“Addysg ydi’r ateb” meddai sylfaenydd canolfan hanes

 

Cleddyf i “ddathlu hanes” Tywysogion Gwynedd ar lan Llyn Padarn, Llanberis

Llun: Cynghorydd Kevin Morris Jones

Mae sefydlydd canolfan hanes yng Ngwynedd yn dweud bod yna nifer o dywysogion wedi bod yn “ddewr ac yn aberthol” yn hanes Cymru – a bod angen dysgu mwy amdanyn nhw.

Yn ôl Geraint Jones, a sefydlodd Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai yng Nghlynnog Fawr yn 2006, does dim digon o “wir hanes Cymru” yn cael eu dysgu mewn ysgolion, ac dyna pam eu bod nhw fel canolfan wedi bod “ar flaen y gad” yn ymgyrchu ar y mater.

“Rydan ni hyd yn oed yn cynnal cyfarfodydd ein hunain – Ein Gwir Hanes yw eu henwau – sy’n cael eu cynnal deirgwaith y flwyddyn ar ddyddiau Sadwrn,” meddai wrth golwg360.

“Maen nhw ar gyfer dysgu ein pobol gwir hanes eu cenedl, ac mai Glyndŵr a’i debyg ac eraill ydy gwir frenhinoedd a thywysogion Cymru, ac nid y giwed yna o ochor arall i Glawdd Offa sydd ddim llai nac ymhonwyr ffals.”

Nifer yn haeddu clod

Er bod Geraint Jones o’r farn mai Owain Glyndŵr sydd wedi gwneud y cyfraniad mwyaf yn hanes Cymru, mae’n dweud bod yna nifer o frenhinoedd a thywysogion eraill sy’n werth eu henwi.

Mae’r rheiny, meddai, yn cynnwys Hywel Dda, Gruffudd ap Cynan ac hyd yn oed Dafydd ap Gruffudd, sef brawd dadleuol Llywelyn ein Llyw Olaf.

“Mi wnaeth safiad mawr iawn yn y diwedd, er bod ei fywyd o wedi bod yn bur helbulus a mympwyol braidd yn ei ffyddlondeb a’i deyrngarwch i’w frawd ac i Gymru,” meddai am Dafydd ap Gruffudd.

“Ond mi safodd yn y diwedd, ac mi safodd yn ddewr iawn, ac mi ddioddefodd farwolaeth erchyll, erchyll iawn ar sgwâr Amwythig dros Gymru yn cael ei ddiberfeddu – y cyntaf i gael hynny yn hanes Coron Lloegr.”

“Roedd y gosb wedi’i ddyfeisio yn arbennig ar gyfer fo…”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Tywysogion Cymru – pa rai sy’n werth eu cofio?