RSS

Golwg360

MwyCau 

BLOG FIDEO: “Pam na fydda’ i’n cefnogi Warren Gatland a’i griw ddim mwy”

Cyhoeddwyd Chwefror 5, 2017 gan Blog Meddwl.

Tagiau: Craig ab Iago, Cymru, Rygbi, Undeb Rygbi Cymru, wayne gatland


Fydd Craig ab Iago ddim yn eistedd i lawr i wylio’r crysau cochion yn chwarae heddiw – a hynny, meddai, oherwydd bod Undeb Rygbi Cymru a’r chwaraewyr ddim yn poeni am ddangos i’r byd pwy ydi Cymru.

Fel un sydd wedi cefnogi Cymru ers 40 o flynyddoedd, fydd o ddim yn eistedd i lawr o flaen y teledu, cwrw yn ei law, i weiddi dros Alun Wyn Jones a’i dîm yn erbyn Yr Eidal.

“Wnes i weld dros yr ha’ dwytha’ sut mae tim cenedlaethol Cymru i fod,” meddai am garfan bel-droed Cymru ym mhencampwriaeth yr Ewros.

“Wnaeth yr hogia yna gynrychioli Cymru i gyd. Y Cymraeg, y di-Gymraeg, pob rhan o Gymru, y gogledd a’r de, pob oedran, bob cefndir a bob lliw.

“Ond i dîm rygbi Cymru… maen nhw’n obsessed efo’r Llewod, a dydi tim Cymru yn ddim byd ond stepping stone i’r Llewod. Sam Warburton yn dweud mai dyna uchafbwynt ei yrfa, a Wayne Gatland yn dweud ‘no greater honour’…”

Ac mae’r ffaith bod Tywysog William – “boi sydd wedi dwyn enw ein gwlad fel cyfenw” – yn

“Dydi fy nghalon i ddim ynddo fo ddim mwy,” meddai Craig ab Iago. “Sori.”

Gwyliwch ei flog yn fan hyn:

Galw am greadigrwydd Liam a Scott Williams a Justin Tipuric

Cyhoeddwyd Chwefror 13, 2015 gan Rygbi.

Tagiau: Cymru, yr alban


Tegid Siôn Richards
Tegid Siôn Richards sydd eisiau gweld Cymru’n arbrofi gyda’u steil yn Murrayfield …

Er y galw am newid dramatig yn nhîm Cymru ar gyfer ail rownd Pencampwriaeth y Chwe Gwlad, cafodd y tîm ei enwi ddydd Mercher gyda dim ond un newid, a hynny oherwydd anaf (Liam Williams yn lle George North).

A oes digon o brofiad yng ngharfan rygbi Cymru; a oes modd dysgu o’r camgymeriadau; ac a ydy hi’n amser newid?

Dim yn fethiant llwyr

Yn syml, nos Wener ddiwethaf, Cymru oedd y ffefrynnau i ennill y gêm. Gyda charfan gref heb yr un anaf sylweddol, ac 11 o Lewod yn y pymtheg ddechreuodd y gêm, roedd hi’n anodd gweld ymhellach na buddugoliaeth i’r dynion mewn coch.

Yn enwedig gan gofio mai rhyw fath o ail dîm oedd gan Loegr, gyda llawer o anafiadau i’w chwaraewyr profiadol.

Ar yr un llaw, er mai colli oedd y canlyniad, doedd Lloegr ddim wedi ennill pob agwedd o’r gêm yn ystod yr 80 munud.

Y gwir amdani yw bod Cymru wedi dangos ysbeidiau o rygbi da yn yr hanner cyntaf, gyda chicio tactegol wrth ymosod, ac amddiffyn cadarn, wrth orffen yr hanner cyntaf ar y blaen gyda sgôr o 16-8.

Yn amlwg roedd y canlyniad ar ddiwedd y gêm yn siom i unrhyw Gymro neu Gymraes, ond colli oherwydd cryfder bwystfilaidd blaenwyr Lloegr wnaethon nhw, ac nid oedd yn fethiant llwyr.

Herio’r Alban

Felly a ddylai Gatland fod wedi gwneud mwy o newidiadau yn nhîm Cymru ar gyfer y gêm yn Murrayfield?

Mae’r gwrthwynebwyr ddydd Sul tipyn yn wahanol o’i gymharu â’r gelynion gwyn, ac yn edrych braidd yn fregus ar dir y chwarae.

Felly efallai bod hi’n syniad dewis chwaraewyr mwy hygyrch o garfan Cymru, sy’n berchen ar weledigaeth, chwant ac awydd i gyflymu tempo’r gêm.

Yn ystod yr Hydref, dangoswyd i’r byd faint o dalent sydd yng ngharfan tîm yr Alban wrth iddyn nhw frwydro yn arw gyda goreuon Hemisffer y De.

Gallwn ddweud bod yr Alban yn gwella gyda phob gêm, ac roedd bron iddyn nhw ennill ym Mharis ar benwythnos agoriadol y Chwe Gwlad eleni.

Ond er bod yr Alban wedi ymdrechu’n galed i amddiffyn yn y gêm, doedden nhw ddim yn gallu cael digon o feddiant ar y bêl er mwyn sgorio yn yr ail hanner yn erbyn Ffrainc; sy’n debyg iawn i Gymru yn erbyn Lloegr.

Newid steil cyn Cwpan y Byd?

Yng ngharfan Cymru mae yna chwaraewyr dawnus sydd yn ysu i wisgo’r crys coch. Gan ystyried bod Pencampwriaeth y Chwe Gwlad yn araf ddiflannu o ddwylo Cymru, a ydy hi’n amser edrych i’r dyfodol, ac yn fanylach, cystadleuaeth Cwpan Rygbi’r Byd?

Oherwydd hynny, efallai bod hyn yn fendith gudd i Gatland fod nawr ganddo gyfle i roi profiad i’r chwaraewyr sydd ei angen er mwyn cryfhau dyfnder y garfan.

Mae gan Gymru chwaraewyr sydd yn gallu newid ac ennill gemau hollbwysig fel yr un yn erbyn Lloegr, megis Liam Williams, Scott Williams a Justin Tipuric.

Gall Liam Williams ddarganfod gwagle a manteisio’n greadigol ar y cyfle; rhywbeth mae e wedi dangos yn llawer o gemau’r Scarlets eleni.

Mae gan Scott Williams ddawn ddyfeisgar hefyd, ac mae wedi serennu’n gyson wrth gynrychioli’r Scarlets neu Gymru.

Ac yn olaf, y dewin Justin Tipuric, sydd o hyd yn creu anghyfleustra i unrhyw dîm o amgylch y ryc, ac yn lleoli ei hun yn glyfar ar y cae.

Mae tîm Cymru yn cael eu hadnabod am eu grym noeth a’u pŵer i oresgyn y timoedd Ewropeaidd, ond mae marc cwestiwn wedi cael ei osod ar y garfan yn nhermau gemau rhyngwladol gyda thimoedd Hemisffer y De.

Wrth ystyried hyn, mae’r chwaraewyr a enwyd uchod gyda’r sgiliau a’r gallu i guro unrhyw dîm.

Cyfle i eraill

Ydy hi’n amser felly i gynnig cyfle i ddatblygu chwaraewyr eraill i’n tîm cenedlaethol?

Er mai anafiadau a orfododd Stuart Lancaster i newid ei dîm i wynebu Cymru, rhoddodd hyn gyfle euraidd i’r sêr ifanc llai profiadol serennu, a dangos i’r rheolwr eu bod nhw’n gallu chwarae cystal â’r chwaraewyr profiadol sydd fel arfer yn dechrau i Loegr.

Dwy flynedd yn ôl, pan drechodd Cymru’r Saeson 30-3 yn Stadiwm y Mileniwm, gorfodwyd Gatland i baru Justin Tipuric gyda Sam Warburton yn y rheng ôl oherwydd anaf.

Yn absenoldeb Dan Lydiate fe wnaeth y ddau ohonyn nhw chwalu’r Saeson, gyda Tipuric yn allweddol ar gyfer dau gais Alex Cuthbert.

Efallai mai’r consensws yw nad oes angen i Gymru frawychu ar ôl colli un gêm i dîm da ar benwythnos agoriadol y Chwe Gwlad, ac felly bod dim galw am newid radicalaidd.

Ond os nad oes newid yn dod ar ôl canlyniadau siomedig, mae hyn yn rhoi sicrwydd ffals i’r tîm cyntaf bod eu henwau ar y crysau yn ddiogel, ac nid yw’n cynnig siawns i chwaraewyr gystadlu am safleoedd, a chreu fwy o undod yn y tîm.

Tybed a fydd Warren Gatland yn ystyried dewis chwaraewyr yn ôl pwy sy’n chwarae’n dda ar hyn o bryd, yn hytrach na’r un hen stori, pe bai Cymru yn perfformio’n wael yn Murrayfield?

Cymharu Cymru a’r Alban

Cyhoeddwyd Awst 26, 2014 gan Gwleidyddiaeth.

Tagiau: Alban, Cymru, refferendwm yr Alban


Dafydd Elfryn
Dafydd Elfryn sydd wedi bod yn pori drwy’r ystadegau i weld beth sy’n gyffredin, ac yn wahanol, am Gymru a’r Alban, yn ei flog cyntaf i golwg360.

Y ddadl fawr ar y teledu, y wasg ac ar y we ar hyn o bryd yw’r un am refferendwm annibyniaeth yr Alban. Mae gan bawb ei farn, ac mae’r ddwy ochr yn dadlau mai nhw sydd yn iawn – ac y bydd yr Alban yn well yn eu dwylo nhw.

Yn sgil hyn wrth gwrs, mae’r sgwrs yma yn symud ymlaen i annibyniaeth Cymru. Os yw’r Alban yn llwyddiannus, ydi hyn yn golygu mai ni fydd nesaf? Fedrwn ni ddilyn esiampl yr Alban? Neu ydi’r sialensiau sydd yn wynebu’r Alban yn wahanol i be fysa’n wynebu ni?

O ran diddordeb, es i ati i ddefnyddio’r ffigyrau sydd ar gael i weld pa mor debyg (neu annhebyg) yw’r ddwy wlad.

Dwi wedi cymryd ffigyrau Cymru a’r Alban o wefannau ONSNOMISStatsCymru a’u cymharu gyda’i gilydd.

(Er gwybodaeth – dwi o blaid annibyniaeth i’r Alban, a dwi’n gobeithio un diwrnod y bydd Cymru hefyd yn annibynnol. Serch hynny, dwi wedi trio cyfleu’r wybodaeth yma heb unrhyw ffafriaeth naill ffordd).


Cymharu maint y ddwy wlad
Daearyddiaeth

Y gwahaniaeth mwyaf amlwg rhwng y ddwy wlad yw ei maint. Mae’r Alban bron iawn bedair gwaith yn fwy na Chymru o ran arwynebedd, gyda 78,387km² o’i gymharu â 20,761km² Cymru.

Er y gwahaniaeth mawr mewn arwynebedd, os wnawn ni gyfrif y dwysedd poblogaeth (h.y. faint o bobl sydd yn byw ymhob km sgwâr) ‘da ni’n gweld fod Cymru dipyn mwy dwys na’r Alban – sy’n gwneud synnwyr wrth feddwl am yr ardaloedd mynyddig ac anial sydd yn yr Alban, gyda phoblogaethau bychan iawn.


Dwysedd poblogaeth
Mae’r graff isod yn dangos y ffigyrau.

Poblogaeth

Yn ôl y cyfrifiad 2011, mae poblogaeth Cymru tua 3.1 miliwn, o’i gymharu â phoblogaeth mwy o 5.3 miliwn yn yr Alban.

Wrth edrych ar batrwm oedrannau’r boblogaeth yn ddwy wlad, mi wnawn ni edrych ar y canran yn hytrach na’r nifer – mae hyn yn gwneud y gymhariaeth yn haws.


Poblogaethau, yn ôl oed
Er gwahaniaethau bychain, mae’n ddiddorol gweld pa mor agos yw siâp poblogaeth y ddwy wlad.

Fel mae’r graff yn dangos, mae gan yr Alban ganran uwch o boblogaeth rhwng 25-44 oed. Mae Cymru yn cynnwys canran fwy o bobl ifanc 0-24 oed a henoed dros 65.

Iaith

Fel ‘da ni gyd yn ymwybodol, mae’r iaith Gymraeg yma dan warchae, gyda ffigyrau nifer sy’n siarad Cymraeg yn gostwng yn ôl y cyfrifiad olaf. Er hyn, mae’r sefyllfa iaith yn yr Alban yn dipyn mwy trist.


Canran siaradwyr yr iaith frodorol
Dim ond ychydig dros 1% o’r boblogaeth sy’n siarad Gaeleg yn yr Alban – o’i gymharu â dros 18% yn siarad Cymraeg yma yng Nghymru.

Rhaid i mi gyfaddef, dwi’m yn deall digon am hanes yr iaith Gaeleg i wybod am yr ymgyrchu sydd wedi bod i gadw’r iaith, neu gynyddu’r nifer o siaradwyr. Ond mae pethau yn edrych yn ddu iawn.

Gwaith

Mae’r graff isod yn cymharu’r cyflog blynyddol ar gyfartaledd yn y ddwy wlad.

Mae Albanwyr yn derbyn cyflog sydd dros £1,800 y flwyddyn yn fwy na’r Cymry.


Cyflogau blynyddol ar gyfartaledd
O ran diweithdra, mae 3.4% o Albanwyr ar Lwfans Ceisio Gwaith (Job Seekers Allowence) o’i gymharu gyda 4% o Gymru.

Mae’r graff isod yn dangos ym mha feysydd mae’r boblogaeth yn gweithio.

Mae’r graff yn dangos fod Cymru ar y blaen o’r Alban yn y meysydd Cynhyrchu ac Addysg, ond bod yr Alban yn ennill yn y meysydd Gwyddonol/Technegol a Gweinyddol/Cefnogol. (mae gan Yr Alban “Silicon Glen” o gwmnïau technoleg).

Addysg


Cymwysterau addysg
Mae’r graff isod yn dangos sut mae’r ddwy wlad yn cymharu o ran addysg.

Mae Cymru i weld yn perfformio’n dipyn gwell na’r Alban, gyda llai o blant heb yn gadael ysgol heb gymwysterau a mwy yn mynd ymlaen i ennill cymwysterau uwch.

Allforio

Yn olaf, fe wnawn ni edrych ar y ffigyrau allforio i’r ddwy wlad. Mae’r ffigyrau yma i eitemau sydd wedi cael eu hallforio i wledydd y tu allan i’r DU.


Diwydiannau allforio Cymru a'r Alban
Am ryw reswm, dyw’r ffigyrau am olew crai o Fôr y Gogledd ddim yn rhan o ffigyrau’r Alban – dim ond y DU i gyd, felly dwi wedi gorfod ei gadael nhw allan.

Dwi wrth fy modd hefo’r ffigwr uchel sydd yn deillio o’r Alban yn allforio wisgi – mae eu hadran alcohol a baco nhw dros 20% yn fwy na ni yma!

O ran Cymru, ‘da ni ar y blaen yn yr adran Mwynau a Thanwydd (eto – rhaid cofio bod olew crai ddim yn rhan o hyn) a Pheirianneg.

Canlyniad

Dim ond ryw drosolwg bras o’r ddwy wlad dwi wedi cynnwys yma. Dyw ffigyrau fel hyn ddim yn gallu disgrifio naws, ysbryd a chymeriad gwlad a’i phobl.

Da ni’n rhannu’r un fath o boblogaeth o ran oedran, er bod y niferoedd yn fwy yn yr Alban. Mae’r rhaniad gwaith hefyd yn debyg iawn – gyda’r un fath o ganrannau yn gweithio yn yr un meysydd yn y ddwy wlad (gydag ambell eithriad fel swyddi technegol yr Alban ac Addysg yng Nghymru).

Ond, mae ‘na hefyd wahaniaethau mawr. Heblaw am y gwahaniaeth arwynebedd amlwg, mae’r sefyllfa iaith Gaeleg yn yr Alban yn druenus.

Mae Cymru hefyd i weld yn gwneud dipyn gwell mewn addysg. Mae patrymau allforio’r ddwy wlad yn wahanol hefyd, gyda wisgi’r Alban yn cyfrannu’n sylweddol!

Yn fy marn i felly, camsyniad fysa ddefnyddio’r Alban fel rhyw fath o ‘blueprint’ ar gyfer annibyniaeth yng Nghymru. Mae’r gwahaniaethau yn rhy niferus, ac felly bydd dadleuon a sialensiau newydd yn codi mewn annibyniaeth i Gymru.

Gallwch weld y graffiau’n fanylach a darllen mwy o flogiau ystadegol gan Dafydd ar ei flog personol, www.dafyddelfryn.co.uk.

Sut siap fyddai ar Gymru yng Nghwpan y Byd?

Cyhoeddwyd Mehefin 20, 2014 gan Pêl-droed.

Tagiau: Cymru, Iolo Cheung


Iolo Cheung

Iolo Cheung sy’n dyfalu…

Dydi ista adra’n gwylio Cwpan y Byd yn absenoldeb Cymru unwaith eto ddim yn brofiad newydd i mi, ac mae ‘na lawer o bobl llawer hŷn na mi allai ddweud yr un peth dwi’n siŵr.

Eleni dwi’n canfod fy hun yn fwy na’r arfer yn pendroni ‘tybed os’, a meddwl sut fuasai Cymru’n gwneud petai ni o’r diwedd wedi llwyddo i gyrraedd y twrnament mawr.

Nid rhyw freuddwyd bell ydi dychmygu y gallwn ni fod wedi cyrraedd Brasil chwaith. Roedden ni ddau ganlyniad da i ffwrdd – gartref v Croatia a ffwrdd v Macedonia – o gyrraedd y gemau ail gyfle, ac fe chwaraeon ni’n ddigon da yn y ddwy gêm yna i fod wedi gallu ennill.

Pwy gafodd Croatia yn y gemau ail gyfle yn y diwedd? Gwlad yr Ia, tîm y curon ni 3-1 ym mis Mawrth.

Ychwanegwch at hynny’r heip – teg neu ddim – oedd wedi adeiladu yn niwedd cyfnod Gary Speed, a dechrau sâl Coleman, a phwy a ŵyr beth allai fod wedi bod.

Ond wrth wylio’r gemau ym Mrasil yr haf hwn, mae’n fy nharo i pa mor bell y tu ôl i lawer o dimau rhyngwladol ydan ni o hyd, a’n bod ni’n wynebu her fawr i drio cyrraedd hyd yn oed yr Ewros yn 2016.

Yn bell tu ôl i’r Belgiaid

Yn ôl y BBC, fe awgrymodd hyfforddwr Cymru Osian Roberts ddoe “nad ydan ni’n bell tu ôl i wledydd fel Gwlad Belg”.

Dwi ddim yn siŵr a ydw i’n cytuno efo hynny – do, mi gawson ni ganlyniad gwych ym Mrwsel llynedd gyda thîm gwan iawn, ond naw gwaith allan o ddeg fe fyddai’r Belgiaid wedi ennill y gêm honno ymhell cyn i Ramsey rwydo i’w gwneud hi’n gyfartal.

Doedd y Belgiaid ddim yn wych yn eu gêm agoriadol yn erbyn Algeria, ond gyda’r cryfder ar eu mainc a’r newid tacteg yn yr ail hanner roedden nhw’n ddigon cryf i ddod nôl i mewn i’r gêm.

Does gan Gymru jyst ddim y math yna o ddyfnder ar hyn o bryd.

O wylio rhai o dimau eraill Cwpan y Byd hyd yn hyn, yr unig rai fyswn i’n hyderus y gallai Cymru guro ydi Cameroon, Nigeria ac Iran (a Groeg a Honduras os ydyn nhw wir mor drychinebus ac yr oedd eu gemau agoriadol yn awgrymu).

Dwi’n siŵr y gallwn ni guro lot mwy na hynny o dimau ar ein dydd, ond wrth gwrs dydi’r dydd yna ddim yn dod yn aml iawn, a dwi’n amau mai ni fyddai’r tîm Ewropeaidd gwanaf yn y gystadleuaeth eleni petai ni wedi bachu lle yno.

Tydi hynny ddim yn fawr o syndod wrth gwrs – ond i’r rheiny sydd yn meddwl ein bod ni ar gyrion dod yn dîm rhyngwladol o safon uchel, fyddwn i ddim yn cyffroi gormod eto.

Tactegau i siwtio

Wedi dweud hynny, mae gan Gymru’r chwaraewyr i fanteisio ar y math o bêl-droed sydd yn cael ei chwarae’n llwyddiannus hyd yn hyn yng Nghwpan y Byd – y symudiad (yn ôl) tuag at total football tempo uchel.

Mae oes tiki taka i’w weld ar ben ar ôl ymgyrch drychinebus Sbaen, ac ar yr olwg gyntaf dydi hynny ddim yn grêt i Gymru sydd wedi trio mabwysiadu steil chwarae o gadw meddiant yn y blynyddoedd diwethaf.

Ond dydi gallu cadw meddiant ddim yn golygu bod rhaid i bob pas fod yn un fyr, cyffyrddiad cyntaf, sy’n cadw’r bêl ar bob cyfrif – beth mae Cymru’n dda yn ei wneud ydi newid y tempo a chwarae hi’n gynt i fyny’r cae ar adegau.

Mae’r math yna o chwarae yn siwtio’n chwaraewr gorau ni, Gareth Bale, yn ogystal â nifer o’r chwaraewyr eraill.

Roedd Gwlad Belg, er enghraifft, yn edrych yn fregus yn erbyn y math yna o ymosodiad yn erbyn Algeria, ac fe allai Cymru’n sicr geisio gwneud yr un peth pan fyddwn ni’n ailymweld â Brwsel ym mis Tachwedd.

Dwi’n edrych ymlaen at weld sut siâp fydd ar Fosnia pan fyddwn nhw’n herio Iran a Nigeria hefyd, timau gwannach na nhw. Yn erbyn yr Ariannin nhw oedd yn eistedd yn ôl a cheisio gwrthymosod, ond dwi’n amau mai Cymru fydd yn y sefyllfa honno ym mis Hydref.

Gobaith yr Ewros

Gyda’r Ewros rŵan yn ymestyn i 24 tîm o 2016 ymlaen, mi fydd o bellach yn haws cyrraedd y rheiny na Chwpan y Byd.

A dwi wir yn edrych ymlaen at yr ymgyrch nesaf, achos gyda bron i hanner timau Ewrop yn cyrraedd y twrnament terfynol mi fydd o’n gyfle da i Gymru brofi’n hunain yn gyson yn erbyn y goreuon mewn sefyllfa pencampwriaeth.

A chymryd, wrth gwrs, ein bod ni’n cyrraedd – os na allwn ni, gyda Gareth Bale ac Aaron Ramsey, fod ymysg yr hanner uchaf o wledydd Ewrop, yna does na’m llawer o obaith i ni fyth ar y llwyfan rhyngwladol.

Mae ‘na ddigon o esiamplau o dimau ‘llai’, unwaith maen nhw’n cyrraedd twrnament, yn syfrdanu timau mwy – tydi’r bwlch rhwng y timau ar y bwrdd uchaf ddim yn gymaint â hynny.

Ond tan ein bod ni’n cyrraedd y bwrdd hwnnw, allwn ni ddim deud ein bod ni ‘bron yr un lefel’ a thimau o’r fath.

Y tro diwethaf i ni guro tîm oedd sydd wedi bod yn agos i dwrnament rhyngwladol yn ddiweddar oedd y Swistir yn 2011 – y tro diwethaf i ni guro un o gewri Ewrop oedd yr Eidal nôl yn 2002.

Felly tan ein bod ni’n dangos y gallwn ni ennill, ac nid jyst cystadlu, yn erbyn timau fel Bosnia a Gwlad Belg, fyddwn ni ddim yno eto.

Ond mae gennym ni’r cynhwysion – yr oll sydd ei angen ydi i Coleman baratoi’r wledd.

Pod Pêl-droed – Diwedd y Tymor

Cyhoeddwyd Mai 14, 2014 gan Pêl-droed.

Tagiau: Abertawe, Caerdydd, Cymru, pod pêl-droed


Mae tymor arall o bêl-droed bron ar ben (ac eithrio Cwpan y Byd wrth gwrs), a chyda chlybiau Cymru’n cloriannu gweddillion eu tymor wrth iddyn nhw baratoi am haf hir o’u blaenau.

Owain Schiavone, Iolo Cheung a blogiwr pêl-droed golwg360, Rhys Hartley, sydd wedi dod at ei gilydd felly i asesu Caerdydd, Abertawe a’r timau cenedlaethol yn ein pod arbennig ar ddiwedd y tymor.

Mae clwb y brifddinas yn hawlio llawer o’r sylw wrth gwrs, gyda’u helyntion ar ac oddi ar y cae – pa chwaraewyr fydd yn gadael, ac a yw Tan a Solskjaer am aros?

Tymor cymysg fu hi i’r Elyrch gafodd lwyddiant yn Ewrop ond na wnaeth cystal yn y gynghrair, ac mae’r criw yn dewis y chwaraewyr maen nhw’n credu wnaeth argraff (neu ddim).

Mae’r tri hefyd yn trafod timau cenedlaethol Cymru, gan gynnwys ymgyrchoedd rhagbrofol y bechgyn dan-21 a’r merched.

Ac yn ogystal â hynny mae rhai o dimau ysgolion Cymru sydd wedi serennu’n ddiweddar hefyd yn hawlio’r sylw.

Penolau coch gan Ffrainc!

Cyhoeddwyd Chwefror 28, 2014 gan Rygbi.

Tagiau: Cymru, Ffrainc, Rygbi


Warren Gatland - ai hanner gwên yw honna?
Y cyfryngau dros y dŵr heb ymateb yn dda o gwbl i’r grasfa yn erbyn Cymru, yn ôl Illtud Dafydd…

Gan ystyried bod cyfryngau Ffrainc yn llawn o sôn am Gamp Lawn bosib yn ystod yr wythnos cyn y gêm nos Wener ddiwethaf, mae’r ymateb wedi’r golled i’r Cymry ymysg y cyfryngau a chyn-chwaraewyr les Bleus wedi bod yn nodweddiadol o’r clichés Ffrengig.

Teitl L’Equipe ar fore Sadwrn oedd ‘Penolau coch’ gyda llun mawr o Sam Warburton yn brwydro gyda Pascal Pape am feddiant mewn sgarmes symudol.

Fe ysgrifennodd cyn-gapten Ffrainc Fabien Galthie (64 cap ac sydd nawr yn hyfforddi Montpellier), a oedd yn rhan o dîm darlledu France 2 yn ystod y gêm, yn y papur chwaraeon dyddiol bod Ffrainc wedi dangos “diffyg uchelgais”, gan ychwanegu “na ymosododd Ffrainc fel tîm fyddai’n medru ennill Camp Lawn”.

Roedd ei dymer yn weddol negyddol gan nodi fod chwaraewr Ffrainc yn “cwyno i’r dyfarnwr yn aml sy’n arwydd o chwaraewyr aflonydd anhapus”.

Charnière amhrofiadol

Adlewyrchwyd y neges yma gan Pierre Berbizier (hyfforddwr Ffrainc rhwng 1991 ac 1995) yr wythnos yma ar sianel deledu’r papur, L’Equipe 21, gan ddweud bod Pierre Saint-Andre i’w weld yn drist a’i fod wedi colli’r spontaneity yr oedd ganddo yn ystod y 90au cynnar pan oedd yn aelod o garfan Ffrainc.

Mae lot o’r bai yn cael ei roi ar ieuenctid y tîm gydag ond Pascal Pape a Nicolas Mas dros ddeg ar hugain oed, a bod y charnière (y mewnwr a maswr) o Jules Plisson ac Jean-Marc Doussain mor ifanc ac amhrofiadol ar lefel ryngwladol.

Mae sawl am weld Morgan Parra yn dychwelyd fel mewnwr. Ond wedi iddo benio Rene Ranger yn ystod buddugoliaeth Clermont-Auvergne dros Montpellier dydd Sadwrn diwetha’ a derbyn gwaharddiad gan yr FFR o bythefnos, ni fydd yn wynebu’r Albanwyr yng Nghaeredin wythnos nesaf.

Y dechrau oedd ei diwedd hi

Wrth edrych nôl ar y gêm roedd hi’n fuddugoliaeth weddol hawdd i dîm Warren Gatland, gyda’r gwahaniaeth mewn sgôr o un pwynt ar hugain y mwyaf ers 1950.

Fe benderfynwyd canlyniad y gêm o fewn y chwarter agoriadol gydag 11 pwynt yn cael ei sgorio gan y tîm cartref, Louis Picamoles yn cael ei daclo a’i rhwystro rhag ennill tir gan Alex Cuthbert, a Jean Marc Doussain yn methu cic gosb.

Nid yw Cymru wedi colli i Ffrainc ers tair blynedd ac nid yw’r Ffrancwyr wedi sgorio cais yn ein herbyn ers 2010, record safonol mae’n rhaid dweud.

Ni fygythiodd Ffrainc linell ôl Cymru, gyda Mathieu Bastareaud yn llawer rhy araf ar ei draed i guro George North. Er i Yannick Nyanga geisio cysylltu’r chwarae nid oedd yr un o’i gyd-flaenwyr yn ddigon symudol i’w gynorthwyo.

Problem y Top 14

Daw problemau tîm cenedlaethol Ffrainc o’i chynghreiriau. Mae diffyg Ffrancwyr yn y Top14 ac y ProD2 a hyd yn oed llai yn chwarae yn y safleoedd pwysicaf fel maswr a phrop pen tynn.

Mi fydd yr LNR (Ligue National de Rugby) yn cyflwyno cwota i’r Top14 flwyddyn nesaf, ond yn ystod fy nhymor i yn chwarae yn Ffrainc eleni yn Federale 3 (pumed lefel o rygbi) mae gan bob tîm o leia’ un tramorwr yn eu carfan, boed nhw o Rwmania, Ynysoedd y Môr Tawel neu’n Kiwi.

Jon Fox yn ôl?

Bydd Lloegr yn her hollol wahanol i Gymru, yn enwedig yn Nhwickenham. Ar ôl delio gydag ymosodiad pwerus ond llawn camgymeriadau’r Gwyddelod, mi fydd yn ddiddorol gweld os fydd Jonathan Davies ar gael i Warren Gatland.

Mi fydd Davies yn chwarae dros y Scarlets nos Sadwrn yn erbyn Munster, sydd yn anelu i fod y tîm cyntaf i gwblhau’r Gamp Lawn dros ranbarthau Cymru mewn un tymor.

Gan edrych ar y Top 14 am eiliad bydd Biarritz yn herio Bayonne brynhawn Sul yng ngêm ddarbi Gwlad y Basg. Mwy na thebyg hon fydd gêm ddarbi ola’ Gwlad y Basg yn y Top 14 am flwyddyn, gyda Biarritz yn ymddangos yn sicr o ddisgyn i’r Pro D2 wedi ond pedair buddugoliaeth mewn ugain gêm.

Mae ganddyn nhw chwe gêm i gau’r bwlch o 18 pwynt ar y 12fed safle yn y tabl. Mae Aled Brew i’w weld wedi gwneud y penderfyniad cywir i adael arfordir y Basg cyn i long Serge Blanco suddo i’r Pro D2.

Gallwch ddarllen mwy gan Illtud ar ei flog, neu ei ddilyn ar Twitter ar @IlltudDafydd.

Dim byd i’w ofni gan Gymru

Cyhoeddwyd Chwefror 28, 2014 gan Pêl-droed.

Tagiau: andorra, bosnia-hercegovina, Cymru, cyprus, Gwlad Belg, Israel, Pêl-droed


A fydd Bale ar gael yn gyson i Gymru?
Iolo Cheung sy’n asesu gwrthwynebwyr Cymru yn eu grŵp rhagbrofol Ewro 2016…

Brynhawn dydd Sul diwetha’, roedd llawer ohonom ni ar bigau’r drain wrth aros i weld pwy fyddai yng ngrŵp Cymru ar gyfer rowndiau rhagbrofol Ewro 2016.

Gadwch i ni fod yn glir i ddechrau – fe allai’r grŵp fod wedi troi allan yn llawer gwaeth nag y gwnaeth o.

Iawn, doedd neb yn rhy hapus fod enw Gwlad Belg wedi dod allan o’r het (neu’r fowlen blastig, fel sydd ganddyn nhw’r dyddia’ yma), heblaw am y rheiny sydd yn ffansi trip bach i Frwsel eto.

Ond fe lwyddodd Cymru i osgoi lot o dimau mawr y potiau eraill, ac o gofio bod 24 tîm yn cyrraedd y twrnament terfynol yn Ffrainc mewn dwy flynedd yn hytrach na’r 16 sydd wedi bod tan rŵan, dyma’n cyfle gora’ ni ers sbel.

Bosnia-Hercegovina

Os cofiwch chi, fe gollodd Cymru 2-0 mewn gêm gyfeillgar i Bosnia llai na dwy flynedd yn ôl ym Mharc y Scarlets.

A doedd tîm Cymru’r diwrnod hwnnw ddim yn un gwan chwaith – heblaw am Myhill, Crofts a Blake, yr un chwaraewyr fyddai’n cael eu dewis mwy na thebyg petai rhaid i Coleman ddewis ei dîm gora’ rŵan.

Mae gan Bosnia chwaraewyr o safon dda, gan gynnwys golwr Stoke Asmir Begovic, y capten Emir Spahic o Bayer Leverkusen, chwaraewr canol cae Roma Miralem Pjanic, a’r ymosodwyr Edin Dzeko a Vedad Ibisevic.

Maen nhw hefyd wedi cyrraedd eu Cwpan y Byd cyntaf eleni, ar ôl gorffen ar frig grŵp oedd yn cynnwys Groeg a Slofacia.

Ond a bod yn onest, nhw oedd un o dimau gwanaf Pot 1, felly dylai Cymru fod yn anelu i drio cael canlyniad o ryw fath adra yn eu herbyn nhw o leia’.

Seren: Edin Dzeko

Gwlad Belg

Rydan ni’n gwbod pa mor dda ydi Gwlad Belg ar ôl iddyn nhw ennill ein grŵp ni tro dwytha.

Efo sêr fatha Vincent Kompany, Axel Witsel, Marouane Fellaini, Eden Hazard a Romelu Lukaku nhw heb amheuaeth oedd tîm gorau pot 2.

Wedi deud hynny, fe roddon ni gêm dda iddyn nhw adra tro dwytha cyn i Collins gael cerdyn coch, a rhywsut fe lwyddon ni i gael gêm gyfartal efo’n ail dîm ni allan ym Mrwsel.

Felly peidio disgwyl pwyntiau o’r ddwy gêm yma ddudwn ni – rhain wnaiff ennill y grŵp – ond mi wneith hi helpu yn sicr os lwyddwn ni i fachu pwynt yn rhywle!

Seren: Eden Hazard

Israel

Hwn oedd y dewis allweddol, gyda phwy bynnag sydd yn gorffen yn drydydd yn y grŵp yn saff o fod o leiaf yn y gemau ail gyfle.

Felly roedd cael tîm gymharol wan o bot 3 yn hollbwysig, ac yn ffodus fe lwyddodd Cymru i osgoi timau fel Twrci a Serbia, a roddodd dwy grasfa i ni yn ein grŵp diwethaf.

Dydi Israel ddim yn dîm ffôl – fe lwyddon nhw i gael dwy gêm gyfartal yn erbyn Portiwgal yn eu hymgyrch Cwpan y Byd diwethaf pan orffennon nhw’n drydydd yn eu grŵp.

Ond fe gawson nhw hefyd dwy gêm gyfartal yn erbyn Azerbaijan ac un yn erbyn Gogledd Iwerddon hefyd, gan ddim ond llwyddo i ennill yn erbyn Lwcsembwrg ddwywaith a’r Gwyddelod unwaith.

Mae’r rhan fwyaf o’u chwaraewyr yn chwarae yng nghynghrair Israel, gyda rhai o’u prif chwaraewyr yn cynnwys Dudu Aouate, Tal Ben Haim, Yossi Benayoun, Eden Ben Basat ac Itay Shechter – ia, y flop ‘na odd yn Abertawe.

Felly tîm anodd eu curo ella, ond tîm yn sicr y dylai Cymru fod yn anelu i guro adra, a chael o leiaf gêm gyfartal yn Israel.

Seren: Yossi Benayoun

Cyprus

Fe orffennodd Cyprus ar waelod eu grŵp yn eu hymgyrch diwethaf, gan ennill dim ond un gêm allan o 10 – gartref yn erbyn Gwlad yr Ia.

Ond fe lwyddon nhw i gael gêm gyfartal 0-0 yn erbyn y tîm ddaeth ar frig y grŵp, Y Swistir, ac fe guron nhw Cymru 3-1 y tro dwytha i’r ddau dîm gwrdd nôl yn 2007.

Mae’r rhan fwyaf o’u chwaraewyr nhw’n chwarae i glybiau yng Cyprus, gan gynnwys eu capten Constantinos Charalambides.

Fe wnaethon nhw hefyd fethu a sgorio yn chwe gêm olaf eu grŵp, felly does ganddyn nhw fawr o fygythiad ymosodol.

Felly dylai Cymru gael chwe phwynt o’r ddwy gêm yma – a dwi yn un yn edrych ymlaen at gael mynd ar drip awê i’r haul i weld un o’r gemau yma ym mis Medi 2015!

Seren: Constantinos Charalambides

Andorra

Gwlad sydd â phoblogaeth (85,000) llai na Gwynedd, ac yn 198fed yn y byd yn rhestr detholion FIFA.

Dim ond un gêm gystadleuol maen nhw erioed wedi ennill, 1-0 yn erbyn Macedonia nôl yn 2006. Fe gollon nhw pob gêm yn eu hymgyrch ddiwethaf a dydyn nhw heb sgorio gôl gystadleuol ers 2010.

Mae’r rhan fwyaf o’u chwaraewyr yn amaturiaid, ac yn chwarae yng nghynghrair Andorra.

Yr amddiffynnwr Ildefons Lima ‘di’r unig chwaraewr sydd wedi sgorio mwy na pedair gôl iddyn nhw yn eu hanes – mae ganddo saith, ac mae’n 34 oed bellach.

Felly os nad ydi Cymru’n eu curo nhw’n gyfforddus yn y ddwy gêm mi fydd ‘na gwestiynau mawr yn codi.

Seren: Oscar Sonejee

… a Chymru?

Mae yna’n dal nifer o gwestiynau wrth i Gymru baratoi ar gyfer yr ymgyrch nesa’ yma, a gobeithio bod gan Chris Coleman ateb i’r rheiny dros y misoedd nesaf.

Ai Wayne Hennessey neu Boaz Myhill fydd yn cael y crys rhif un? Ydi James Collins ddigon dibynadwy i bartneru Ashley Williams yn y cefn?

Sut allwn ni ffitio Ben Davies a Neil Taylor i mewn i’r un tîm? Ai Robson-Kanu neu Joniesta ddylai gymryd lle Craig Bellamy ar yr asgell?

Faint o rôl fydd gan chwaraewyr fel Emyr Huws a Jack Collison yng nghanol cae? Ai Sam Vokes ydi’n John Hartson newydd ni?

Ac yn bwysicach oll, allwn ni sicrhau y bydd Bale, Ramsey, ac Allen ar gael yn ddigon rheolaidd i ni?

Digon i bendroni drosto, ond o edrych ar y grŵp yma ella na chawn ni gyfle gwell na hwn i gyrraedd ffeinals twrnament mawr. Mae’n bryd breuddwydio.

Safle Cymru yn y grŵp: 3ydd, a churo yn y gemau ail gyfle

Er mwyn dweud wrth Iolo pa mor hurt o optimistaidd y mae’n bod, gallwch drydar ato ar @iolocheung.

Cymru i ennill yn erbyn Ffrainc

Cyhoeddwyd Chwefror 21, 2014 gan Rygbi.

Tagiau: Cymru, Cymru v Ffrainc, George North, Rygbi Ffrainc


Owain Gwynedd
Owain Gwynedd sy’n edrych ymlaen at y gêm yn erbyn Les Bleus heno …

Yn fy nau flog diwethaf fe wnes i ddarogan bod Cymru am chwalu’r Eidal ac yna crafu buddugoliaeth yn erbyn Iwerddon – pa mor anghywir oeddwn i?

Dw i bron â dweud bod Ffrainc am ennill nos Wener yn y gobaith bod y gwrthgyferbyniad o be dw i’n ddarogan yn parhau.

Roedd y golled drom yn erbyn y Gwyddelod o 26-3 yn Nulyn yn agoriad llygad, ac efallai yn gic angenrheidiol ym mhenolau rhai o’r chwaraewyr.

Mike Phillips

Ella fydd y gic fwyaf i fewnwr Racing Metro. Roedd Phillips yn bell o fod ar ei orau yn y ddwy gêm agoriadol ac ella bod yr ornest gorfforol yn erbyn y Gwyddelod wedi cymryd gormod o’i sylw. Fel rheol mae Phillips yn ymateb yn dda i unrhyw feirniadaeth.

Y cwestiwn ar gyfer nos Wener ydi pa mor dda fydd Rhys Webb yn ymateb i’r alwad, ac ydi o’n ddigon da i lenwi sgidiau mawr corfforol Phillips?

Yn ôl Warren Gatland yng nghynhadledd y wasg ddydd Mercher, tydi o ddim eisiau Webb i fod fel Phillips.

Mae o’n gobeithio bydd mewnwr y Gweilch, sydd yn ennill ei chweched cap i Gymru, yn chwarae ei gêm naturiol ef. Does dim llawer o obaith gan unrhyw fewnwr arall yn y byd i fod mor gorfforol â Phillips, felly be ydi pwynt gofyn i unrhyw un drio?

Gêm fwy bywiog a chwim sydd gan Webb, sydd felly’n gwneud i rywun feddwl a fydd newid mewn tactegau gan Gymru? Dw i ddim yn meddwl hynny, yn syml oherwydd bod George North yn ganolwr a chryfder canol cae Cymru ydi eu cryfder corfforol.

Bydd yr ornest gorfforol yng nghanol cae rhwng North, Jamie Roberts a  Mathieu Bastareaud yn aruthrol.

Er perfformiadau calonogol Webb i’r Gweilch yn ddiweddar, rhaid ystyried bod un o rheina yn erbyn tîm gwarthus Treviso, dydw i ddim yn gweld Webb fel olynydd tymor hir Phillips.

Dw i yn ffan o’r mewnwr arall yn y garfan, Rhodri Williams o’r Scarlets, ond efallai bod o ychydig rhy amhrofiadol i gael ei daflu i mewn i gêm mor fawr.

George North

Yn sicr fe fydd y frwydr yn ganol cae yn un gwerth ei gweld. Dw i’n edrych ymlaen at weld North efo’r bêl yn amlach na’r arfer. Mae rhywun yn tybio mae po fwyaf o gyfleoedd geith y cawr o Sir Fôn efo’r bêl yn ei ddwylo, y mwyaf dinistriol fydd o ac mi fydd y cyfleoedd sgorio yn dilyn.

Dw i’n siŵr y bydd y Ffrancwyr yn poeni amdano yn ymosodol ond ddim cymaint yn amddiffynnol.

Mae North wedi chwarae fel canolwr i Northampton cwpwl o weithiau’r tymor yma ac wedi ymarfer yna yn yr wythnosau diwethaf gyda Chymru.

Er hynny tydi o heb chwarae fel canolwr yn rheolaidd ers ei fod o’n 18 ac fe fyddo mwy na thebyg ddim mor gyfforddus yn y safle ag yr oedd o. Yn enwedig pan mae’n wynebu un o ganolwyr gorau’r byd – Wesley Fofana.

Mae gan Fofana yr holl sgiliau sydd eu hangen ar ganolwr. Cyflymder, cryfder, traed chwim, dwylo da ac yn wahanol i North y profiad a’r ddealltwriaeth o bawb a phopeth o’i gwmpas, yn amddiffynnol ac yn ymosodol.

Os ydi Cymru am ennill bydd rhaid i North fod ar ei orau yn amddiffynnol yn erbyn Fofana neu fe fydd noswaith hir o’i flaen.

Yr un fendith am Bastareaud, yn debyg i Jamie Roberts, yw bod rhywun yn gwybod yn union be mae o yn ei gynnig ac felly mae’n haws i’w stopio.

Canlyniad

Mae’r holl hyder sydd gen i yn nhîm Cymru wedi diflannu yn gyflym iawn ar ôl y ddau berfformiad cyntaf ond mae Ffrainc yn bell o fod yn wych hyd yma yn y bencampwriaeth.

Maen nhw wedi cael ambell gyfnod da yn erbyn Lloegr a’r Eidal, ond dim byd i boeni Cymru yn ormodol.

Os ydi Cymru yn chwarae i’w gallu a Ffrainc i’w gallu nhw dw i’n meddwl bydd Cymru yn ennill.

Cymru 23-19 Ffrainc

Gêm o arian?

Cyhoeddwyd Chwefror 7, 2014 gan Y Blog Rygbi.

Tagiau: Cymru, Rygbi

Illtud Dafydd sy’n edrych ar gyflwr rygbi yng Nghymru ac Iwerddon….

Ers i’r Cymro Vernon Pugh a gweddill Cyngor y Bwrdd Rygbi Rhyngwladol benderfynu ar Awst y 25ain y byddai rygbi’r undeb yn mynd o fod yn gêm amatur i fod yn gem “agored” a phroffesiynnol mae’r heol y mae rygbi Cymru drwy Undeb Rygbi Cymru (URC) a rygbi Iwerddon drwy Undeb Rygbi Iwerddon (IRFU) wedi ei theithio wedi croesi sawl tro. Fe gynhaliwyd Cwpan Rygbi’r Byd gan Gymru yn 1999 (Y cyntaf gyda chwaraewyr proffesinyol yn cymryd rhan) gyda 7 gem yn cael eu chwarae ar yr Ynys Werdd (Dulyn, Belffast a Limeric), mae Munster (dwywaith) a Leinster (unwaith) wedi codi tlws Cwpan Heineken Ewrop ar gae cenedlaethol y Cymry.  Ers 2001 mae cynrichiolaeth proffesiynol y ddau undeb wedi herio eu gilydd yn y Gynghrair Geltaidd ac yn 2009 fe gipiodd Iwerddon, gyda Decaln Kidney wrth y llyw ei Champ Lawn gyntaf ers 1948 yn Stadiwm y Mileniwm.

Mae un pwnc ble mae’r ddau undeb wedi gweld eu penderfyniadau a’u gweithredoedd yn gwahaniaethu, pwnc sydd wedi derbyn mwy o sylw yn y misoedd diwethaf gyda thrwbwl presennol gwleidydda rygbi Ewrop sef y dull y mae’r ddwy wlad yn trin ei cynrichiolaeth professiynol ar lefel cenedlaethol, boed hynny’n glybiau, taleithiau neu rhanbarthau ac hefyd y chwarewyr.

Ers yr 1920au roedd y taleithiau Gwyddelig (Munster, Leinster, Ulster ac Connacht) wedi bod yn cystadlu a herio ei gilydd mewn pencampwriaethau rhyng-taleithiol ond ers 2001 fe ymunodd y Gwyddelod a’r Cymry (a’r Albanwyr hefyd) gan greu y Gynghrair Geltaidd. Yn ystod yr un adeg o dros degawd  mae’r URC wedi cyflwyno naw o glybiau hanesyddol rygbi’r wlad i’r un gynghrair, yna ei eilyddio gyda pum “rhanbarth” a oedd yn cyfuno sawl un o’r naw clwb ac erbyn heddiw dim ond pedawr rhanbarth sy’n dal i fodoli, gyda’r dyfodol yn edrych yn un tywyll, cymylog ac anrhagweladwy i’r Dreigiau, Y Gleision, Y Gweilch a’r Scarlets. Mae’r bedair talaith Gwyddeleg wedi ennill 6 teitl Ewropeaidd (Munster 2 Cwpan Heineken, Leinster 3 Cwpan Heineken ac 1 Cwpan Her Amlin ac yna Ulster yn cipio’r Cwpan Heineken dros degawd yn ol) ac 7 teitl Celtaidd/Rabo Pro 12. Ar y llaw arall, er llwyddiant cymhedrol y rhanbarthau yn y Gynghrair Gelataidd/Rabo Pro 12 gyda pum teitl drwy y Gweilch (pedwar gwaith) a’r Scarlets (unwaith) ond un cwpan Ewropeaidd sydd wedi’w godi, Cwpan Her Amlin gan Gleision Caerdydd yn 2009.

Elfen arall o’r trefniant oddi ar y cae gan yr undebau yw’r dull y maent wedi trin ac hefyd talu eu chwarewyr. Ers trothwy proffesiynoldeb mae’r IRFU wedi cyflwyno a pharhau a pholisi o arwyddo ei chwarewyr gorau i “gytundebau canolog”. Yn fras mae’r cytundebau yma yn cael eu cynnig i chwarewyr sydd yn siwr o gael ei henwi yn y garfan genedlaethol (gan ystyried anafiadau hefyd) ac yn chwarae dros un o’r pedair talaith (Er hyn nid yw Connacht wedi arwyddo chwarewr ar gytundeb canolog o’r IRFU). Mae chwarewyr fel Johnnny Sexton, Brian O’Discoll ac hyd oed Dennis Leamy wedi eu gwobrwyo gyda chytundebau sy’n golygu eu bod yn chwarae yn ei gwlad ac eleni mae Sean O’Brien, Jamie Heaslip a Connor Murray wedi arwyddo rai newydd, Murray, un am y tro cyntaf tra bod sawl Cymro o’r un safon, ac o’r un pwysigrwydd i’r garfan genedlaethol, fel Leigh Halfpenny, Ian Evans a Jonathan Davies wedi arwyddo cytundeb gyda chlybiau yn Ffrainc. Nid oes unrhyw ddatganiad swyddogol wedi ei gyhoeddi gan yr IRFU am werth y cytundebau canolog yma, gan wybod ei bod yn gwynebu her gan glybiau tramor i arwyddo ei chwarewyr, mae’n rhaid ei bod yn werth cryn dipyn. Gan gymryd esiampl y Gwyddeldod mae cytundebau canolog i’w gweld fel dull i gadw talent cartref i chwarae ar gaeau cartref (sydd hefyd yn atynnu mwy o gefnogwyr i’r gwahanol feysydd chwarae). Mae hyn yn golygu bod y chwaraewyr ar gael yn rhwyddach i’r hyfforddwr cenedlaethol gan godi safon a llwyddiant ar lefel cenedlaethol Celtaidd neu Ewropeaidd.

Nid ond brwydr ar y cae fydd hi bryhawn Sadwrn ar yr AVIVA, ond un o wleidydda ac chytundebau mewn swyddfeydd ac ystafelloedd gwesty milltiroedd i ffwrdd o unhryw byst rygbi. Gêm ydyw hi, ond ydy arian yn cael gormod o argraff arni?

Y ddadl dros James Hook

Cyhoeddwyd Tachwedd 1, 2013 gan Rygbi.

Tagiau: Cymru, James Hook, Rygbi


James Hook yn chwarae i'w glwb, Perpignan
Puerto Madryn, prynhawn Mehefin 11eg, 2006, a haul gaeafol de America yn ffres yn yr awyr.
Mae maswr amryddawn Clwb Castell-nedd yn camu i gae Stadiwm Raul Conti wedi deugain munud o chwarae i eilyddio canolwr Scarlets Llanelli, Matthew Watkins.

Ers i’r dyn main, chwe throedfedd ennill ei gap cyntaf a sgorio trosgais gyda llai na phum munud o’r gêm i chwarae, mae wedi hawlio 70 cap rhyngwladol a sgorio 346 pwynt, sydd yn ei roi yn drydydd yn rhestr sgorwyr pwyntiau rhyngwladol Cymru (tu ôl Neil Jenkins a Stephen Jones).

Mae James William Hook erbyn heddiw yn chwarae dros USA Perpignan  yn ne Ffrainc, ac enillodd ei gap diwethaf ym mis Mawrth – ond nid yw wedi sgorio pwynt i’w wlad ers mis Mehefin 2012, mewn gêm gyfeillgar yn erbyn y Barbariaid.

Y ‘Catalan’ ar dân Wythnos ddiwethaf enwyd Hook yng ngharfan Cymru ar gyfer gemau prawf mis Tachwedd ac mae’n hollol haeddiannol gan edrych ar ei ystadegau gyda’r clwb o Gatalwnia.

Mae wedi sgorio 102 pwynt yn ystod y 10 gem agoriadol ac ef yw prif sgoriwr pwyntiau pob cynghrair yn Ewrop o flaen Owen Farrell (Cynghrair Aviva, 78 pwynt) a Dan Biggar (Rabo Pro12, 92 pwynt).

Dros yr Haf arwyddwyd y maswr ifanc o Ffrainc (24 oed, 2 cap) Camille Lopez o Bordeaux-Begles gan Perpignan a’i llywydd Francois Riviere, ac o’r tu allan roedd yn ymddangos fel y byddai cyfleodd chwarae Hook yn lleihau.

Cefnwr y Catalaniaid

Ond mae Hook wedi dechrau fel cefnwr ym mhob gem ond un i’r Catalaniaid yn le Championnat ac mae wedi rhagori yn y safle, gyda’i hyfforddwr, Marc Delpoux, yn falch i weld bod Hook yn “blaguro fel cefnwr” – safle roedd yn chwarae yn aml dros y Gweilch pan oedd yn dysgu’r grefft o rygbi proffesiynol.

Gyda’i berfformiadau cyson mae Hook wedi arwyddo cytundeb newydd yn Stade Aime-Giral sy’n ymestyn tan 2017, heibio i’w ben-blwydd yn un ar ddeg ar hugain.

Mae cyn olwr y Gweilch ond wedi colli hanner can munud o dde gêm agoriadol Top 14 USAP ac mae Hook wedi trosi pum gic gôl ar hugain, sgorio deuddeg trosiad, chael un gôl adlam yn y fuddugoliaeth dros Toulouse ddiwedd mis Medi.

Pa safle dros Gymru?

Mae’r cyfryngau Cymreig wedi penderfynu dros Warren Gatland mai Leigh Halfpenny fydd yn gwisgo’r rhif crys pymtheg yn erbyn De Affrica, sy’n ddigon haeddiannol – mae’n ddiogel o dan y bêl uchel ac yn gwrthymosod yn ddestlus gan weld bylchau’n hawdd.

Ond gydag Alex Cuthbert wedi anafu ei bigwrn, beth am symud Chwaraewr Mwyaf Disglair taith y Llewod dros yr haf i’r asgell, gan roi Hook fel cefnwr?

Neu beth am, gyda’r Parisen newydd Jamie Roberts hefyd wedi’i anafu, roi cyfle i Hook i bartneru Jonathan Davies yn y canol?

Ond y syniad doethaf yn fy nhyb i fyddai ei ddechrau fel maswr. Er bod Hook wedi chwarae mwyafrif llethol o’i rygbi eleni fel cefnwr, mae wedi cael ei ddefnyddio gan Delpoux tair gwaith yn swyddogol fel maswr pan fo Camille Lopez wedi ei eilyddio, ac mae wedi gwisgo crys maswr Cymru dros ddeg tro ar hugain ers 2006, a dros bymtheg tro i USAP llynedd.

Y profiad a’r galon

Nid oes gan Rhys Patchell y profiad i wynebu rheng ôl gorfforol y Springboks, ac mae sgiliau trafod Dan Biggar gyda’i ganolwyr yn rhy amddiffynnol i fygwth llinell amddiffynnol a fydd yn cynnwys Jean De Villiers.

Er bod chwarae Rhys Priestland dros y Scarlets wedi bod yn galonogol eleni (gweler y gêm yn erbyn Harlequins yng Nghwpan Heineken) mae cwestiynau’n dal i fodoli am ei hyder yn y crys coch rhyngwladol.

Mae James Hook yn llawn hyder ac yn hapus yn ei chwarae ar arfordir deheuol Ffrainc, a gwastraff pur fydd hi pe bai Warren Gatland ddim yn rhoi cyfle ar y lefel uchaf i’r ‘Catalanwr’ yn ystod y mis sydd i ddod.