Cynnal angladd Winnie Madikizela-Mandela yn Ne Affrica

Diweddarwyd am  
Winnie Madikizela-Mandela a Nelson Mandela

Winnie Madikizela-Mandela, gyda Nelson Mandela yn 1990 ar ol iddo gael ei ryddhau o’r carchar

Llun: PA

Mae De Affrica yn ffarwelio â Winnie Madikizela-Mandela heddiw wrth i’w hangladd gael ei gynnal yn Soweto.

Bu farw’r ymgyrchydd gwrth-aparteid ar Ebrill 2 yn 81, a hithau’n gyn-wraig i gyn-Arlywydd y wlad, Nelson Mandela.

Mae ei hangladd yn cael ei gynnal yn Stadiwm Orlando yn Soweto, a digon o le yno am 40,000 o bobol.

Mae hi’n cael ei chanmol am gynnal hawliau dynol adeg aparteid, tra bod Nelson Mandela wedi’i garcharu ar Ynys Robben. Dywedodd yr ymgyrchydd Jesse Jackson ddydd Gwener ei bod hi’n gyfrifol am sicrhau bod hawliau dynol wedi dod yn “frwydr fyd-eang”.

Bywyd a gyrfa

Cafodd Winnie Madikizela-Mandela ei magu yn Eastern Cape cyn symud i Johannesburg.

Hi oedd y ddynes groenddu gyntaf erioed i fod yn weithwraig gymdeithasol yn y wlad.

Yno y cyfarfu â Nelson Mandela, ac esgor ar bartneriaeth oedd wedi para degawdau ar ôl iddyn nhw briodi yn 1958.

Cafodd hithau hefyd ei charcharu am fod yn ymgyrchwraig ac yn 1977, cafodd ei halltudio o Soweto i dref fechan er mwyn ei chadw ar wahân i’r mudiad yr oedd hi wedi ei sefydlu tros hawliau dynol.

Ar ôl dychwelyd, daeth hi i gysylltiad â chriw treisgar o ddynion oedd yn cael y bai am nifer o ddigwyddiadau treisgar yn Soweto. Yn 1991, cafwyd hi’n euog am ei rhan mewn achos o gipio bachgen ac ymosod arno, a chafodd ei charcharu am chwe blynedd.

Ond ar ôl apelio, cafodd ei dedfryd ei lleihau i ddirwy a dedfryd ohiriedig.

Yn 1996, fe wnaeth hi a Nelson Mandela ysgaru, wrth iddo ei chyhuddo o fod yn anffyddlon ac o wneud iddo deimlo’n unig. Cafodd ei diswyddo ganddo o’i gabinet, a hithau wedi bod yn ddirprwy weinidog yn ei lywodraeth.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

1988-2018 Cylchgrawn Golwg yn 30 oed