Cofio Rhodri Morgan – “cymwynaswr mawr gwleidyddiaeth Cymru”

Diweddarwyd  


Jeremy Miles, AC Llafur, a gafodd ei ethol yn 2016
Bydd un o Aelodau mwyaf newydd y Cynulliad yn cofio’r cyn Brif Weinidog, Rhodri Morgan, fel un o “fel un o gymwynaswyr mawr gwleidyddiaeth y genedl ac un o benseiri y Cynulliad”.

“Roedd e’n wleidydd unigryw iawn, cyfuno bod yn ddeallus tu hwnt – un o’r deallusion mawr yng ngwleidyddiaeth Cymru, gyda hefyd elfen gyffredin â phobol, y gallu i uniaethu â phobol o bob cwr,” meddai Jeremy Miles.

Atgofion ymgyrchu

Cafodd Jeremy Miles ei ethol yn Aelod Cynulliad dros Gastell-nedd yn 2016, ac mae’n cofio Rhodri Morgan yn dod i’w helpu i lansio ei ymgyrch.

Darllen rhagor »

Delio â Neil McEvoy a materion eraill

Diweddarwyd  


Gareth Hughes yn crynhoi cwestiynau'r Prif Weinidog yr wythnos hon
Golwg ar y Bae – cyfres fideo wythnosol gan golwg360 yn crynhoi digwyddiadau’r Senedd.

Yn rhifyn diweddaraf Golwg ar y Bae, byddwn ni’n edrych ar gwestiynau’r Prif Weinidog yr wythnos hon – “no score draw” oedd hi yn ôl y sylwebydd gwleidyddol, Gareth Hughes.

Bydd cyfweliad hefyd â Rhys Taylor, un o ymgeiswyr y Democratiaid Rhyddfrydol yn yr etholiadau lleol eleni, ar drothwy eu cynhadledd genedlaethol yn Abertawe.

A sut mae Plaid Cymru wedi delio â helbul tribiwnlys Neil McEvoy dros yr wythnos ddiwethaf? Ddim yn dda iawn, medd Gareth Hughes.

Darllen rhagor »

Lansio cystadleuaeth llun eiconig Golwg

Diweddarwyd  



Ar Faes yr Eisteddfod heddiw cafwyd lawnsiad swyddogol cystadleuaeth i nodi a chlodfori rhai o luniau mwyaf eiconig a gyhoeddwyd yng nghylchgrawn Golwg dros y chwarter canrif ddiwethaf.

Cafodd y lluniau eu tynnu gan rai o brif ffotograffwyr Cymru ac maen nhw’n dangos cymeriadau a digwyddiadau nodedig dros y cyfnod ers lansio’r cylchgrawn yn 1988.

Mae’r dewis yn seiliedig ar farn y bobl, gyda’r rhestr lluniau a modd pleidleisio ar gael drwy safle www.gwylgolwg.com

Bydd arddangosfa o’r lluniau sydd ar y rhestr yng Ngŵyl Golwg yn Llanbedr Pont Steffan ar ddydd Sadwrn 7 Medi, gydag enillydd y bleidlais gyhoeddus yn cael ei gyhoeddi yn ystod y dydd.

Darllen rhagor »

Cylchgrawn y Gwyddonydd yn 50 oed

Diweddarwyd am  



Yr wythnos hon ar faes Eisteddfod Genedlaethol bu dathliad hanner canmlwyddiant cylchgrawn Y Gwyddonydd.

Ymddangosodd y cyfnodolyn gwyddonol am y tro cyntaf yn 1963, gyda cyhoeddiadau cyson hyd at 1996.

I ddathlu’r achlysur mae Coleg Cymraeg Cenedlaethol wedi ariannu a chydlynu rhifyn dathlu arbennig, gan hefyd redeg cystadleuaeth ‘Gwyddonydd Ifanc yr Eisteddfod’.

Enillydd y Gystadleuaeth oedd Sara Gruffydd o flwyddyn 8 Syr Hugh Owen Caernarfon, gyda’r darn buddugol ‘Cholera’ ar gael yn y cyfnodolyn dathlu.

Darllen rhagor »

Cymdeithas yr Iaith yn meddiannu stondin Cyngor Sir Ddinbych

Diweddarwyd am  


Mae Cymdeithas yr Iaith wedi meddiannu stondin Cyngor Sir Dinbych ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol.

Roedd Cymdeithas wedi meddiannu’r stondin i brotestio yn erbyn Awdurdod Lleol Dinbych sydd wedi clustnodi tir ar gyfer adeiladu chwe mil o dai newydd, er gwaethaf gwrthwynebiad cryf cymunedau fel Dinbych, Rhuddlan a Bodelwyddan.

Roedd y brotest yn un heddychlon er i Gymdeithas yr Iaith roi posteri ar waliau’r stondin.

Dywed Cymdeithas yr Iaith fod y sefyllfa yn y sir yn enghraifft o fethiant y gyfundrefn gynllunio yng Nghymru.

Darllen rhagor »

Bet Jones yw enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen

Diweddarwyd am  


Bet Jones yw enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen  Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych eleni.
Athrawes, sydd bellach wedi ymddeol, o Riwlas ym Mangor yw Bet Jones.
Ysgrifennodd y nofel fuddugol Craciau o dan y ffugenw Seiriol Wyn.
Mae’n disgrifio fel mae proses ffracio am nwy ar Ynys Môn yn arwain at greu daeargryn sy’n difrodi rhannau helaeth o dref Llangefni ac yn bygwth diogelwch Cob Malltraeth a gorsaf niwclear Yr Wylfa.
Dywedodd y beirniaid, Geraint Vaughan Jones, Bethan Hughes a Gwen Pritchard Jones: “Mae hon yn nofel hyderus, ddifyr ac amserol a bydd darllenwyr yn sicr yn ei mwynhau ac mae’r awdur yn llwyddo’n arbennig o dda i greu byd credadwy ond dieithr iawn, a hynny heb unrhyw gam gwag.”
Cyflwynir y fedal er cof am y nofelydd Daniel Owen am nofel heb ei chyhoeddi gyda dim llai na 50,000 o eiriau, a gwobr ariannol o £5000 i’r enillydd. Fe fydd nofel Bet Jones, Craciau, hefyd yn mynd ar werth ar y Maes ac mewn siopau llyfrau.
Cafodd Bet Jones ei  geni a’i magu ym mhentref Trefor yng Ngwynedd. Bu’n athrawes yn Ysgol y Graig, Llangefni am bedair blynedd ar hugain. Mae wedi cyhoeddi dwy nofel flaenorol, Beti Bwt, yn 2007 a Gadael Lennon yn 2009.

Ffracio yn ddylanwad – fideo

‘Angen denu mwy o bobl o wahanol gefndiroedd’

Diweddarwyd am  

Christine James
Mae’r Archdderwydd Christine James wedi dweud bod angen denu mwy o ddysgwyr a phobl o wahanol gefndiroedd i’r Eisteddfod – gan gynnwys yr Orsedd.

Daeth sylwadau Christine James, sydd wedi dysgu’r Gymraeg, yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych heddiw.

Dywedodd bod angen “newid agwedd” er mwyn denu mwy o bobol i’r maes.

Rhaid newid’

Meddai: “Dw i’n credu bod rhaid i ni newid y ffordd mae pobol yn meddwl am y Cymry Cymraeg. Mae ‘na duedd i feddwl am y Cymry Cymraeg fel pobol ddosbarth canol, yn enwedig yng Nghaerdydd, neu rydych chi’n meddwl am y byd amaethyddol yn y gogledd neu’r gorllewin a meddwl am yr iaith fel rhywbeth traddodiadol i’r bobl hynny.

“Ond mae’n amser i ni newid hyn. Fe ddaeth ffigurau’r Cyfrifiad y llynedd a doedden nhw ddim yn gadarnhaol iawn a’r unig ffordd allan ni droi’r sefyllfa o gwmpas yw drwy groesawu a chynnwys Cymry eraill – pobl sy’n gallu siarad Cymraeg, ond sy’n dod o gefndiroedd gwahanol ac o gefndiroedd ieithyddol gwahanol.”

Pobol yn penderfynu

“Pobol sydd wedi penderfynu eu bod nhw am siarad Cymraeg ac wedi mynd ati i ddysgu’r iaith eu hunain,” meddai Christine James.

“Ac mae angen i ni dynnu’r bobl yma i mewn – y rhai sydd wedi cofleidio’r Gymraeg,  oherwydd eu bod nhw am ei siarad hi –  a’u cynnwys nhw yn rhan  o’r weledigaeth.

“Mae’n rhaid i ni eu croesawu nhw ar faes yr Eisteddfod, mae’n rhaid i ni eu croesawu nhw i bob math o sefydliadau eraill hefyd – gan gynnwys yr Orsedd.”

Fideo

Digwyddiadau Caffi Maes B – stori fideo

Diweddarwyd am  



Ar faes yr Eisteddfod mae caffi newydd wedi cael ei lansio ar gyfer pobl ifanc y maes, hyn i gydfynd a’r galw am lwyfan cerddorol cyfoes estynedig a man cymdeithasu arall ar y maes.

Cynhaliwyd adolygiad yn ystod Tachwedd 2012, gyda nifer o grwpiau ffocws a chyfarfodydd yn rhoi cyfle i bobol ymateb i ddarpariaeth ar gyfer pobol ifanc ar Faes yr Eisteddfod ac ym Maes B.

Stori fideo ar Golwg 360

Darllen rhagor »

Rhaid i’r Gymraeg fod yn rhan o bob bil newydd

Diweddarwyd  


Meri Huws yn y cyfarfod
Mae angen gwneud yn siŵr bod y Gymraeg yn rhan o bob bil newydd gan Lywodraeth y Cynulliad.

Dyna neges Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, wrth gyhoeddi ei hadroddiad blynyddol cynta’ ar faes yr Eisteddfod.

Heb hynny, fe fyddai’r iaith yn aros yn beth ymylol yn cael ei hystyried ar ddiwedd bob proses.

Fe ddywedodd hefyd ei bod hi’n falch o’r safonau iaith a greodd ei swyddfa ond a gafodd eu gwrthod gan y Llywodraeth.

Darllen rhagor »

Cymru yn arwain y gâd ym myd Rygbi Atomig – stori fideo

 



Agorwyd gemau Cymru 2013 yn swyddogol ar nos Wener yng Nghanolfan Cenedlaethol Chwaraeon Cymru, gyda dros 1,000 o blant yn cymeryd rhan dros y penwythnos. Dros y penwythnos bu hefyd un tîm ar bymtheg yn cystadlu yn y gamp rygbi atomig, a’r rhain yn dimau cymysg o fechgyn a merched.

Ar hyn o bryd dim ond yng Nghymru y caiff y gamp newydd hon ei chwarae, ac roedd y gystadleuaeth yng Ngemau Cymru y penwythnos yma yn un o’r unig achlysuron prin y cai’r timoedd i gystadlu yn erbyn ei gilydd mewn cystadleuaeth.
Nod cynnal cystadleuaeth o’r fath yw paratoi chwaraewyr ifanc ym myd rygbi cyffwrdd ar gyfer Cwpan Rygbi Cyffwrdd y Byd a gaiff ei gynnal yn Awstralia yn 2015.

Beth yw Rygbi Atomig?

Mae’n gyfuniad o rygbi cyffwrdd a phêl droed americanaidd. Gallai gael ei chwarae y tu mewn neu tu allan ond y gwahaniaeth mwyaf yn y gamp hon yw y cewch basio y bêl ymlaen ynghŷd â’i basio yn ôl.

Darllen rhagor »

Fideo Preseli360: Beirniad arbennig yn ‘gwenu trwy’r glaw’

 


Bu seren y West End, Connie Fisher yn beirniadu cystadleuaeth ‘llun yr wythnos’ ar faes yr Urdd, a gan ddewis yr enillydd cofiai am y tywydd garw ar ddechrau’r wythnos.

Bu hefyd yn trafod ei ymweliad yn ôl i sir Benfro a chyngerdd agoriadol yr Urdd.

Roedd Ffion Phillips, disgybl o Ysgol y Preseli yn cwrdd a’r gântores ar gyfer y prosiect Preseli360.

Darllen rhagor »

Stori fideo: Enillydd y goron yn ‘dathlu’r diwylliant wrth ei dychanu’

Diweddarwyd  


Guto Dafydd
Gohebydd celfyddydol cylchgrawn Golwg sy’n holi enillydd coron Eisteddfod yr Urdd 2013, Guto Dafydd, ynglŷn â chefndir ei ddarn buddugol.

Yn y cyfweliad mae’n egluro mai ‘thriller’ wedi ei gosod mewn amgylchiadau annisgwyl iawn ydy craidd y stori.

Preseli360: Cyfweliad fideo gyda Einir Dafydd

 

Cyfweliad fide gyda’r cyflwynwraig a chantores Einir Dafydd.

Roedd Einir yn trafod gyda Bethan, un o griw Preseli360 o Ysgol y Preseli,  ysgol lle bu Einir yn gyn-ddisgybl.

Medal Ddrama i Rhys Penry-Williams: Stori fideo

Diweddarwyd am  



Rhys Penry-Williams o’r Eglwys Newydd yng Nghaerdydd ydi enillydd Medal Ddrama yr Urdd 2013.

Mae’n gyn-ddisgybl yn Ysgol Gyfun Glantaf yn y brifddinas, ac ar fin graddio yn y Gyfraith o Brifysgol Nottingham.

Mae ei waith buddugol, dan y ffugenw ‘Hughie Ferguson’ yn adrodd hanes cymeriad cymhleth sy’n dychwelyd adref i Dafarn y Preseb gyda phob math o broblemau seicolegol, ynghyd a dibyniaeth ar alcohol a chyffuriau.

Yn ol y beirniaid, Siwan Jones a Sera Morre Williams, mae yna gyffyrddiadau “swreal” i’r gwaith, ac mae’n cynnwys “deialog fachog, ysgafn, ddoniol”.

Darllen rhagor »