Ydi Ffeministiaeth yn prysur droi’n Ffeministiaith?

Diweddarwyd  

Cefnogwyr Neil McEvoy yng nghynhadledd wanwyn Plaid Cymru, Mawrth 2017

Mae Ffeministiaeth wedi symud i gyfeiriad newydd a phur ofidus, yn ôl Aled Gwyn Job…

Yn ddi-gwestiwn, un o symudiadau pwysicaf ein cymdeithas dros y genhedlaeth neu ddwy ddiwethaf fu ffeministiaeth.

Cafodd ddylanwad mawr ar sawl elfen o fywyd preifat a chyhoeddus yma yng Nghymru fel pobman arall, gan lwyddo i ryddfreinio merched mewn pob math o feysydd a hynny mewn modd a fyddai y tu hwnt i ddirnadaeth cenedlaethau’r gorffennol.

Ac yn gyffredinol, bu’r datblygiadau hyn yn llesol i’r gymdeithas drwyddi draw ac yn dderbyniol a chymeradwy fel modd i wneud yn iawn am ganrifoedd lawer o anghyfartaledd sylfaenol rhwng dynion a merched. Ac, wrth gwrs, mae yna ffordd i’w thramwyo eto cyn cyrraedd cyfartaledd ystyrlon yn ein byd.

Ond, yn ddiweddar, mae’n ymddangos i mi fod y symudiad bendithiol hwn wedi dechrau symud i ryw gyfeiriad newydd a phur ofidus ar sawl cyfrif. Tybed, yn wir, a ellid gofyn y cwestiwn erbyn hyn a ydi Ffeministiaeth bellach yn prysur droi’n Ffeministiaith?

Hynny yw, bod ffordd neilltuol o weld y byd, disgrifio’r byd a negydu’r byd wedi datblygu’n iaith ynddo’i hun – sydd yn clymu ei siaradwyr gyda’i gilydd a hynny yn erbyn y byd o’u cwmpas. A theyrngarwch i’w cyd-siaradwyr yn cael ei osod uwchlaw pob ystyriaeth arall.

“Bwystfil”

Mae’r ymgyrch boblogaidd #MeToo, a gychwynnodd yn sgil yr holl honiadau yn erbyn yr aflonyddu rhywiol gan ddynion pwerus yn Hollywood, wedi cael sylw dyladwy iawn, gan daflu goleuni ar natur anghynnes y byd hwn a osodwyd ar gymaint o bedestal gan gymdeithas cyhyd. Ac mae hynny, yn ei dro, wedi grymuso llawer o ferched eraill mewn meysydd amrywiol i allu sôn yn gyhoeddus am eu profiadau cyffelyb.

Er ei bwriadau cwbwl deilwng, mae yna arwyddion bod #MeToo wedi tyfu’n fwystfil sydd yn ymestyn ei grafangau y tu hwnt i aflonyddu rhywiol pendant erbyn hyn. Mae math o ieithwedd yn cael ei meithrin sy’n dechrau peryglu perthynu normal a naturiol rhwng merched a dynion.

Mewn oes ble mae Trydar a Facebook yn porthi’r duedd hon i osod emosiwn ymhell uwchlaw rheswm yn ein bywyd cyfoes, mae’n hawdd gweld sut y gall ein hawyrgylch presennol wthio’r agenda hon dros ben llestri.

Does ond angen ystyried yr holl straeon a welwyd ar y cyfryngau yma dros y misoedd diwethaf i weld yr iaith newydd hon ar waith gyda “throsedd” gymdeithasol newydd wedi ei chreu bellach, sef cam-ymddwyn (misconduct) yn y modd y mae dynion yn ymdrin gyda merched.

“Tuedd McCarthaidd”

Mae’n ymddangos bod hyn yn gallu cynnwys pethau fel rhoi llaw ar ben-glin, anfon negeseuon testun awgrymog, ceisio cusanau mewn tacsis… a hyd yn oed fflyrtian cyffredinol.

A’r duedd McCarthaidd hon i chwilio am enghreifftiau o gamymddwyn o’r math hwn, wedyn, yn tynnu’r sylw oddi wrth y troseddu gwirioneddol ddieflig sy’n haeddu cael ei gondemnio a’i gosbi.

Ac wrth gwrs, mae’r cyhuddiadau am y cam-ymddwyn hwn yn erbyn ffigyrau amlwg (sydd yn aml yn cael eu gwneud yn ddienw) yn ddigon weithiau i ddinistrio gyrfaoedd. Ac fe welwyd mewn modd trasig iawn yng Nghymru’r llynedd sut y mae cyhuddiadau dienw o’r math hwn yn gallu troi nid yn unig yn ddinistriol, ond yn angheuol.

Yr hyn sy’n ofidus hefyd yw ei fod fel petai’n cyflwyno merched fel gweiniaid diamddiffyn a diymgeledd, a dynion bron fel creaduriaid sydd yn bodoli er mwyn ceisio ymelwa arnyn nhw. Mae’r synnwyr cynyddol hwn o ‘victimhood’ hefyd yn amlach na pheidio yn golygu chwilio am fwch dihangol cyfleus.

“Mr Mack”

Ac fe ellid dadlau bod y Ffeministiaith newydd yma hefyd ar waith  yn y saga ryfedd hon sy’n dal i ffrwtian rhwng Neil McEvoy a Phlaid Cymru.

Amrwd, ymosodol, byrbwyll, penboeth, ffraegar, digymrodedd… dim ond rhai o’r ansoddeiriau sydd wedi’u defnyddio i ddisgrifio’r gwleidydd lliwgar o Gaerdydd sydd bellach wedi ei wahardd yn barhanol o grŵp Plaid Cymru yn y Cynulliad.  Ym marn holl aelodau eraill y grŵp , doedd dim modd iddyn nhw gydweithio gydag o rhagor.

Ac eto, wrth ddigwydd eistedd yn ei ymyl mewn cwis a drefnwyd yn ystod cynhadledd Plaid Cymru yng Nghaernarfon y llynedd, gwelais ochr arall i’r apêl sydd gan Neil McEvoy i rai pobol. O’i gwmpas y noson honno oedd rhai o’i gefnogwyr o ward Plasmawr yng Nghaerdydd, gyda sawl un ohonyn nhw’n cyfaddef mai dyma’r tro cyntaf erioed iddyn nhw fentro i fyny i’r gogledd.

Roedd dyn yn cael yr argraff y byddai’r unigolion digon cyffredin hyn yn mynd trwy ddŵr a thân dros “Mr Mack”. Efallai nad gwleidydd confensiynol mohono, a bod ganddo’r gallu i fynegi profiadau pobol gyffredin mewn modd anghyffredin.

“Byd parasitic”

Wedi’r cwbwl, pa wleidydd confensiynol a fyddai’n ddigon eofn i gwestiynu dylanwad cynyddol y diwydiant lobïo ym Mae Caerdydd a sut y mae ei blaid ei hun a’r Blaid Lafur fel petaen nhw’n rhan annatod o’r broses hon erbyn hyn?

Diwydiant sydd wedi prifio yn y cysgodion ym Mae Caerdydd, a’r gallu ganddo i bwyso am gyfeirio symiau mawr o arian trethdalwyr Cymru i’r trydydd sector a llu o fudiadau annelwig sydd fel petaent wedi tyfu fel madarch dros y cyfnod diwethaf hwn. A hynny’n gwbwl ddiarwybod i’r cyhoedd.

Mae Neil McEvoy wedi gwneud cymwynas fawr i ddemocratiaeth yma yng Nghymru trwy daflu ychydig o oleuni angenrheidiol ar y byd parasitig hwn.

 

Byddai neb am amddiffyn rhegi a gweiddi fel dull gweithredu arferol, ond eto mae’n rhaid cydnabod mai byd digon ymfflamychol a chwerylgar ydi’r byd gwleidyddol yn ei hanfod, a bod angen magu croen eliffant ynddo, yn ddynion a merched.

Mae yna gymaint o gwestiynau sydd angen eu hateb gan nifer o unigolion gwahanol yn dilyn y llanast hwn. Does ond gobeithio y daw’r gwirionedd i’r fei ac y caiff hynny ei osod uwchlaw popeth yn y pendraw, hyd yn oed Ffeministiaith.

 

 

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd