RSS

Golwg360

MwyCau 

Annog mwy o feicio yng Nghaerdydd

Cyhoeddwyd Ionawr 14, 2017 gan Cymru.

Tagiau: Beicio, Caerdydd


(llun: Cyngor y Ddinas)
Mae disgwyl i gabinet Cyngor Caerdydd gymeradwyo cynllun uchelgeisiol yr wythnos nesaf i annog llawer mwy o bobl i ddefnyddio beiciau i deithio yn y ddinas.

Nod y Cyngor yw cael hanner y rhai sy’n gweithio yn y ddinas ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu feicio neu gerdded erbyn 2021, ac mae targed o 60% wedi’i osod ar gyfer 2026.

Dywedodd yr Aelod Cabinet dros Drafnidiaeth, Cynllunio a Chynaliadwyedd, y Cynghorydd Ramesh Patel: “Mae Caerdydd yn ddinas berffaith ar gyfer beicio a cherdded.  Does dim amheuaeth bod gormod o geir ar ein ffyrdd, ac wrth i’r ddinas dyfu ni all ein ffyrdd gynnal mwy a mwy o gerbydau.”

Dywedodd fod cynnydd sylweddol wedi bod mewn beicio dros y 10 mlynedd ddiwethaf.

“Yn 2005, dim ond 4.3% o gymudwyr Caerdydd oedd yn teithio i’r gwaith ar feic,” meddai. “Heddiw mae 9.2% yn beicio i’r gwaith. Mae ein strategaeth yn nodi sut rydym yn bwriadu dyblu’r ffigur hwn eto i dros 18% erbyn 2026. Golyga hyn y bydd angen i’r rhwydwaith wneud lle ar gyfer 38,000 o deithiau beic ychwanegol bob diwrnod.”

Mapiau

Mae mapiau sy’n dangos cynlluniau’r cyngor ar gyfer beicwyr a cherddwyr i’w weld ar www.caerdydd.gov.uk/teithiollesol.

Bwriad y cyngor yw buddsoddi mewn dau prif lwybr – un o’r gogledd i’r de, a’r llall o’r dwyrain i’r gorllewin.

  • Mae’r prif lwybr Gogledd-De yn dechrau ym Mae Caerdydd ac yn cysylltu ag Ardal Fenter Caerdydd a Chanol y Ddinas. I’r gogledd o ganol y ddinas bydd y llwybr yn cysylltu Prifysgol Caerdydd ag Ysbyty’r Waun a gorsafoedd trên Lefel Uchel y Mynydd Bychan a Lefel Isel y Mynydd Bychan, cyn pasio drwy goridor Nant Fawr i gysylltu â’r datblygiad tai mawr a nodir yn y Cynllun Datblygu Lleol ar dir rhwng Llys-faen a Phontprennau.
  • Bydd y prif lwybr Dwyrain-Gorllewin yn cysylltu’r safle cyflogaeth mawr i’r de o Barc Busnes Llaneirwg â Chanol y Ddinas drwy lwybr beicio newydd drwy Heol Casnewydd. I’r gorllewin o Ganol y Ddinas bydd y prif lwybr yn pasio drwy gaeau Pontcanna a Llandaf cyn cysylltu â’r safleoedd tai mawr i’r gorllewin a’r gogledd-orllewin o Bentre-baen drwy Llantrisant Road ac ar hyd llwybr y rheilffordd segur i’r gorllewin o Waterhall Road.  Bydd y llwybr yn croesi’r prif lwybr Gogledd-De yng Nghanol y Ddinas.

Os caiff yr adroddiad ei gymeradwyo gan y Cabinet ddydd Iau, bydd Cyngor y Ddinas yn cyhoeddi arolwg ar-lein i gasglu barn y cyhoedd ac yn cynnal sesiynau galw heibio ym mis Chwefror i gyhoeddi mapiau beicio a cherdded y Rhwydwaith Integredig.

Yr Athro D Ellis Evans: cwrdd coffa

Cyhoeddwyd Chwefror 5, 2014 gan Lle Cofio.


Rhan o Goleg Iesu, lle bydd y cwrdd coffa (o wefan y Coleg)
Ddydd Sadwrn, 15 Chwefror, bydd Coleg Iesu, Rhydychen, yn talu’r deyrnged olaf i un o brif ysgolheigion y Gymraeg a’r ieithoedd Celtaidd, a gyrhaeddodd binacl ei yrfa academaidd pan benodwyd ef i Gadair Gelteg y Coleg yn 1978.

Bu farw yr Athro D Ellis Evans ddiwedd Medi 2013, yn dilyn cyfnod o salwch. Ond yn y cwrdd coffa ganol Mis Bach daw cyfle i ysgolheigion a’i gydnabod ymgasglu i gofio amdano ym mlodau ei ddyddiau, ar binacl ei yrfa, ac i gofio cyfoeth ei gyfraniad i ysgolheictod y Gymraeg.

Cysylltir enw yr Athro Ellis Evans yn benodol â’i waith ar yr arysgrifau Galeg, ac yn arbennig â’i gyfrol ysgolheigaidd Gaulish Personal Names. Dyma oedd ffrwyth ei lafur ymchwil ar gyfer ei radd DPhil a phen draw ei gyfnod disglair yn fyfyriwr yn Rhydychen – myfyriwr a lwyddodd i ennill tair gradd dosbarth cyntaf (mewn Lladin, Groeg a Chymraeg) cyn ennill ysgoloriaeth i ymchwilio ar gyfer doethuriaeth.

Bu hynny’n sail ar gyfer gyrfa academaidd lewyrchus ym Mhrifysgol Cymru, Abertawe, ac wedyn yng Ngholeg Iesu, lle rhoddodd ei farc ar y Gadair Gelteg a chodi proffil y Gymraeg ac astudiaethau Celtaidd yn y Coleg, ond lle’r oedd hefyd yn fawr ei ddylanwad ar astudiaethau ieithoedd yr oesoedd canol ledled y Brifysgol.

Wrth ganmol y fath athrylith ac ysgolheictod, hawdd iawn yw colli golwg ar Ellis Evans, y person diymhongar, y bersonoliaeth hyfryd ac annwyl iawn y daethom fel myfyrwyr i’w gwerthfawrogi. Dyma ŵr yr oedd ei wreiddiau yn dal hyd yr eithaf yn ddwfn yng Nghymru a’i deyrngarwch yn driw i’r sefydliad Cymreig ac i Brifysgol Cymru.

Aml y byddem yn clywed am ei deithiau yn ôl dros Glawdd Offa i fynychu cyfarfodydd yn y Llyfrgell Genedlaethol neu yn y Brifysgol. Roedd sefydliadau academaidd Cymru yn agos iawn at ei galon, ac nid oedd arno ofn gynnig       cyngor i ddarpar-fyfyrwyr droi eu golygon i gyfeiriad Prifysgol Cymru os oedd yn credu bod cyrsiau’r sefydliad hwnnw yn rhagori ar yr hyn a gynigid yn Rhydychen.

Er bod ei allu academaidd wedi ei arwain yn fyfyriwr i Rydychen, ac wedyn i’r Gadair Gelteg yng Ngholeg Iesu, yng nghanol rhodres byd academaidd Rhydychen, ni chollodd am un eiliad y cysylltiad â’i Gymru enedigol, na chwaith â’i wreiddiau yn y gymuned wledig yn Llanfynydd, Sir Gâr lle ganed ef a’i frawd, Yr Athro Simon Evans.

Dyma’r gŵr y deuthum i a’m cyd-fyfyrwyr i’w nabod a’i werthfawrogi yn Rhydychen. Gŵr yr oedd ei ddisgwyliadau academaidd ohonom yn uchel; gŵr a fyddai yn gadarn ei arweiniad ysgolheigaidd i’n gwaith ymchwil; gŵr a fedrai draethu yn helaeth ac yn wybodus ar destunau’r hen ieithoedd Celtaidd; ond gŵr a fyddai hefyd yn fawr ei ofal bugeiliol amdanom, yn ein cadw i gyd â’n traed ar y ddaear ac mewn cysylltiad â’r hyn oedd yn digwydd yng Nghymru cyn bodolaeth gwefannau a chyfryngau cymdeithasol.

Mawr oedd ei ofal a’i ddiddordeb yn yr holl fyfyrwyr hynny o Gymru a oedd yng Ngholeg Iesu, ac am yr holl Gymry Cymraeg a oedd yn fyfyrwyr mewn colegau ledled Rhydychen ac a ddôi ynghyd o bob cwr o’r ddinas i gwrdd yng Nghymdeithas Dafydd ap Gwilym … nifer ohonynt erbyn hyn yn enwau amlwg yn y Gymru gyfoes yn eu hamryfal feysydd.

Ac wedi inni i gyd ddilyn ein llwybrau ein hunain i gyfeiriadau                 gwahanol, cadwai’r Athro Ellis Evans mewn cysylltiad – a daliodd ati i gynnal ei ddiddordeb ynom ni a’n teuluoedd hyd nes i salwch effeithio ar ei allu i wneud hynny yn ystod y blynyddoedd diweddar.

Wrth i Goleg Iesu dalu’r deyrnged olaf i’r Athro hynaws o Lanfynydd, bydd nifer ohonom ni gyn-fyfyrwyr yn cofio’r geiriau y byddai’n eu hysgrifennu ar gerdyn Nadolig yn flynyddol yn ystod y blynyddoedd wedi iddo ymddeol – ‘Melys yr atgofion …’

Teyrnged gan Dr Meinir Pritchard

Lle i Gymru ym myd breuddwydion

Cyhoeddwyd Tachwedd 20, 2012 gan Lle Cofio.

Tagiau: cyfrwng, Gwenno Ffrancon, John Hefin


John Hefin  – y cyfarwyddwr a’r cynhyrchydd ffilm a theledu –  a fu’n ddarlithydd ar Gwenno Ffrancon  ac yn gydweithiwr iddi nwrth sefydlu mudiad Cyfrwng. Fe fu farw 19 Tachwedd yn 71 oed.

Braint aruthrol oedd cael dysgu am astudiaethau ffilm wrth draed John Hefin ym Mhrifysgol Aberystwyth. Mi roedd yn ddarlithydd hollol wahanol i’r arfer; yn un nad oedd yn poeni am hierarchiaeth staff a myfyrwyr, yn un a fynnai bwysleisio’r gweledol ar draul y gair, ac yn un a welai yn glir y cyfleoedd sydd ar gael i’r Gymru Gymraeg ddweud ei stori trwy gynyrchiadau ffilm a theledu a bod lle iddynt ar lwyfan rhyngwladol.

Does dim llawer o ddarlithwyr a allai ddenu haid ffyddlon o fyfyrwyr brwd i’r Hen Goleg am ddarlith chwech o’r gloch y nos, ond fe lwyddai John bob wythnos!

Tyfodd fy nghyfeillgarwch â John wrth i mi astudio ar gyfer fy noethuriaeth a bu ei gefnogaeth ef, a’r Athro Elan Closs Stephens, yn allweddol. Rhoddai o’i amser a’i gyngor yn hael ac mae nifer fawr ohonom wedi elwa’n sylweddol dros y blynyddoedd o’i barodrwydd i feithrin awydd y genhedlaeth nesaf i rannu straeon Cymru trwy’r cyfrwng ffilm.

Yn 2004, fe ddaeth criw o academyddion ac aelodau o’r diwydiant cyfryngau ynghyd i sefydlu Cyfrwng – fforwm ar gyfer annog trafodaethau rhwng y diwydiant a’r sector addysg uwch yng Nghymru – a John Hefin oedd y ffigwr amlwg i’n harwain fel cadeirydd. Mi afaelodd John o’r cychwyn cyntaf yn y syniad hwn gyda’i frwdfrydedd heintus arferol!

Un o’i dasgau cyntaf yn Gadeirydd oedd cadeirio sgwrs gyda’r enfant terrible o gyfarwyddwr ffilm, Ken Russell. I’r rheini oedd yno y noson honno ym Mhrifysgol Bangor, gyda Russell ar ei waethaf yn pryfocio’i gynulleidfa ac yn dweud pethe ysgubol, yr hyn sy’n aros yn y cof yw holi hunanfeddiannol ac urddasol John. Wrth gwrs, roedd y chwerthin yn ei lygaid yn cyfleu yn glir ei fod wrth ei fodd gyda rhyfyg a pherfformio Russell!

Ar hyd y degawd y bu’n gadeirydd Cyfrwng, allen ni ddim bod wedi gofyn am arweinydd gwell nag e’ ac mae ein dyled iddo’n sylweddol.

Roedd John yn gyfaill triw ac yn fentor hael. Heddiw, mae Cymru wedi colli cymwynaswr a chyfarwydd disglair, ac un a sicrhaodd bod straeon a phobl Cymru wedi cael lle ym myd breuddwydion. Coffa da iddo.

Capten wrth reddf ac arloeswr rygbi

Cyhoeddwyd Medi 25, 2012 gan Lle Cofio.

Tagiau: Clwb Rygbi Caernarfon, Rygbi Gogledd Cymru, Teifion Thomas


Arwyn Teifion Thomas
Dyma le ar wefan Golwg360 i dalu teyrnged i ffrindiau, perthnasau ac unigolion sy’n haeddu eu coffáu. Y tro yma, Dylan Iorwerth yn cofio am hen ffrind ysgol ac un o arloeswyr rygbi yn y gogledd-orllewin.

Weithiau, mi fydd pobol yn rhyfeddu at faint capeli Cymru gan wfftio’r syniad fod angen adeiladau mor fawr. Roedd angladd Teifion Thomas ddydd Gwener yn dangos pam yr oedd hi felly – weithiau, mae cymuned gyfan eisiau talu’r gymwynas ola’ a dangos eu parch.

Felly, am hanner dydd 21 Medi, roedd capel a chyntedd Amlosgfa Bangor yn llawn at yr ymylon, a rhagor yn sefyll y tu allan. Roedd cymuned rygbi Caernarfon a gogledd Cymru eisiau diolch i un o’r arloeswyr a fu farw o ganser yn ddim ond 56 oed.

Roedd Teifion – Arwyn Teifion Thomas a rhoi ei enw llawn – yn un o chwaraewyr cynta’ Clwb Rygbi Caernarfon yn nyddiau cynnar clybiau’r gogledd-orllewin. Yn ddiweddarach, fe fu’n gapten ar y Clwb am bum mlynedd, cyn mynd ymlaen i hyfforddi.

Roedd yna ddegau o bobol ifanc yn yr angladd, crymffastiau mawr a rhedwyr chwim, i gyd wedi dod dan ddylanwad Teifion wrth iddo hyfforddi ar lefel leol a ieuenctid y Gogledd. Roedd yna ddyfarnwyr hefyd ac yntau wedi dod yn un o’r swyddogion ucha’u parch yn y cylch.

Yn yr ysgol y des i i nabod Teifion – yn y chweched, ar ôl iddo fo a’i fam symud yn ôl i ardal Caernarfon o Abertawe. Roedd flwyddyn yn hŷn na’r gweddill ohonon ni ond roedd y bwlch yn llawer mwy o ran aeddfedrwydd a doethineb.

Roedd yn gapten naturiol – yn ôl rhai, y tîm dan ei arweiniad o oedd y gorau a gafodd Ysgol Syr Hugh Owen erioed. Roedd yn annog, yn ysbrydoli ac yn cymryd cyfrifoldeb – yn ôl y teyrngedau yn yr angladd, gan ei blant ei hun ac un o’i ffrindiau gorau, dyna oedd ei nodweddion ym mhob maes.

Roedd ei ffordd o chwarae rygbi’n fynegiant o’i gymeriad. Roedd yn chwaraewr tîm, yn cael llai o sylw na llawer chwaraewr salach oherwydd ei barodrwydd i ysgwyddo baich a gwneud y gwaith di-drimins.

Roedd yn amlochrog hefyd, yn gallu chwarae yn y rhan fwya’ o safleoedd, gan ddarllen a deall y gêm yn well na neb arall yn y tîm. Yr un doethineb gonest oedd yn ei wneud yn gyfaill i’w gofio ac yn athro a phrifathro da.

Mi fyddai ei wraig, Gwenan, a’u pedwar o blant – Rhys, Aled, Catrin a Lisa - a’r holl ffrindiau – gan gynnwys Hans de Goede, cyn-gapten ar dim Canada, a anfonodd neges i’r angladd – yn tystio i hynny i gyd, ond hefyd i’r hwyl a’r direidi oedd yn rhan ohono.

Mi fuodd farw’n llawer rhy ifanc ond, tros y blynyddoedd, i fi, mi fydd yn dal i godi’r bêl o fôn y sgrym gan wthio ymlaen ac annog, a’r gweddill ohonon ni’n trio dilyn. Yn ôl teyrnged ei ffrind, Mark Ferguson – “top man”.

Os ydych chi eisiau cyhoeddi darn coffa am rywun sy’n haeddu eu cofio, anfonwch at llecofio@golwg.com gan gynnwys eich enw a rhif ffôn cyswllt ynghyd, os yn bosib, â llun o’r person. Ddylai’r erthyglau ddim bod yn hwy na 500 o eiriau.