RSS

Golwg360

MwyCau 

BLOG: Trafod Brexit – cyngor gan Winston Roddick


Winston Roddick
Ar ddechrau’r drafodaeth ar wahanu Prydain o’r Undeb Ewropeaidd, mae cyn-Gwnsler Cyffredinol Cymru yn ystyried y pynciau pwysicaf…

Mae dros 7,000 o bynciau i’w trafod a’u cytuno. Dyna yw maint y dasg sydd o’n blaen heddiw. Felly bydd rhaid blaenoriaethu a chanolbwyntio ar y materion pwysicaf.

Bydd y penderfyniadau ar y pethau mawr yn dylanwadu ar y drafodaeth ar y pethau llai.

Y man cychwyn yw bod yn glir ynglŷn â beth yw’r materion pwysicaf i’r Deyrnas Unedig. Yn ôl araith y Prif Weinidog rhai misoedd yn ôl, Brexit caled yw ei tharged.

Beth yw Brexit caled (a Brexit meddal)?

Ail sefydlu sofraniaeth seneddol y Deyrnas Unedig, ail-ennill rheolaeth tros ein ffiniau, a chreu’r capasiti i greu cytundebau masnachol – trade deals – gyda gwledydd o bob rhan o’r byd. Dyma’r rhesymau pwysicaf tros adael yr Undeb, yn ôl Theresa May.

I sicrhau’r freuddwyd hon, mae’n angenrheidiol i’r Deyrnas Unedig ddiddymu pedwar rhyddid Ewropeaidd sy’n safonol i’r farchnad sengl a’r Undeb sef – rhyddid i symud nwyddau, arian, pobol a gwasanaethau.

Aelodau’r pwyllgor sy’n goruchwylio’r drafodaeth yw Theresa May, Damien Green, David Davis, Phillip Hammond a Boris Johnson. Ein problem fwyaf ar hyn o bryd yw bod ansicrwydd ymysg agweddau’r aelodau tuag at Brexit caled.

A ydynt yn gytûn ar beth maen nhw eisiau o’r drafodaeth?

A beth am Brexit meddal? Cytundeb sy’n caniatáu rhywfaint o reolaeth tros ein ffiniau ac sydd yn caniatáu i ni barhau yn aelod o’r farchnad sengl a’r Undeb Tollau, casgliad o wledydd Ewrop sydd wedi cytuno ar faint y tâl – y tariff – am fewnforio nwyddau.

Dyma dw i’n ei gynnig…

A oes rheolau neu ganllawiau i’n harwain mewn trafodaeth o’r math? Ym mhob achos, dyma’r chwe rheol y byddaf i’n ceisio eu gweithredu:

1. Bod yn glir a realistig am beth yw cryfderau a gwendidau eich achos;

2. Bod yn glir yn eich dealltwriaeth o beth yw materion a thargedau pwysicaf eich client;

3. Beth yw’r materion na ellir cyfaddawdu arnynt? Byddwch yn glir am beth yw eich llinell olaf – eich ‘bottom line’ – yn y drafodaeth. Bydd rhaid cyfaddawdu ar rai pethau ond ni ellir cyfaddawdu ar bopeth. Pwrpas y slogan ‘gwell dim cytundeb na chytundeb sâl’ yw dweud bod gynnon ni linell olaf;

4. Peidio dechrau’r drafodaeth drwy roi’r argraff eich bod yn berson caled a digyfaddawd. Mae’n anochel y byddwch yn gorfod dod lawr o’r llwyfan hwn yn ystod y drafodaeth ac wrth wneud hynny byddwch yn rhoi’r argraff mai blyffio oeddech yn gynharach ac mae blyffiwr ydych. Ddim yn gredadwy;

5. Ceisiwch ragweld beth sy’n bwysig iawn i’r ochr arall a meddyliwch am ffordd o roi hwn iddynt neu ei addasu fel eich bod yn gallu ei gytuno;

6. Cofiwch mai pris uwch yw gwir gost cyfaddawd. Faint mwy rydym yn fodlon dalu am iddynt roi i ni rhywbeth sy’n bwysig i ni – rhywbeth na allwn fynnu ei gael. Bydd rhaid bod yn glir ar y cwestiwn hwn. Mynd yn ôl at beth sydd yn wir bwysig i’r Deyrnas Unedig.

Materion eraill 

Un enghraifft o hyn yw cael cytundeb masnachu rhydd – free trade deal – gyda’r Undeb. Beth mae hyn yn ei olygu yw mynediad – access – yn hytrach nag aelodaeth o’r farchnad sengl. Mae cost i aelodaeth. Does dim cost i fynediad rhydd.

Gallwn ddim mynnu hyn, felly bydd yn rhaid mynd ar ofyn yr Undeb a bydd yn rhaid derbyn mai gofyn yr ydym ac nid hawlio. Bydd yn rhaid talu pris am y consesiwn hwn.

A dyma fynd yn ôl at beth sy’n bwysig i’r Undeb. Os ydych yn gwybod yr ateb, mi allwch chi ganolbwyntio arno ac efallai ei gynnig iddyn nhw fel pris consesiwn i ni.

Mae sefyllfa dinasyddion yr Undeb sydd wedi ymgartrefu ym Mhrydain yn bwysig iawn i bobol a llywodraethau Ewrop. Mae eu dyfodol yn y fantol ar hyn o bryd.

Mae dyfodol Prydeinwyr sydd wedi ymgartrefu yn Ewrop yr un mor bwysig. Mae eu dyfodol nhw hefyd yn ansicr.

Cyngor i David Davis

Beth am iddo ddechrau’r drafodaeth trwy gynnig sicrhad i ddinasyddion Ewrop sydd wedi ymgartrefu yma i aros os ydyn nhw eisiau hynny? Mi fasa hyn yn ennill parch pawb yn Ewrop – rhywbeth wedi’i gynnig yn wirfoddol ac yn ddiamodol.

Hwyrach y byddai esiampl o’r math yn annog Michael Barnier i gynnig rhywbeth tebyg i ddinasyddion y Deyrnas Unedig sydd yn Ewrop.

Dechrau da. Dechrau cryf i drafodaeth bwysicaf ein hanes.