BLOG: “The Great British Delusion-off”

Diweddarwyd  


Theresa May yn arwyddo llythyr gadael yr Undeb Ewropeaidd (Llun: Christopher Furlong/PA Wire)
‘Rhithdyb’ ydi’r enw Cymraeg am delusion. Mae’n air da oherwydd ei fod yn cyfuno dau gysyniad yn y bon, sef rhywbeth nad yw’n bod o gwbwl, a’r elfen o dybiaeth sy’n gorfod bod yn rhan o hynny hefyd.

Ac mae’n air sy’n briodol iawn ar hyn o bryd, o gofio bod Prif Weinidog Prydain wedi tanio Erthygl 50, sy’n dynodi y byddwn bellach yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.

Gyda chymaint o gyfresi teledu “The Great British…” wedi bod ar ein sgriniau hyd at syrffed dros y blynyddoedd diwethaf, mae’n ymddangos i mi fod rhai o wleidyddion amlycaf San Steffan wedi bod yn ysu cael llunio eu cyfres eu hunain fel rhan o’r broses hon.

A pha well enw a ellid ei roi ar y bennod gynhyrfus newydd hon yn ein hanes na’r Great British Delusion-Off gan fod rhithdybiaeth mor ganolog i bopeth sy’n digwydd yn wleidyddol ar hyn o bryd?

Cyfleon? Pa gyfleon?

Am fisoedd bu’r wasg boblogaidd a’r consensws cynyddol Doriaiddd/UKIPaidd sy’n nodweddu Lloegr erbyn hyn yn glafoerio am adael yr Undeb Ewropeaidd gan son yn ddi-baid am yr holl gyfleon byd-eang anferthol a fyddai’n dod i’n rhan wedi i Brydain gael ei thraed yn rhydd.

Doedd y gweision sifil sy’n gweithio ar Brexit ddim am gael eu heithrio o hyn chwaith wrth iddyn nhw fathu’r enw “Empire 2.0” am y prosiect fyd-eang newydd a fyddai’n cael ei lawnsio ar y llwyfan rhyngwladol, syniad a fyddai’n gwbwl chwerthinllyd oni bai am y baggage hanesyddol erchyll sy’n perthyn i’r ymherodraeth wreiddiol.

Ar un ystyr, mae’n rhyfeddol sut y mae’r meddylfryd hwn wedi magu cymaint o draed yn ddiweddar gan gipio dychymyg cymaint o wleidyddion a phobl gyffredin yn Lloegr. A llawer yng Nghymru hefyd gwaetha’r modd.

Anghenfil y Ceidwadwyr

Rhan o gryfder cynhenid Ceidwadaeth dros y blynyddoedd yw ei bod hi wedi gallu tynnu ar dri thraddodiad gwahanol er mwyn manteisio ar gyfnodau ac amgylchiadau amrywiol yn eu tro. Hyd yma, bu’r traddodiadau gwahanol yn gallu cyd-fyw yn hwylus iawn gyda’i gilydd, a chyd-weddu gyda’i gilydd hefyd.

Y traddodiad cyntaf ydi’r geidwadaeth glasurol a hyrwyddwyd gan y meddyliwr Edmund Burke, gyda’i bwyslais ar y “little platoons” hynny oedd yn sail i gymdeithas sifig lwyddiannus, megis y teulu, cymdeithasau a rhwydweithiau lleol oedd yn cynnig sefydlogrwydd a gwreiddiau i unigolion.

Yn ail, ceir y Geidwadaeth farchnad-rydd, sy’n pwysleisio rol hanfodol masnachu mewn bywyd, ac mai trwy ganiatau marchnad rydd di-lyffethair y mae sicrhau ffynniant unigolion a gwledydd unigol. Efallai mai Margaret Thatcher oedd y Prif Weinidog Ceidwadol a nodweddai’r geidwadaeth hon orau,a hynny yn ystod yr 80au.

Y math o geidwadaeth olaf yn y drindod yw Ceidwadaeth Genedlaetholgar sydd yn draddodiadol wedi dyrchafu rol Prydain yn y byd ac yn mynnu bod yna ryw neilltuolrwydd( exeptionalism) yn perthyn iddi. Er ei bod hi’n ddyddiau cynnar, mae’n bosib dadlau bod Theresa May eisoes yn ymgorffori’r math hwn o Geidwadaeth, gyda’i geiriau am “a red, white and Blue Brexit” a’i hymffrost fod Brydain megis “unstoppable force” yn y byd sydd ohoni.

Beth am Gymru?

Yma yng Nghymru, bu disgwyl mawr mewn rhai cyfeiriadau am weld cenedlaetholdeb Lloegr yn deffro yn y gred y byddai hynny rywfodd o fudd i Gymru, ac yn pwysleisio’r ffaith ein bod yn ddwy wlad hollol wahanol. Ac wrth gwrs, does dim amheuaeth mai cenedlaetholdeb Seisnig amrwd sydd yn gyrru’r agenda wleidyddol ar hyn o bryd.

Ond y caswir ydi bod y cenedlaetholdeb hwn eisoes wedi ail- wisgo mantell cenedlaetholdeb Prydeinig er mwyn delio gyda’r heriau o wynebu bywyd y tu hwnt i’r Undeb Ewropeaidd. Mae pob argoel y bydd y Ceidwadwyr yn mynd ati i geisio gwanio seneddau Cymru a’r Alban o hyn allan er mwyn gallu sefyll yn unol fel Prydain eto ar lwyfan y byd.

Diau y clywir son mawr am y “Single British Market” dros y misoedd nesaf fel cyfiawnhad dros hynny. Ac er y gwag obeithio Cymreig, does dim arwydd o gwbl fod arweinwyr ceidwadol Lloegr hyd yn oed wedi dechrau meddwl am fodloni byw fel Lloegr o hyn allan – mae “Prydain” yn parhau’n llawer rhy bwysig iddyn nhw o ran eu seicoleg, eu hanes, eu statws ac o ran y modd y maen nhw’n gweld eu dyfodol.

Tybed ai’r hyn sy’n digwydd o’n blaenau heddiw yw fod hanes ar fin dal i fyny gyda rhithdybiaethau y Ceidwadwyr sy’n gymaint rhan o rithdybiaethau Prydain Fawr amdani hi ei hun ddoe a heddiw?

Erthyglau perthnasol

Sylwadau

Nid yw Golwg360 yn gyfrifol am y sylwadau isod nac o angenrheidrwydd yn cytuno â nhw.

Rheolau Cyfrannu | Nodi Camddefnydd

Rheolau Cyfrannu

Gofynnwn yn garedig i ddarllenwyr wneud defnydd doeth o’r gwasanaeth sylwadau – ni ddylid ymosod ar unigolion na chynnwys unrhyw sylwadau a all fod yn enllibus. Meddyliwch cyn teipio os gwelwch yn dda.

Er mwyn cael trafodaeth dda, gofynnwn i chi ddefnyddio eich enw go iawn a pheidio â chuddio y tu ôl i ffugenwau.

Gofynwn yn garedig i bawb ddarllen canllawiau Cyfrannu i elfennau rhyngweithiol Golwg360 yn ofalus cyn gadael sylwadau ar y gwasanaeth.

Iawn

Nodi Camddefnydd

Os ydych chi’n credu bod y neges yma’n torri rheolau’r wefan, cliciwch ar y faner nodi camddefnydd sy’n ymddangos wrth sgrolio dros unrhyw sylwad. Os bydd tri pherson yn anhapus, bydd y neges yn dod yn ôl at Golwg360 i’w ddilysu.

Iawn

Straeon poblogaidd