Dirgelwch mynwent Oesoedd Tywyll tref Llangefni

 

Cloddwyr

Llun: Ymddiriedolaeth Archaeolegol Gwynedd

Er i archeolegwyr fethu a darganfod mynwent Oesoedd Tywyll yn Ynys Môn mae un arbenigwr yn mynnu ei bod yn dal yn awyddus i “ddatrys y dirgelwch”.

Mae archeolegwyr yng ngogledd Cymru wedi bod mewn penbleth ers darganfod cofnod cylchgrawn o’r 19eg ganrif sy’n sôn am grŵp o weithwyr yn darganfod esgyrn a cherrig beddi ger Llangefni.

Ar un adeg, roedd arbenigwyr yn ffyddiog mai yn Lôn Fron yr oedd y fynwent, a chafodd cloddiad archeolegol ei gynnal gan Ymddiriedolaeth Archeolegol Gwynedd dros yr haf y llynedd.

Ond, wedi blwyddyn o astudio’r hyn a gafodd ei ddarganfod yno, mae archeolegwyr bellach yn derbyn nad mynwent yw’r safle – a bod safle’r fynwent yn dal i fod yn ddirgelwch.

Y fynwent

Yr archeolegydd, Jane Kenney, fu’n gyfrifol am yr astudiaeth hyd yn hyn, ac er ei bod yn siomedig mae hi’n mynnu nad oedd y cloddio “yn ofer” ac yn ffyddiog bod y safle’n bodoli.

“Does dim rheswm i ni amau [adroddiad y cylchgrawn],” meddai wrth golwg360. “Dydan ni jest heb ddod o hyd i’r union safle yr oedden nhw’n cyfeirio ato. Mae’n debygol bod y fynwent o hyd yna rhywle – Heblaw bod yr holl beth wedi cael ei ddinistrio [gan weithwyr].

“Bu pobol yn byw a’n defnyddio’r ardal trwy sawl cyfnod, felly mae llawer o hyd i’w ddarganfod yno. Mae’r fynwent sydd, o bosib, yno o hyd. Rydym wedi gweld olion sy’n awgrymu anheddiad o’r Oesoedd Tywyll. Efallai bod mwy o hynna yn yr ardal.

“Mae’n rhaid cynnal cloddiadau yn yr ardaloedd yma, neu fel arall wnawn ni ddarganfod dim byd.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd