Comisiynydd y Gymraeg yn penodi archwilwyr allanol i edrych ar gŵyn

Diweddarwyd am  

Aled Roberts, Comsiynydd y Gymraeg

Mae Comisiynydd y Gymraeg wedi penodi archwilwyr allanol i edrych ar y nifer o ymchwiliadau sy’n cael eu cynnal ganddo, yn dilyn cŵyn gan Gymdeithas yr Iaith.

Mae ystadegau gan Gymdeithas yr Iaith yn dangos i’r Comisiynydd, Aled Roberts ymchwilio i 39% o’r cwynion sy’n cael eu derbyn ganddo yn ei chwe mis cyntaf yn y swydd.

Mae hyn yn cymharu â 78.5% o gwynion i’w ragflaenydd Meri Huws ymchwilio iddyn nhw yn y flwyddyn flaenorol.

Er bod Cymdeithas yr Iaith yn honni i Weinidog y Gymraeg, Eluned Morgan, roi pwysau ar y Comisiynydd i gynnal llai o ymchwiliadau mae Golwg360 ar ddeall mai archwiliad i ostyngiad yn nifer y cwynion sy’n cael eu hymchwilio yn unig yw hwn, ac nid archwiliad i’r honiadau o roi pwysau ar y Comisiynydd.

Mae Gweinidog y Gymraeg yn gwadu’r honiadau hynny ac yn mynnu fod gan Gomisiynydd y Gymraeg “ryddid absoliwt” i ymchwilio i gwynion am ddiffyg gwasanaeth Cymraeg.

Mae deddf iaith 2011 yn gwahardd y Llywodraeth rhag cyfarwyddo’r Comisiynydd am sut i ddefnyddio ei bwerau gorfodi.

“Ymdrech fwriadol”

Dywedodd Bethan Ruth, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith: “Rydyn ni’n falch bod y Comisiynydd wedi penodi archwilwyr allanol, mae’n dangos eu bod yn cymryd y cwynion o ddifrif.

“Mae bellach yn glir bod y Comisiynydd newydd, yn dilyn cais gan Weinidog y Llywodraeth, wedi gwneud ymdrech fwriadol i leihau nifer a chanran yr ymchwiliadau i gwynion a gynhelir ganddo, a hynny er mwyn sicrhau rhagor o gyllid a chyfrifoldebau o du Llywodraeth Cymru.

“Mae pobl wedi brwydro’n galed ers degawdau i ennill hawliau iaith, nid lle’r Llywodraeth yw twyllo i danseilio’r enillion pwysig hynny.”

Doedd dim modd i Gomisiynydd y Gymraeg gynnig ymateb i Golwg360 ar y mater tra bod yr ymchwiliad yn cael ei gynnal.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones