Gwasanaethau trên yn torri safonau iaith

Diweddarwyd  
Trafnidiaeth Cymru

Trafnidiaeth Cymru

Llun: Twitter

Mae gweinidogion Llywodraeth Cymru wedi torri chwe safon iaith wrth fethu â sicrhau gwasanaeth Cymraeg digonol i deithwyr trenau, yn ôl adroddiad sydd wedi dod i law golwg360.

Bu Comisiynydd y Gymraeg, Aled Roberts, yn ymchwilio i gyfres o gwynion yn erbyn darpariaeth Gymraeg Trafnidiaeth Cymru, cwynion a oedd yn ymwneud â methiant i gydymffurfio â gwahanol safonau.

Mewn dogfen sy’n amlinellu ei ymatebion i’r cwynion mae’n gwrthod honiadau o ddiffyg cydymffurfio yn achos pum safon, ond yn cadarnhau bod hyn wedi digwydd yn achos chwe safon arall.

Bu’n ymchwilio i gwynion penodol gan aelodau o’r cyhoedd yn ogystal â phryderon eraill a gafwyd eu codi gan straeon y “wasg a gwaith gwirio swyddogion”.

Y cwynion

Ymhlith y cwynion roedd:

  • Ap Trafnidiaeth Cymru ddim ar gael yn Gymraeg
  • Gwe-dudalen ddim yn adnabod enwau Cymraeg gorsafoedd
  • Ticedi trên yn uniaith Saesneg
  • Dewisiadau Saesneg ar beiriant hunanwasanaeth Gorsaf Caerdydd Canolog – er bod yr achwynwr wedi dewis yr opsiwn Cymraeg
  • Gwerthwr wrth y cownter prynu ticedi ddim yn gallu siarad Cymraeg (yn yr un orsaf)
  • Dwy gŵyn am e-byst uniaith Saesneg gan y cwmni

Trafnidiaeth Cymru

Cafodd Trafnidiaeth Cymru ei sefydlu yn 2016 fel is-gwmni o dan berchnogaeth lawn Llywodraeth Cymru.

Mae Gwasanaethau Rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru yn cael eu rheoli gan Keolis Amey, sy’n gweithredu Gwasanaeth Rheilffyrdd Cymru a’r Gororau.

Maen nhw wedi bod yn gyfrifol am y gwasanaeth trenau yng Nghymru ers mis Hydref 2018.

Yng ngeiriau’r adroddiad “mae Trafnidiaeth Cymru yn gwmni cyfyngedig dan warant, a’r unig warantwr yw Llywodraeth Cymru.”

Roedd adroddiad drafft o fis Ionawr eisoes wedi nodi bod gweinidogion Llywodraeth Cymru wedi torri’r gyfraith mewn naw gwahanol ffordd.

Yn ymateb i hynny ar y pryd, galwodd Cymdeithas yr Iaith y “methiant” hwnnw yn “destun embaras” i’r Llywodraeth.

Fe fydd y Comisiynydd yn gorfodi’r Gweinidogion i gymryd camau i gydymffurfio â’r safonau o fewn tri mis i gyhoeddi ei adroddiad terfynol yn ystod yr wythnosau nesaf.

Pan ofynnwyd i Lywodraeth Cymru am eu hymateb, dywedodd llefarydd ar eu rhan: “Rydym o ddifri ynghylch ein hymrwymiad i’r Gymraeg ac rydym yn disgwyl i Trafnidiaeth Cymru fod hefyd.  Byddwn yn cadw golwg barcud ar ymateb TrC ac yn cyhoeddi adroddiadau rheolaidd ar gydymffurfio â’r Gymraeg.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones