Comisiynydd Iaith ‘angen annibyniaeth’

 


Yr Athro Colin Williams
Fe ddylai’r Comisiynydd Iaith newydd fod yn atebol i holl aelodau’r Cynulliad, ac nid Gweinidog Treftadaeth y Llywodraeth yn unig.

Fe fyddai sefyllfa fel hyn yn rhoi’r rhyddid i’r Comisiynydd wneud ei waith heb boeni am ymyrraeth, yn ôl academydd amlwg sy’n arbenigo ar sefyllfa ieithoedd mewn gwledydd dwyieithog.

Mewn darlith ym Mhrifysgol Caerdydd, roedd yr Athro Colin Williams yn trafod y gwersi i Gomisiynydd Iaith yng Nghymru o brofiad Canada.

“Mae’r Comisiynydd yn atebol i’r Senedd yng Nghanada,” meddai’r Athro a fu’n byw am gyfnod yn y wlad lle mae’r Ffrangeg a’r Saesneg yn ieithoedd swyddogol ers 1970.

“Mae’r system yn gwarantu annibyniaeth y Comisiynydd o unrhyw ymyrraeth wleidyddol yn uniongyrchol, neu o drio lleihau adnoddau dynol neu adnoddau cyllidol i’r swydd petai’r Comisiynydd yn adrodd yn anffafriol.”

Yn ôl Colin Williams, prif darged y Comisiynydd yw adrannau eraill o’r llywodraeth gydag adran arall yn gyfrifol am hyrwyddo’r ieithoedd, sy’n wahanol i’r awgrym hyd yn hyn yng Nghymru.

“Mae’r Mesur yn awgrymu bod y Comisiynydd yn paratoi adroddiad blynyddol i’r Gweinidog sy’n cyllido neu’n sbonsro’r Adran,” meddai Colin Williams. “Dw i’n credu taw’r Cynulliad ei hun ddylai fod yn blatfform i’r Comisiynydd gynta’, nid y Gweinidog. Pwy a ŵyr beth fydd y Gweinidog yn meddwl o briff y Comisiynydd yn y dyfodol?”

Darllenwch weddill yr erthygl yng nghylchgrawn Golwg, 7 Ebrill

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Tywysogion Cymru – pa rai sy’n werth eu cofio?