BLOG: Rhaid i Blaid Cymru gipio Môn

Diweddarwyd  



Y darlithydd newyddiaduraeth, Ifan Morgan Jones, sy’n dyfalu beth fydd ffawd Plaid Cymru yn yr etholiad ar Fehefin 8…

Pethau digon anodd i Blaid Cymru yw Etholiadau Cyffredinol. Ychydig o sylw y mae’r blaid yn ei gael wrth i’r cyfryngau ganolbwyntio ar y frwydr rhwng y Ceidwadwyr a Llafur, gyda rhywfaint o sylw ymylol i UKIP a’r Democratiaid Rhyddfrydol o dro i dro.

Yn etholiadau’r Cynulliad y mae’r Blaid ar ei chryfaf, ac os yw’r blaid yn mynd i dorri drwodd ac apelio at drwch poblogaeth y genedl, yn etholiadau’r Cynulliad y mae hynny’n mynd i ddigwydd.

Hefyd mae’r etholiad disymwth yma yn cynnig problemau eraill. Nid yw gorfod brwydro tri etholiad mawr o fewn tair blynedd yn hawdd i blaid gymharol fach a phrin ei hadnoddau, dybiwn i.

Felly beth all Plaid Cymru ei ddisgwyl ar Fehefin 8? A fydd chwalfa Llafur yn cynnig cyfleoedd iddi gipio nifer o seddi?

Fe fydd arbenigwr etholiadol Cymru, Roger Scully, yn cyhoeddi arolwg barn gyntaf YouGov i Gymru ers cyhoeddi’r etholiad ddydd Llun. Ond efallai bod angen arolwg barn ranbarthol (pe bai’r nawdd ar gael!) oherwydd bod pleidlais Llafur yn debygol o ymddwyn yn wahanol mewn ardaloedd gwahanol.

Yr hyn a welwyd yn Etholiad Cyffredinol 2015, ac Etholiad y Cynulliad y llynedd, oedd gostyngiad cyffredinol ym mhleidlais Llafur, ond ei fod wedi amrywio’n fawr o ran ardal.

Roedd cwymp sylweddol y tu allan i gadarnleoedd y Blaid Lafur, ond fe gadwodd y blaid eu pen uwchlaw’r dŵr yn eu cadarnleoedd hanesyddol, ôl-ddiwydiannol yn y de.

Mae hynny’n golygu mai’r Ceidwadwyr, yn hytrach na Phlaid Cymru, sy’n debygol o ennill tir sylweddol yn yr etholiad hwn.

Rwy’n rhagweld y bydd y Ceidwadwyr yn cipio seddi yn y gogledd-ddwyrain fel Wrecsam, De Clwyd, Delyn, ac Alun a Dyfrdwy. Does dim digon o fwlch rhwng Llafur a’r Ceidwadwyr i osgoi hynny.

Ar noson dda fe allai’r Ceidwadwyr fachu Pen-y-bont ar Ogwr hefyd. Ac ni fyddai’n syndod gweld y Democratiaid Rhyddfrydol yn cipio Canol Caerdydd.

Cadernid Llafur yn y Cymoedd

Ond unwaith eto rwy’n credu y bydd pleidlais Llafur yn y Cymoedd a Llanelli  yn parhau yn weddol gadarn. Wedi’r cyfan, dyma’r ardal sydd yn debygol o fod yn fwyaf agored i neges wrth-eltiadd, poblyddol Corbyn. Mae bwgan y Torïaid yn dal yn gysgod dros yr ardaloedd hyn ers dyddiau Thatcher. Y broblem i Blaid Cymru yw mai dyma’r seddi lle maen nhw yn yr ail safle.

Un cwestiwn i Blaid Cymru yw i ba raddau yr oedd buddugoliaeth Leanne Wood yn y Rhondda yn Etholiadau’r Cynulliad y llynedd yn awgrymu symudiad ehangach tua’r Blaid yn y Cymoedd, neu ai canlyniad i broffil uwch Leanne Wood ydoedd?

Roedd y canlyniad agos ym Mlaenau Gwent yn awgrymu bod lle i fod yn obeithiol, ond ni welwyd cynnydd sylweddol ym mhleidlais Plaid Cymru ar draws gweddill y Cymoedd.

Mae’r cyfan yn awgrymu na fydd Plaid Cymru o bosib yn manteisio ar chwalfa Llafur yn yr un modd â’r Ceidwadwyr ar Fehefin 8.

Môn

Mae hynny’n gadael Ynys Môn, ac os nad yw’r Blaid yn gallu cipio honno fe ddylid, yn fy marn i, ystyried yr etholiad hwn yn fethiant iddyn nhw. Mwyafrif o 229 o bleidleisiau sydd gan Albert Owen, ac mae buddugoliaethau cyfforddus yr AC Rhun ap Iorwerth yno yn dangos bod y sir yn llawn pobl sy’n fodlon pleidleisio dros Blaid Cymru os ydyn nhw yn cynnig yr ymgeisydd cywir.

Byddai cipio Môn yn rhoi sglein ar yr etholiad yn yr un modd ag y gwnaeth buddugoliaeth Leanne Wood yn y Rhondda roi sglein ar Etholiad y Cynulliad y llynedd.

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd