw, dechreuadau uchelgais i wella economi Cymru ac i gryfhau ei diwylliant a’i hiaith. Wedi’r cyfan, mae gwledydd eraill wedi gwneud yn well gyda llai o adnoddau, ac mae gan Gymru gryn dipyn i’w gynnig (prifysgolion gwych, cynhyrchu ynni, economi’n seiliedig ar allforion – a gwarged masnach os tynnwch chi allan y pethau dibwynt fel Trident a rhyfeloedd wedi’u harwain gan Loegr).

Darllen rhagor »

Criced – gêm onest, neu gam yn nes at yr ergyd farwol?

Diweddarwyd am  

Llun: CC0

“Despite recent sad developments, cricket will survive and remain our most noble game.”

Geiriau un o fawrion y byd criced yn Awstralia, y diweddar Donald Bradman yn 2000 yn sgil sgandal trefnu canlyniadau gemau. Mae’n rhaid bod y geiriau’n atseinio unwaith eto yng nghlustiau’r Awstraliaid ar ôl i’r capten Steve Smith, y chwaraewr profiadol David Warner a’r batiwr cymharol ifanc Cameron Bancroft gyfaddef eu rhan mewn helynt am ymyrryd â chyflwr y bêl mewn gêm brawf yn Ne Affrica.

Mae Steve Smith a David Warner wedi’u gwahardd am flwyddyn yr un, a Cameron Bancroft am naw mis. Maen nhw’n dweud na fydd Warner – fel yr un oedd y tu ôl i’r cynllwyn – fyth yn cael bod yn gapten ar ei wlad.

Mae’r triawd, yn sgil eu gweithredoedd, wedi codi amheuon am onestrwydd y gamp sydd â delwedd o fod yn frith o gymeriadau gonest a nobl. Ar yr olwg gyntaf, roedd hi’n ymddangos bod cyflwr y bêl wedi cael ei addasu – rhywbeth sy’n ddigon cyffredin, pa mor anfoesol bynnag y gellir ystyried hynny.

Darllen rhagor »

Plaid Cymru: mae angen mwy o drafod agored

Diweddarwyd am  

Mae’n sicr fod llawer o aelodau blaenllaw Plaid Cymru wedi rhoi ochenaid o ryddhad ar ôl eu cynhadledd wanwyn yn Llangollen y penwythnos diwethaf.

Mi allasai fod wedi bod yn llawer gwaeth, ac o gofio’r gwrthdaro sydd wedi bod, mae’n debyg fod deuddydd digon tawel a digyffro yn gyfystyr â llwyddiant.

Roedd yn anochel mai gwaharddiad Neil McEvoy am 18 mis o Blaid Cymru a gafodd y prif sylw yn y dyddiau’n arwain at y gynhadledd. Ar y llaw arall, er gwaethaf adroddiadau o tua 40 wedi mynd i gyfarfod y ‘gwrthryfelwyr’ mewn tafarn yn y dref brynhawn Sadwrn, doedd dim llawer o arwyddion o bryder i’w weld ymysg y cynadleddwyr.

Y farn gyffredinol yw mai ei rwystro rhag bod yn ymgeisydd yn etholiad nesaf y Cynulliad yn 2021 oedd y cymhelliad y tu ôl i’w wahardd am 18 mis.

Darllen rhagor »

Canlyniad refferendwm yw unig ddadl cefnogwyr Brexit

Diweddarwyd  
Baner Jac yr Undeb gyda'r gair Brexit drosti

Llun: CC0

Gydag un adroddiad ar ôl y llall yn dangos ffolineb Brexit, mae’n hen bryd i’r gwrthwynebwyr ddechrau ymwroli a tharo’n ôl o ddifrif, yn ôl Huw Prys Jones

Prin fod diwrnod yn mynd heibio na ddaw’r anawsterau sy’n codi yn sgil Brexit a’i ddrwg-effeithiau tebygol yn amlycach inni.

Gyda rhagolygon cynyddol o ddirywiad yn yr economi – yn enwedig mewn ardaloedd tlawd – a rhybuddion o effeithiau ffin galed ar heddwch bregus Iwerddon, mi fyddai disgwyl i fwy o’n harweinwyr godi llais dros ohirio a dangos rhyw fymryn o bwyll.

Synnwn i ddim fod mwyafrif pur sylweddol o’n gwleidyddion etholedig o’r farn fod Brexit yn syniad hollol wirion ac na ddaw unrhyw dda ohono.

Darllen rhagor »

Dadleuon ‘creulon ac anghyfrifol’ Aled Gwyn Job

Diweddarwyd  
Adeilad Senedd, Bae Caerdydd

Y Cynulliad

Llun: golwg360

Mae Dr Nia Edwards-Behi yn gyd-gyfarwyddwr Gŵyl Arswyd Abertoir, technegydd sinema, colofnydd ac ysgolhaig ffilm. 

Mae hi wedi cael llond bol ar ddadleuon diweddar Aled Job, Germaine Greer a Liam Neeson…

Suddodd fy nghalon wrth ddarllen blog Aled Gwyn Job am ‘Ffeministiaith’ yn sgîl mudiad #MeToo. Dyma ddadleuon blinedig, yn cyhuddo ffeministiaid, merched a’u cefnogwyr o ‘fynd yn rhy bell’ a ‘dinistrio bywydau dynion’.

Rydyn ni wedi gweld ymatebion tebyg yn ddiweddar gan ferched a dynion, fel Catherine Deneuve (https://www.theguardian.com/film/2018/jan/09/catherine-deneuve-men-should-be-free-hit-on-women-harvey-weinstein-scandal), Germaine Greer (https://www.theguardian.com/books/2018/jan/23/germaine-greer-criticises-whingeing-metoo-movement) a Liam Neeson (https://www.theguardian.com/film/2018/jan/13/liam-neeson-says-harassment-allegations-have-become-a-witch-hunt), a digon o bobol eraill. Mae’r rhain yn ddadleuon creulon ac anghyfrifol sy’n colli’r elfennau pwysicaf sy’n codi o fudiad fel #MeToo.

Darllen rhagor »