Pryder am ddisodli enwau Cymraeg yn Llanberis

Diweddarwyd  
Tudalen o'r wefan gyda logo a rhan o lun

Rhan o wefan y busnes sy’n defnyddio’r enw Crashpad Lodges ac yn son am hen ffermdy ‘Yr Helfa’

Llun: Gwefan Crashpad Lodges

Dylai “rheol lem” gael ei chyflwyno er mwyn rhwystro enwau Cymraeg rhag cael eu newid.

Dyna farn ymgyrchydd o Lanberis sy’n pryderu bod enw hen adeilad yn ei ardal ar fin cael ei ddisodli gan enw Saesneg.

Mae Yr Helfa  yn sefyll wrth droed mynydd Moel Cynghorion, ac ar un adeg roedd moch gwyllt yn cael eu hela ar y tir o’i amgylch, yn ôl Ken Jones.

Erbyn heddiw mae’r hen adeilad yn gartref i fusnes o’r enw Crashpad Lodges, ac wedi cael ei droi’n llety i heicwyr.

Mae Ken Jones yn ofni y gallai ‘Crashpad Lodges’ ddisodli’r enw ‘Yr Helfa’, ac mae’n pryderu am oblygiadau hynny i’r ardal.

Newid

“Mae pentref Llanberis wedi newid yn hollol,” meddai wrth golwg360. “Erbyn hyn, mae tua 70% o blant yn yr ysgol yn dod o deuluoedd Saesneg. Mae’n ofnadwy yma.

“Mae’r lle wedi troi i gyd. Maen nhw’n symud mewn ac yn gwneud beth fynnan nhw. Mi ddylai fod yna gyfraith gwlad gyda newid enw. I newid yr eiddo yn y parc, rhaid cael caniatâd cynllunio.

“A dyna beth dw i ddim yn deall. Mi ddyylai bod yna reol lem – bod y rhain ddim yn cael newid ein henwau ni.”

Mae perchennog y busnes wedi dweud wrth golwg360 mai ‘Yr Helfa’ yw enw’r adeilad o hyd, ac wedi gwrthod rhoi sylw pellach.

Papur bro yn codi’r ddadl

Daw sylwadau Ken Jones wedi i erthygl o’i bapur bro leol Eco’r Wyddfa ennyn tipyn o ymateb ar gyfryngau cymdeithasol.

‘Dileu Enw Cymraeg’ yw enw’r darn ac mae’r awdur yn nodi bod gwefan Crashpad Lodges yn “awgrymu’n gryf mai [Yr Helfa] oedd yr enw, ac nad dyna fydd yr enw o hyn ymlaen.”

Mewn neges ar Twitter mae’r Cyflwynydd BBC Radio Cymru, Aled Hughes, yn tynnu sylw at yr erthygl gan nodi: “Mae’n rhy hwyr dydi, go iawn.”

Mae’r diddanwr y Welsh Whisperer, yn nodi ar y wefan bod “angen cyfraith ar hwn” tra bod y nofelydd Annes Glynn wedi sgwennu cerdd am y mater.

Cefndir

Mae yna gynigion wedi bod cyn hyn i gael deddfwriaeth i rwystro newid enwau ond fe benderfynodd y Llywodraeth bod gormod o anawsterau cyfreithiol.

Mae cofrestr wedi ei sefydlu i gofrestru enwau adeiladau hanesyddol, er mwyn cofnodi’r enwau gwreiddiol, hyd yn oed os can’ nhw eu newid.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Owain Glyn Dŵr a dysgu hanes Cymru – darlith Dr Elin Jones