RSS

Golwg360

MwyCau 

DADANSODDIAD: Donald Trump oedd yr unig un wnaeth ddarogan yn gywir


Am wahaniaeth mewn pedair awr ar hugain. Echnos roedd ymgyrch Hillary Clinton yn hyderus ei bod hi ar fin cipio’r arlywyddiaeth.

Mewn rali o flaen 34,000 o bobol yn Philadelphia, roedd hoelion wyth y blaid Democrataidd yno, ynghyd â Jon Bon Jovi, Bruce Springsteen, yr Obamas a’r Clintons a’r dorf yn optomistaidd bod yr Unol Dalieithau ar fin ethol menyw i’r Tŷ Gwyn. Neithiwr, roedd y freuddwyd honno’n ddeilchion.

Rhagfynegais gydag awdurdod fan hyn yr wythnos ddiwetha’ y byddai Clinton yn ennill. Pam? Oherwydd roedd y polau piniwn yn ffarfiol iddi a’i llwybr i gyrraedd y 270 pleidlais yn y coleg etholiadol yn ymddangos gymaint yn haws nag un Trump.

Yn wir, ar noson yr etholiad, cyn i’r blychau pleidleisio gau, roddodd CNN 268 o bleidleisiau yng ngholofn coleg etholiadol Clinton, gan olygu mai ond un dalaith ymylol bach byddai’n rhaid iddi ennill er mwyn cyrraedd 1600 Pennsylvania Avenue.

Roedd y sylwebyddion gwleidyddol a’r arolygon barn wedi darogan yr etholiad hwn yn anghywir. Dim ond un dyn oedd yn gyson yn ei broffwydo cywir – a’r darpar-Arlywydd Trump oedd hwnnw.

Y ‘Rust Belt’

Yn gyson yn ystod yr ymgyrch, dywedodd Trump y byddai’r etholiad yn cael ei benderfynu yn nhalieithau’r ‘Rust Belt’ yn y gogledd ddwyrain, yr hen dalieithau diwydiannol sydd wedi wynebu cymaint o drafferthion a diweithdra yn ystod y blynyddoedd diwetha’.

Rhagfynegodd Trump yn gywir ei fod am ennill Wisconsin, talaith sydd wedi pleidleisio i’r Democratiaid ers degawadau a thalaith ni wnaeth Clinton troedio unwaith yn ystod y misoedd diwethaf a chanslodd Trump rali yno dydd Sadwrn gan fod ei strategwyr yn bendant o’r farn na allai ennill y dalaith.

Ond ennill y dalaith hon y wnaeth a Pennsylvania a Michigan hefyd. A dyma oedd trafferth mawr Mrs Clinton, gan mai dyma oedd ei “firewall states”, y talieithau oedd yn golygu bod ei llwybr hi at 270, cymaint yn haws. Pwy fyddai wedi rhagweld na fyddai’r etholiad yn cael ei benderfynnu, yn Fflorida, Ohio neu North Carolina, ond yn nhalieithau “diogel” Mrs Clinton yn y gogledd ddwyrain.

Felly beth aeth o’i le yn ymgyrch y Democratiaid? Yn sicr roedd ganddynt llu o fanteision – peirianwaith effeithiol, mwy o arian i wario ac ymgeisydd profiadol ac abl. Ond efallai dyma oedd hefyd ei gwendid pennaf. Mewn etholiad ble roedd etholwyr yr Unol Dalieithau am roi cic i’r sefydliad, roedd gan y Democratiaid ymgeisydd oedd yn ymgorffori’r sefydliad elitaidd yn y wlad i’r dim.

Hefyd, roedd gan Trump neges gyson a fe weithiodd yn galed i apelio at ddemograffeg mwyaf yr wlad, sef pobl gwyn, dosbarth gweithiol, demograffeg y gellid dadlau sydd wedi ei hanwybyddu ers cyfnod Ronald Reagan. Methodd Clinton hefyd a sicrhau bod y demograffeg oedd fod yn driw iddi hi yn pleidleisio mewn niferoedd a fyddai wedi ei chodi’n uwch na Trump – menywod, pobl ifanc, pobl ddu a Hispanics.

Yn anffodus iddi hi, roedd wedi cael anhawster i danio brwdfrydedd ei chefnogwyr craidd.

Be’ nesa’?

Bydd gan Darpar-Arlywydd Trump llawer o waith i wneud ei geisio cymodi a thynnu’r wlad at ei gilydd. Amser a ddengys os bod ganddo’r gallu a’r awydd i wneud hyn. A beth nesaf i’r Democratiaid?

Y Gweriniaethwyr oedd fod i wynebu’r rhyfel cartref wedi’r etholaid hwn, ond y Democratiaid bydd angen y dadansoddiad treiddgar.

Un peth sy’n sicr, mi fydd colli talieithau y ‘Rust Belt’ yn ysgogi’r rheiny ar chwith y blaid megis Bernie Sanders ac Elizabeth Warren ac wrth i’r Clintons adael y llwyfan gwleidyddol wedi 40 mlynedd, bydd bwlch amlwg yn y Blaid Ddemocrataidd sydd angen ei lenwi.

BLOG: Califfornia mewn dagrau, America mewn sioc


Drannoeth y drin, a dw i yn Santa Monica, Califfornia, lle cymerais fy sedd yn nhafarn yr Independent yn reit fuan neithiwr er mwyn i mi gael gwylio’r canlyniadau. Yn fuan iawn yn y noson, roedd hi’n glir dros ben bod yr etholiad yma am fod yn un heriol i Hillary Clinton.

Roedd Donald Trump ar y blaen yn eitha’ cynnar, ac roedd hynny’n syndod mawr mewn lle fel Fflorida. O hynny ymlaen, roedd hi’n amlwg fod y rhan helaeth o’r ardaloedd allweddol yn mynd i fod yn agos iawn… ond fod Trump ar y blaen yn y rhan fwya’ o’r ardaloedd allweddol!

Mi ges i sgwrs efo nifer o bobol Califfornia neithiwr, rhai mewn dagrau yn gweld y canlyniadau yn cael eu cyhoeddi. Er bod Califfornia yn sedd ddiogel i’r Democratiaid, roedd rhai wedi gobeithio y byddai Bernie Sanders wedi cipio’r enwebiad yn hytrach na Hillary Clinton.

Roedd rhai yn methu pleidleisio i Hillary, ac oherwydd hynny roedden nhw wedi bwrw croes tros ymgeisydd trydydd parti. Dw i’n credu bod hyn wedi bod yn ffactor mawr yn yr etholiad yma: mi fyddai Hillary Clinton wedi ennill Fflorida pe bai pob Democrat wedi pleidleisio iddi. Ac mae’r un peth yn wir am Pennsylvania a nifer o daleithiau allweddol eraill.

Mae un peth yn sicr, dydi’r polau piniwn ddim yn gywir o gwbwl. Roedd bron pob gwasanaeth newyddion wedi rhagweld buddugoliaeth i Hillary Clinton, a dw i’n meddwl bod ei thîm hi ei hun yn eitha’ hyderus hefyd. Roedden nhw wedi datgan yn fuan neithiwr bod Fflorida “yn ddiogel”.

Brifo 

Yn dilyn y canlyniad, mi wrthododd Hillary Clinton roi araith yn derbyn y golled. Yn amlwg, mae’r holl ymgyrchu dros ddwy flynedd wedi bod yn straen arni hi ac ar Donald Trump – ond mae colli’r fath etholiad yn golygu llawer mwy i Clinton nac i Trump. Mae hi wedi treulio 30 mlynedd mewn uchel-swyddi o fewn y llywodraeth a’r Ty Gwyn, ac mae’n embaras mawr.

Mae America a’r byd wedi bod yn ffodus o gael arweinydd mor gadarn a ysbrodoledig â Barack Obama am wyth mlynedd, ac mae wedi arwain America drwy gyfnod heriol gyda’r economi,  wedi arwain yn yr ymdrech i ddod ag Osama Bin Laden a’i ddilynwyr o flaen eu gwel, yn ogystal â bod yn arweinydd y mae’r byd, yn enwedig gwledydd Prydain, yn ei barchu.

Ond, fel y soniais yn y blogiau diwetha’, mae un mater, sef Obamacare wedi bod yn broblem enfawr i bobol America, ac yn fater y mae’r Arlywydd wedi gorfod ei amddiffyn drosodd a thro. Cofiwch, mae’n rhywbeth yr oedd o’n falch iawn ohono, ac roedd datblygu’r cynllun yma yn rhan o’r hyn yr oedd o am ei adael ar ei ôl.

Mae Donald Trump wedi addo cael gwared o’r cynllun yma.

Be’ nesa’?

Ymysg y pethau eraill y mae Mr Trump wedi addo eu cyflawni, y mae wal ar hyd y ffin â Mecsico. Ac atal Mwslimiaid rhag cael mynediad i’r wlad nes y bydd problem Isis wedi ei ddatrys. Pryd bynnag y bydd hynny. Ond mae’n gwestiwn a fydd o’n bwrw ymlaen gyda’r fath syniadau yn mis Ionawr pan fydd o’n cael ei urddo i’r swydd.

Mae ganddo fwyafrif yn y Senedd, sydd yn golygu ei fod yn gallu symud ymlaen yn eitha’ rhwydd gyda’i syniadau, ond mi fydd hi’n ddiddorol gweld pa fath o berthynas fydd ganddo gydag aelodau’r Senedd; ac â Paul Ryan, y Gweriniaethwr a wrthododd gefnogi Trump yn ystod ei ymgyrch.

Mae America wedi dychryn, ond mae’r byd hefyd wedi’i ysgyd. Roedd y syniad y gallai Donald Trump ennill y ras yma yn un chwerthinllyd i bawb, yn ffantasi llwyr, ond mae o wedi’i gwneud hi, a fo fydd 45ed Arlywydd Unol Daleithiau America.

Mae’r farchnad stoc wedi disgyn yn sylweddol dros nos, ac mae yno ymateb cymysg gan arweinwyr y byd i’w lwyddiant.

Mi fydd y cyfnod pontio yn un anodd iawn, ac mi fydd yn rhaid i Barack Obama a Donald Trump gydweithio er mwyn gofalu bod y trosglwyddiad o un weinyddiaeth i’r llall yn un esmwyth. Dim ond disgwyl i weld be’ fydd yn digwydd nesa’, ond doedd neb wedi rhagweld y canlyniad yma, ac mae pawb yn dal i fod mewn sioc.

DADANSODDIAD: Pa mor agos yw ras y Tŷ Gwyn, mewn gwirionedd?


Yr wythnos ddiwetha’, roedd Hillary Clinton yn hwylio ar don o optomistiaeth. Wedi deugain mlynedd o wasanaeth gyhoeddus, roedd hi ar gyrraedd ei huchelgais gydol oes, gan ddod yn Arlywydd benywaidd cyntaf yr Unol Daleithiau.

Roedd hi ymhell ar y blaen mewn polau piniwn nifer o daleithiau a gredir yn ymylol, o fewn trwch blewyn tu ôl Donald Trump mewn talieithau cadarn i’r Gweriniaethwyr – Alasga a Tecsas hyd yn oed. Cymaint yr optimistiaeth, fe gymerodd yr ymgeisydd seibiant o’r ymgyrch gan fynd i gyngerdd Adele i ddathlu ei phen-blwydd.

Ond, wrth i Galan Gaeaf agosau, fe laniwyd yr ‘October Surprise’ roedd ymgyrch Cinton wedi bod yn gofidio amdano, yn ffurff llythyr gan James Comey o’r FBI ei fod am ymchwilio rhagor o ebyst sy’n ymddangos yn berthnasol i achos Hillary Clinton.

Sbardunodd hyn ymgyrch Donald Trump. Am wythnosau, gwelwodd y polau’n troi yn ei erbyn, ffigurau blaenllaw a fu o’i blaid yn cefnu arno, perfformiad simsan yn y dadleuon a galwadau cyson ganddo fod yr etholiad hwn yn un annilys.

Pellhau y mae hyn i gyd yr wythnos hon, gyda nifer o bolau cenedlaethol yn dangos fod Donald Trump ar y blaen. Gyda phanig yn cydio yng ngefnogwyr Clinton, pa mor agos yw’r ras mewn gwirionedd? A all Trump ailadrodd sioc y bleidlais Brexit?

Manteision Clinton

Wrth ymweld â thalaith Virginia ddoe, roedd hi’n amlwg bod gan Hillary Clinton fantais arwyddocaol dros Donald Trump, sef ei pheirianwaith etholiadol. Roedd llu o’i chefnogwyr allan yn targedu’r etholwyr sydd o hyd yn ansicr ac yn annog y rheiny sy’n gefnogol iddi i fwrw eu pleidlais dydd Mawrth nesaf.

A dyna fantais arall amlwg gan Clinton a’r Democratiaid – y data sy’n cefnogi ymgyrchu o’r fath. Tra bod Clinton wedi buddsoddi mewn peirianwaith sy’n medru targedu etholwyr yn ofalus, nid yw ymgyrch Trump wedi gwneud yr un buddsoddiad. Yn wir, mae Trump wedi dweud ar goedd nad oedd ganddo ddiddordeb mewn data.

Mantais amlwg arall yw’r arian a gasgwlyd gan Clinton – dros $1 biliwn yr etholiad hwn – sy’n galluogi gwariant sylweddol ar hysbysiadau diri ac ar ymgyrchoedd efeithiol i sicrhau bod ei chefnogwyr yn mynd i’r orsaf bleidleisio. Mae Trump wedi dibynnu’n helaeth ar ei gyfoeth ei hun, ac yn wir dim ond ym mis Mai y dechreuodd ofyn am gyfraniadau ariannol gan eraill. Mae hyn wedi cynnig mantais amlwg i Clinton.

Pwy sy’n poeni?

Felly a oes angen i gefnogwyr Hillary Clinton boeni? Yn amlwg, ni allant orffwys ar eu rhwyfau, na chymryd dim yn ganiataol, ond ar ddiwedd y dydd, dyw’r polau piniwn cenedlaethol ddim o bwys i neb.

Yn 2012, roedd Mitt Romney ar y blaen yn ôl rhai polau piniwn ar drothwy’r etholiad, ond aeth Obama ati i ennill yr etholiad hwnnw’n hawdd. Pam? Oherwydd y data soffistigedig oedd yn cynorthwyo’r Democratiaid yn y talieithau ymylol i targedi pleidleiswyr ansicr.

Fel dywed pob gwleidydd gwerth eu halen: un pôl sy’n bwysig, a chyrraedd dros 270 o’r bleidlais etholiadol yw’r nod fan hyn. Ac mae’r daith honno’n dipyn caletach i Trump nac ydyw i Clinton. Er mwyn cyrraedd dros 270, mi fydd yn rhaid i Trump ennill pob un o’r talieithau ymylol, ble gall Clinton fforddio colli talieithau ymylol megis Ohio, Flordia, Virginia, North Carolina, Iowa a New Hampshire i Trump, ond gan ennill y ras.

Pen ar y bloc

Peth peryglus yw rhoi fy mhen ar y bloc, a dw i wedi bod yn angywir sawl tro, ond os nad oes unrhyw beth mawr yn digwydd yn y pum niwrnod nesaf, Clinton yw’r ffefryn amlwg o hyd.

Mae Rhodri ab Owen yn Bennaeth Monitro gydag asiantaeth Positif Politics yng Nghaerdydd.

BLOG: Gynnau yn fater o bwys i etholwyr Efrog Newydd


Does ddim cuddio oddi wrth yr hysbysebion negyddol rhwng y ddau ymgeisydd sy’n trio dod yn Arlywydd nesa’ yr Unol Daleithiau. Os faswn i wedi gwneud yr hyn mae’r rhain yn ei wneud yn ystod fy ymgyrch i ar gyfer y Cynulliad eleni, mi fyddai yna achos cyfreithiol yn fy erbyn!

Connolly’s Bar, fy hoff dafarn yn y byd, sydd reit wrth ymyl Times Square. Es i draw yno neithiwr, ac roedd y Gymdeithas Reiffl Genedlaethol yn rhedeg hysbyseb yn erbyn Hillary Clinton, yn dweud eu bod hi eisiau addasu Cyfansoddiad y wlad a chael gwared ar yr hawl i gario arfau.

Mae’r NRA wedi bod yn gefnogol i’r blaid Weriniaethol ers degawdau oherwydd eu hymrwymiad tuag at cadw’r ail ddiwygiad fel ag y mae, a chadw hawl y bobol i gael mynediad at arfau yn rhwydd.

Yn ystod ei ddau dymor, mi drïodd Barack Obama gael mwy o drwyddedu a rheolaeth dros pwy sydd yn gallu cael gafael ar arfau, ond lwyddodd o ddim oherwydd mwyafrif y Republicans yn Senedd America. A ydi’r Americanwyr yn falch go iawn o’r ‘hawl i gadw arfau’? Neu ai anfodlon addasu’r Cyfansoddiad y maen nhw?

Yn yr Afal Mawr, mi gwrddais â Casey, Rachel a Felicity, a’r tri yn gefnogol i Hillary Clinton, ond dydi hynny ddim llawer o syndod oherwydd bod Efrog Newydd yn ardal diogel i’r Democratiaid.

Roedd Rachel a Casey o’r farn bod angen mwy o reolaeth dros arfau, hyd yn oed os oedd hynny’n golygu addasu’r Cyfansoddiad. Mae’r syniad fod pobol yn fwy diogel os oes ganddyn nhw arf, yn “hurt” ym meddyliau’r rhain. Mae Felicity o’r farn bod modd osgoi y nifer uchel sydd yn cael eu lladd gan ynnau, ac mae hi’n credu bod yr achosion o lofruddiaeth mewn ysgolion yn rhywbeth sy’n rhaid ei daclo, trwy well trwyddedu a rheolaeth.

Mae Felicity hefyd yn sônbod yna broblem enfawr ym maes iechyd yn America, a bod ‘Obamacare’ wedi bod yn shambls a bod angen sgrapio’r cynllun – rhywbeth y mae Donald Trump wedi addo’i wneud pe bai’n cyrraedd y Ty Gwyn. Ond dydi safbwynt Donald Trump ar y mater ddim am newid sut y bydd Felicity’n pleidleisio.

Mae Hillary yn ddigon saff o’r bleidlais yn Efrog Newydd.

Mae’r poliau yn agos, mae ABC wedi adrodd yn ddiweddar bod Trump ar y blaen mewn rhai ardaloedd allweddol, ond mae’r farn yn newid pob dydd. Nid yw’r daith ar ei ben eto, ac mae’r ddau angen gweithio’n galed i sicrhau’r ardaloedd allweddol.

Teithio nesaf i ble fydd yr arlywydd nesaf yn teithio, byw a gweithio. – Washington DC.

BLOG: Dilyn etholiad America 2016… o Harvard


Dyma fi wedi cyrraedd Boston ers nos Sul, a chyn mynd i fy ngwely, mi benderfynais alw mewn tafarn yn Friend Street, a chyfarfod pobol â barn wahanol iawn i’w gilydd am bwy ddylai fod yn Arlywydd nesa’r Unol Daleithiau.

Cwrddais a ddynes or enw Nicolla o Philadelphia ac er iddi gefnogi Barack Obama ers 2008, mae’n teimlo ei bod hi’n amser i Donald Trump arwain y wlad. Pam? Am nad ydi hi’n ymddiried yn Hillary Clinton o gwbwl – gormod o faterion dadleuol wedi newid ei meddwl hi, ac mi fydd yr ‘X’ yn mynd i Donald.

Tybed os mai eithriad ydi Nicolla, neu a ydi hyn yn rhywbeth sy’n digwydd ar draws yr Unol Daleithiau? A fydd stori ebyst Clinton yn gwthio pobol i gyfeiriad Trump ar y munud ola’?

Roedd yr ymateb ychydig yn wahanol ym Mhrifysgol Harvard fore heddiw. Roedd y myfyrwyr yn unfrydol eu cefnogaeth i Hillary Clinton. Myfyrwyr mwyaf abl a thalentog sydd yn cael y fraint o dderbyn addysg uwch yn Harvard, ac mae’r coleg hefyd wedi magu aml un i’r Ty Gwyn… yn cynnwys Barack Obama.

Barn tri myfyriwr yn Harvard

Mae Chris, sy’n astudio Economeg yn Harvard yn dweud “ei bod hi’n embaras llwyr i’r wlad bod Donald Trump wedi cyrraedd mor bell’ ac yn gwneud ‘yr Unol Daleithiau edrych yn wirion dramor”. Mae Chris hefyd yn sôn mai anghydraddoldeb hiliol ydi’r her fwya’ sy’n wynebu America yn ystod y degawd nesaf, er bod Barack Obama wedi gwneud gwaith da i drio lleihau’r broblem, meddai.

Roedd Emma, myfyrwraig arall, yn cefnogi Bernie Sanders yn ystod ei ymgyrch i drïo cipio’r enwebiad y Democratiaid, ond mi fydda’ hi’n hapus i weld “sach o datws” yn cael ei ethol yn hytrach na Donald Trump. Sach o datws yn yr Oval Offis?

Mae Joseph yn sôn bod yr etholiad wedi cyrraedd pwynt “boncyrs”, ac mae o’n ei chael hi’n anodd credu bod yr Unol Daleithiau yn wynebu’r fath ddewis ar Dachwedd 8. Mae hefyd yn ofni terfysg ar y strydoedd gan gefnogwyr Trump os bydd Hillary yn ennill y ras.

Llond bol

Dwi’n teimlo bod yr Amenicanwyr wedi cael llond bol o’r etholiad yn barod. Mae pledleisio cynnar wedi cychwyn ym mhob rhan o’r wlad ac mae’r wasg yma yn adrodd bod Clinton ar y blaen.

Ond mae rhagolygon poliau yn agosau rhwng y ddau ymgeisydd mewn ardaloedd allweddol. Does ddim byd yn sicr eto, a does neb yn siwr faint o effaith mae holl broblemau ebyst Hillary yn ei gael ar ei hymgyrch a’i delwedd.

Dw i’n teithio yn fy mlaen i Efrog Newydd nesa’, ac yn edrych ymlaen at ddod â’r diweddara’ i chi o’r fan honno!

Sion