Annibyniaeth i Gymru: “rhaid tanio’r dychymyg a’r corff” – Eddie Ladd

 
Eddie Ladd

Eddie Ladd yn cynnal gweithdy

Llun: Damien P Rosser

Bydd rhaid tanio’r dychymyg a’r corff cyn y bydd Cymru’n mynd yn wlad annibynnol, yn ôl y ddawnswraig amgen Eddie Ladd.

Roedd hi’n siarad â golwg360 yn ystod digwyddiad FfrinjFfest Yes Cymru Abertawe yn Nhŷ Tawe brynhawn dydd Sadwrn, lle’r oedd hi’n cynnal gweithdy ‘Cof y Corff’ am y berthynas rhwng annibyniaeth, hanes Cymru a’r corff.

Mae tipyn o waith y ddawnswraig yn canolbwyntio ar Gymru a’i hanes gwleidyddol ac mae’n dweud bod pob sioe hefyd yn ymwneud â “beth yw’n cyrff ni a beth yw’n dyfodol ni”. Ac mae hynny i raddau, meddai, am ei bod hi wedi penderfynu aros yng Nghymru i weithio.

“O’r dechrau, o’n i’n meddwl, ‘sdim lot o bwynt i fi fynd i unman arall achos pwy yw’r gynulleidfa? Dwi am ymdrin â’r gynulleidfa sy’ yma ac sy’n byw yng Nghymru. Dyw hynny ddim i ddweud bo fid dim yn gallu mynd â ’ngwaith dramor. Ond [dw i eisiau] aros yma a chyfrannu at y weriniaeth yma a ddaw, os ddeith hi o gwbl!”

Y gweithdy

Mae’r gweithdy ‘Cof y Corff’ yn gofyn i bobol ystyried sut mae hanes Cymru yn ei fynegi ei hun o fewn y corff a thrwy’r corff.

“Dw i’n ymwneud â 1277 a Llywelyn Ein Llyw Olaf. Dw i’n sôn am 1979 ac am Wrthryfel Owain Glyndŵr yn 1414. Ac felly dw i eisiau i bobol wneud bach o symud fel bo nhw’n gallu teimlo bod rhaid cryfhau eich corff.

“Mae’n wan ar brydiau, mae’n treulio ar brydiau, yn fertigol, yn unsyth. Felly trio cael pobol i gael ymwybyddiaeth o’r corff yn ein hanes ni.

“Ry’n ni’n deall bod ein cyrff yn gwneud pethau a chyrff sy’n gwneud hanes yn hytrach na’r gair yn y pen draw. Rhaid i chi fod yn bendant bo chi’n mynd i wireddu rhywbeth. Allwch chi ddim ond gwireddu rhywbeth yn gorfforol.

“Os nad y’ch chi’n gafael yn eich dyfodol yn gorfforol, fydd e ddim yn bod o gwbl.”

Diddordeb mewn annibyniaeth

Dywedodd bod ei diddordeb mewn annibyniaeth yn deillio o refferendwm aflwyddiannus 1979, pan bleidleisiodd Cymru yn erbyn datganoli.

“Dw i’n siŵr mai dyna pryd oedd y syniad ynof fi am y tro cynta’ ei fod yn bosib [cael annibyniaeth]. O’n i’n bymtheg ar y pryd ac yn cofio siarad gyda ’mrawd a ’nhad a mam, siŵr o fod, am a ddylen ni gael annibyniaeth.

“Oedd e’n eitha’ siom ar y pryd achos o’n i’n teimlo fod e ddim yn mynd i fynd o’n plaid ni. Ers hynny, mae wedi bod yn rhan o’r ffordd dw i’n meddwl am bethau.”

Mae’n rhybuddio nad oes modd gweld y newid bach sy’n digwydd o ddydd i ddydd gan fod y niferoedd sydd o blaid annibyniaeth “yn weddol wastad, yn weddol isel”.

Ond mae’n dweud bod gobaith i Gymru yn sgil yr hyn ddigwyddodd cyn refferendwm annibyniaeth yr Alban yn 2014 a’r ymgyrch sydd ar waith yng Nghatalwnia.

“Yn ystod y cyfnod pan oedd yr Alban ar waith yn 2014, o’dd gyda chi’r argraff y gallai pethau newid yn sydyn iawn ac i’r gwrthwyneb a’i wyneb  i waered yn glou iawn.

“Dim ond tanio sy’n rhaid i’r dychymyg ac mae pethau’n newid yn syfrdanol. Mae’r Alban a Chatalwnia a llefydd fel Corsica yn newid yr hinsawdd seicolegol, mewn ffordd, ac mae hwnna’n fwy hirbarhaus wedyn.”

‘Mwy na thrafod a rhannu gwybodaeth’

Tra bod Eddie Ladd yn croesawu’r cyfle i drafod a rhannu gwybodaeth am annibyniaeth mewn digwyddiadau fel FfrinjFfest, mae’n rhybuddio “nad trafod yw popeth”.

Ychwanegodd: “Bydden i’n ei chael hi’n anodd iawn trafod economeg â rhywun sydd yn erbyn annibyniaeth achos fyddai gyda fi ddim y ffeithiau i gael digon o ddealltwriaeth. Mae’n bwysig cael gwybodaeth a darlithoedd fel hyn. Ond nid trafod yw popeth.

“Mae Yes Cymru’n cadw’r nod yn fyw. Maen nhw efallai’n meddwl yn y tymor byr am sôn am hyn a hyn o achosion, ond annibyniaeth yw’r nod.

“Mae [digwyddiadau fel FfrinjFfest] yn creu awyrgylch lle mae hynny’n bosib yn ddychmygol. Os yw pobol yn anghofio, mae’n mynd yn rhywbeth wedyn allwch chi ddim ei ddychmygu.”

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn