Darn buddugol y gadair “yn alwad i’r gad” tros annibyniaeth

Diweddarwyd  

Y Prifardd T. James Jones, Jim Parc Nest. Llun: Jac y Jwc/Wicipedia Cymraeg

Mae darn buddugol y gadair eleni yn alwad i’r gad tros annibyniaeth, yn ôl enillydd y brif wobr eisteddfodol.

Y prifardd a’r cyn-archdderwydd, T James Jones, a adnabyddir yn well fel Jim Parc Nest, gipiodd y gadair yn Eisteddfod Genedlaethol 2019 yn Llanrwst ddydd Gwener (Awst 9).

Gorwelion oedd y testun, ac mae’r darn, meddai’r beirniaid, yn “bortread llachar” o Iolo Morgannwg, sefydlydd yr orsedd.

Mae Jim Parc Nest yn dweud iddo gael ei “ddylanwadu’n fawr iawn” gan y sefyllfa wleidyddol sydd ohoni, ac mae’n credu y dylwn dynnu ar ddylanwad y bardd hanesyddol.

“Dw i’n edrych ar Iolo fel ffigwr a wnaeth gychwyn cenedlaetholdeb modern yng Nghymru,” meddai wrth golwg360. “Cenedlaetholdeb diwylliannol yn bendant. 

“Roedd e’n casáu dylanwad Seisnigrwydd a Phrydeindod. Roedd yn ymladd yn gadarn iawn yn erbyn hyn. Mae’n rhaid bod hyn yn digwydd heddiw.”

Rheolau

Yng nghystadleuaeth y gadair does dim hawl gan ymgeiswyr sgwennu mwy na 250 o linellau, ac mi lwyddodd Jim Parc Nest a pharchu’r rheol hynny.

Ond, mi sgwennodd sawl talp o gyflwyniadau am Iolo Morgannwg mewn rhyddiaith ac yn ôl y beirniaid roedd wedi “herio” amodau’r gystadleuaeth yn hynny o beth.

Mae’r bardd buddugol yn dweud y gallai fod wedi sgwennu tipyn yn rhagor, ac mae’n dweud bod angen i’r rheolau newid.

“Dw i’n teimlo ei bod yn hen bryd i ni felly anghofio dweud ‘heb fod dros 250 o linellau’,” meddai. “Beth am ei gyfyngu i hyn a hyn o eiriau. Byddai’n lot gwell. 

“Byddai’n rhoi lot mwy o ryddid i’r beirdd na bod nhw’n cael eu cyfyngu . . . Mi ofalais bod 250 o linellau yna, ond mi allai fod wedi mynd yn 300, a mwy, yn rhwydd iawn.”

 

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones