Wyth miliwn o gŵn wedi eu haberthu i Anubis

 


Anubis
Mae academydd o Brifysgol Caerdydd yn arwain tîm o archeolegwyr sy’n ymchwilo i ddrysfa o dwneli llawn mymïod cŵn o dan anialwch yn Aifft.

Paul Nicholson sy’n arwain prosiect Claddgelloedd Anubis o dan anialwch Saqqara y wlad.

Mae’r labrinth yn llawn anifeiliaid sy’n sanctaidd i’r duw pen-siacal, Anubis.

Daethpwyd o hyd i’r gladdgell yn y 19eg ganrif ond dyma’r tro cyntaf iddo gael ei archwilio yn iawn.

Yn ôl yr archeolegwyr sy’n gweithio yno mae tua 8,000,000 o anifeiliaid – y rhan fwyaf yn gŵn neu’n siacaliaid – wedi eu claddu yno.

Mae’r gwaith ymchwil yn awgrymu fod y rhan fwyaf wedi eu geni dyddiau neu oriau ynghynt pan y cafon nhw eu lladd a’u mymïo.

Mae’n debygol fod y cŵn wedi eu bridio yn eu miloedd mewn ffermydd cŵn bach ger cyn-brifddinas hynafol yr Aifft, Memphis.

“Mae ein canfyddiadau ni yn awgrymu fod y perthynas rhwng pobol a’r anifeiliaid oedden nhw’n eu haddoli yn wahanol i’r disgwyl,” meddai Paul Nicholson.

“Roedd nifer o’r anifeiliaid wedi eu lladd a’u mymïo o fewn oriau yn unig. Mae hynny’n awgrymu nad oedd yr anifeiliaid eu hunain yn sanctaidd, ond fod pobol yr Aifft yn ystyried aberthu’r anifeiliaid yn weithred dduwiol.

“Roedd yr anifail yn ryw fath o ffordd o wneud cysylltiad rhwng y rhoddwr a’r duwiau.”

Bydd y gloddfa archeolegol hefyd yn cynnwys gwaith dyddio carbon er mwyn cael gwybod beth yw oed y gladdgell.

Y gobaith yw y bydd y gwaith archeolegol o fudd i Adran Hynafiaethau’r Aifft wrth iddyn nhw ddiogelu’r safle ar gyfer y dyfodol.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones