Rhoi organau: “Dim ond 11 o Gymru wedi elwa”

Diweddarwyd am  

Llio Dudley o Garndolbenmaen sydd wedi derbyn aren gan ei chwaer

Llun: Y Byd ar Bedwar

 

Ar drothwy dwy flynedd ers cyflwyno deddf caniatâd tybiedig ar gyfer rhoi organau, mae wedi dod i’r amlwg mai dim ond 11 person o Gymru sydd wedi elwa o dderbyn organau gafodd eu rhoi dan y ddeddf.

 

Ers 1 Rhagfyr, 2015, os nad yw oedolion yng Nghymru yn mynegi eu gwrthwynebiad i roi eu horganau ar ôl iddyn nhw farw, gall doctoriaid dybio i’r oedolion hynny roi eu caniatâd.

 

Ond mae rhaglen Y Byd ar Bedwar wedi canfod tystiolaeth sy’n awgrymu bod y newid cyfraith wedi gwneud braidd dim gwahaniaeth i bobl sy’n aros am organau yng Nghymru. Bwriad y polisi oedd cynyddu’r nifer o organau fyddai ar gael ar gyfer trawsblaniadau.

 

Mae meddygon yn dal i orfod cael cydsyniad teuluoedd cyn mynd ag organau claf er gwaetha’r gyfraith newydd.

 

“Siomi”

 

Fe ofynnodd rhaglen Y Byd ar Bedwar am ffigyrau am faint o bobl oedd wedi derbyn trawsblaniadau dan y ddeddf newydd. Yn ôl adran gwaed a thrawsblaniadau’r Gwasanaeth Iechyd, rhwng cyflwyno’r ddeddf ym mis Rhagfyr 2015 a diwedd Medi eleni, fe gafodd 80 organ eu rhoi dan y ddeddf i gyfanswm o 76 person – roedd 11 o’r rheiny yn Gymry.

 

Derbyniodd Llio Dudley o Garndolbenmaen aren gan ei chwaer ddwy flynedd yn ôl. Fel rhan o’r rhaglen, teithiodd hi ar draws y wlad yn gweld os oedd y newid cyfraith wedi gwneud gwahaniaeth i bobl oedd yn aros am organau.

 

Dywedodd hi: “O wneud y rhaglen yma ac edrych ar y gwahanol ystadegau a chyfarfod pobl wahanol, dwi wedi sylweddoli nad oes llawer o wahaniaeth o gwbl ers i’r gyfraith yma ddod i rym. Dwi wedi siomi.”

 

Optio allan

 

Dros y ddwy flynedd ddiwetha’ mae nifer y bobl yng Nghymru sy’n aros am drawsblaniadau wedi cynyddu 10% o 220 i 242.

 

Mae’r Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething, wedi gwadu bod yr ystadegau’n profi bod y ddeddf wedi methu.

 

Dywedodd Vaughan Gething: “Mae’n anodd dweud os oes ganddo unrhyw beth i’w wneud gyda’r polisi. Mae mwy o bobl wedi optio i mewn ond mae mwy o bobl wedi dewis optio allan hefyd. Ac mae’n gorfod bod yn wir achos roedd ofn gwirioneddol byddai’r wladwriaeth yn gwneud penderfyniad ar ran cleifion.”

 

Ychwanegodd Vaughan Gething ei fod yn gobeithio am welliant dros y blynyddoedd nesa.

 

Bydd Y Byd ar Bedwar: Aros yn ofer? yn cael ei darlledu heno (nos Fawrth, 21 Tachwedd) am 9.30yh ar S4C.

 

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd