Cofio Hedd Wyn yn yr Eisteddfod Genedlaethol

Diweddarwyd am  


Fe fydd Hedd Wyn yn cael ei gofio ym mherfformiad agoriadol Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn ar Awst 4.

Bydd hi’n ganrif union ddydd Llun ers i’r bardd Ellis Humphrey Evans o Drawsfynydd gael ei ladd ym mrwydr Passchendaele yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Daeth cyhoeddiad yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw rai diwrnodau’n ddiweddarach fod y bardd, oedd wedi defnyddio’r ffugenw ‘Fleur de Lys’, wedi ennill y Gadair.

Cafodd y newyddion am farwolaeth y bardd ei gyhoeddi o’r llwyfan gan yr Archdderwydd Dyfed, cyn i’r gadair gael ei gorchuddio mewn teyrnged iddo.

Cafodd hanes ‘Bardd y Gadair Ddu’ ei adrodd ym mhapur newydd Y Dydd ar Fedi 14, 1917.

A Oes Heddwch?

Bydd y ddrama A Oes Heddwch? ar lwyfan y Brifwyl eleni yn adrodd yr hanes.

Gwaith y brodyr Aled a Dafydd Hughes, aelodau o’r band Cowbois Rhos Botwnnog, yw hwn sy’n cynnwys perfformiad cerddorol gan Gerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC a Chôr yr Eisteddfod.

Un o uchafbwyntiau’r cynhyrchiad fydd Gorffwysgan arbennig gan Paul Mealor, un sydd â’i wreiddiau ym Môn.

Dywedodd: “Mae hanes Hedd Wyn yn adnabyddus i unrhyw un sydd wedi’i fagu yng Nghymru, ac mae’n anrhydedd mawr i gael bod yn rhan o’r gwaith hwn sy’n ei goffau drwy gerddoriaeth.

“Bwriad yr Orffwysgan yw cyfleu teimlad o heddwch, diamser, gan adlewyrchu na all rhyfel a thywyllwch drechu ein llenyddiaeth, ein celfyddyd na’r teimladau mwyaf ffyddlon, ond yn hytrach, bydd yr hyn sy’n bwysig i ni’n cryfhau dros amser gan ddod yn harddach ac yn fwy taer.

“Roedd bywyd Hedd Wyn yn fyr, ond mae’i farddoniaeth wedi byw am ganrif a mwy.  Bwriad yr Orffwysgan yw ein helpu i gofio hynny ac i greu ennyd o orffwys wrth i ni gofio Hedd Wyn a’r holl ddynion ifanc a laddwyd yn y rhyfel erchyll.  Gadewch i’r clychau, y corganu a lleisiau’r plant gymryd drosodd a… chofiwch…”

Elfennau eraill

Bydd cerddi o eiddo Grahame Davies a Guto Dafydd yn cael eu darllen yn ystod y perfformiad, fydd mewn pum rhan.

Cyfarwyddwr artistig y noson yw Siwan Llynor, ac mae’r prosiect yn bartneriaeth rhwng yr Eisteddfod Genedlaethol, Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, Cyngor Gwynedd, Cyngor Ynys Môn, Cyngor Celfyddydau Cymru a Cherddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd