RSS

Golwg360

MwyCau 

BLOG: Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant! (Rhan 3)

Cyhoeddwyd Tachwedd 9, 2016 gan Y Blog Celfyddydau.

Tagiau: cor heli, llyn ac eifionydd, ymarferion, yr wyl cerdd dant


Dim ond tridiau i fynd. Sut y digwyddodd hynny? Hedfanodd yr wythnosau i rywle, fel hen wrach ar ysgub drwy hud yr hydref.

Rydyn ni ar yr ochr dywyllaf i Galan Gaeaf, ac mae yna gyffro i’w deimlo at y noson fawr ym Mhlas Heli. Ewch yno rywbryd am sbec a thamed i fwyta, gyda llaw; mae yna olygfa ddihafal draw at Berch (traeth Abererch) ac Eryri. Ni fydd cyfle i fwynhau’r olygfa nos Sadwrn, wrth gwrs, a phawb ar bigau’r drain yn barod i gamu ar lwyfan.

Bu’n rhaid i mi golli ambell ymarfer, er cywilydd, ar ôl i’r babi fod yn sâl sawl gwaith y mis diwethaf, a minnau yn dychwelyd i’r gwaith. Nid yr adeg delfrydol i ymuno â chôr, ond fel na mae hi.

Y tro nesa’ – ac ydw, dw i’n ffyddiog y bydd yna dro nesa’ os cymrith ryw gôr bach fi – fydda’ i ddim yn colli’r un ymarfer. Dyw peidio â mynd i ymarfer ddim yn deg â phawb arall, yn enwedig yr arweinwyr sy’n gorfod bod yno yn ddiffael.

Cerdd dant ‘go iawn’

Mae bod yn y côr yn dipyn o hwyl ac yn gyffrous. Serch hynny, wn i ddim faint o brofiad cerdd dant ‘go iawn’ y mae rhywun yn ei gael mewn côr mawr fel hwn, o ran dysgu’r hen, hen grefft. Ymarferion tebyg i ymarferion côr cyffredin ydyn nhw, a rheiny o’r safon uchaf; pawb yn mynd ati i ddysgu eu llais (alto, alto canol, soprano, soprano canol) ac asio yn gelfydd wedyn.

Mae hanfodion y grefft yno, wrth gwrs – bydd y cyfeilydd yn chwarae’r gainc wreiddiol a ninnau’n canu’r gyfalaw wahanol, sef y gosodiad.  Ond rydyn ni’n cael copi hen-nodiant o’r gosodiad pedwar llais ac yn cael ymarfer ymlaen llaw. Mae’n debyg taw canu o’r glust yn fyrfyfyr fyddai’r hen gantorion penillion, a hynny am ryw achlysur neu’i gilydd o’r byd yr oedden nhw’n perthyn iddo; nid detholiad o awdl fawr am dranc yr iaith ac am ‘fur Gwynedd’ yn gwegian.

Wedi dweud hynny, falle ’mod i jyst ddim yn sylwi; efallai bod y gwir grefft yn cael ei hau ynon ni’n ddwfn ddwfn wrth i ni gael ein dysgu i godi a gostegu, cyflymu a phwyllo, gwenu a difrifoli.

Efallai taw mynd ati ar eich liwt eich hun sydd raid. Gwell byth, ddysgu gosod cerdd dant – a hynny wrth draed y meistri ar y cyrsiau gosod niferus sy’n cael eu trefnu ar hyd y wlad erbyn hyn. Does yna ddim esgus bellach dros beidio â thrwytho’ch hun yn hen draddodiadau gwerin ein gwlad os taw dyna chi’n ei ddymuno.

Am y tro, r’yn ni yma i gystadlu, a hynny mewn gŵyl fawr genedlaethol. Mae pobol yr ardal wedi gweithio yn galed yn codi arian ac yn pwyllgora a threfnu. Da clywed bod dros ddeg ymhell o bartïon cerdd dant am gystadlu nos Sadwrn (Tachwedd 12). Ac mae’r gwybodusion i gyd yn edrych ymlaen at yr ornest rhwng y corau.

Iaics!