Teulu a “ddaliodd eu tir” yng nghysgod Wylfa yn ysbrydoli Cefin Roberts

Diweddarwyd am  

Cefin Roberts

Llun oddi ar YouTube

Mae teulu yn Ynys Môn a “ddaliodd eu tir” yn erbyn datblygwyr Wylfa Newydd wedi bod yn ysbrydoliaeth i Cefin Roberts ar gyfer ei drydedd nofel.

Mae Os Na Ddôn Nhw… yn gyflwynedig i deulu fferm Caerdedog, a wrthododd werthu rhan o dir y fferm i Horizon Ltd ar gyfer datblygu Wylfa Newydd.

“Roeddwn i wedi bod yn gwneud ychydig o ymchwil ar y cyfrifiadur er mwyn gweld beth oedd yn digwydd, a sylweddoli bod yna dai yn cael eu dymchwel a chymuned, i raddau, yn cael ei chwalu’n raddol er mwyn gwneud y datblygiad,” meddai cyd-gyfarwyddwr Ysgol Glanaethwy wrth golwg360.

“Yn sgil hynny, fe ddois i ar draws hanes fferm Caerdedog a’r teulu sydd wedi bod yn ffermio ar y darn yma o dir ers blynyddoedd – 600 mlynedd a mwy dw i’n meddwl.

“Dw i’n eu hedmygu nhw am sefyll dros yr hyn maen nhw’n credu ynddo fo a’u hawliau, a dyna pam dw i’n cyflwyno’r nofel iddyn nhw.”

Y teitl – “cyd-ddigwyddiad”

Mae’r nofel ei hun yn sôn am berthynas dau gymeriad pegynol, sef Anest – actores broffesiynol sydd wedi sawru ar y byd Cymreig; a Cemlyn – gwladwr ac actor amatur sy’n byw gyda’i fam anghofus ar gyrion Ynys Môn.

Mae’r arddull yn amrywio o’r dwys i’r digri, gyda phytiau o sgript ffilm wedi eu plethu i’r naratif.

Ond o ran y dewis o deitl, dywed yr awdur mai “cyd-ddigwyddiad” yw’r ffaith bod Hitachi wedi cyhoeddi ar ddechrau’r flwyddyn bod datblygiad Wylfa Newydd ar stop.

“Mae’r teitl gen i ers tua phum mlynedd,” meddai Cefin Roberts. “Beth sy’n ddiddorol yw nid dyma’r tro cyntaf i amheuaeth godi [ynghylch Wylfa].

“Mae’r ‘Os Na Ddôn Nhw’ wedi bod dros y datblygiad ers blynyddoedd, ond fe ddoth yn wirioneddol amserol pan wnaeth Hitachi dynnu allan.”

Mae modd clywed Cefin Roberts yn darllen darn o’r nofel isod….

Llên

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Gwobrau BAFTA Cymru 2018