RSS

Golwg360

MwyCau 

DADANSODDIAD: Donald Trump oedd yr unig un wnaeth ddarogan yn gywir


Am wahaniaeth mewn pedair awr ar hugain. Echnos roedd ymgyrch Hillary Clinton yn hyderus ei bod hi ar fin cipio’r arlywyddiaeth.

Mewn rali o flaen 34,000 o bobol yn Philadelphia, roedd hoelion wyth y blaid Democrataidd yno, ynghyd â Jon Bon Jovi, Bruce Springsteen, yr Obamas a’r Clintons a’r dorf yn optomistaidd bod yr Unol Dalieithau ar fin ethol menyw i’r Tŷ Gwyn. Neithiwr, roedd y freuddwyd honno’n ddeilchion.

Rhagfynegais gydag awdurdod fan hyn yr wythnos ddiwetha’ y byddai Clinton yn ennill. Pam? Oherwydd roedd y polau piniwn yn ffarfiol iddi a’i llwybr i gyrraedd y 270 pleidlais yn y coleg etholiadol yn ymddangos gymaint yn haws nag un Trump.

Yn wir, ar noson yr etholiad, cyn i’r blychau pleidleisio gau, roddodd CNN 268 o bleidleisiau yng ngholofn coleg etholiadol Clinton, gan olygu mai ond un dalaith ymylol bach byddai’n rhaid iddi ennill er mwyn cyrraedd 1600 Pennsylvania Avenue.

Roedd y sylwebyddion gwleidyddol a’r arolygon barn wedi darogan yr etholiad hwn yn anghywir. Dim ond un dyn oedd yn gyson yn ei broffwydo cywir – a’r darpar-Arlywydd Trump oedd hwnnw.

Y ‘Rust Belt’

Yn gyson yn ystod yr ymgyrch, dywedodd Trump y byddai’r etholiad yn cael ei benderfynu yn nhalieithau’r ‘Rust Belt’ yn y gogledd ddwyrain, yr hen dalieithau diwydiannol sydd wedi wynebu cymaint o drafferthion a diweithdra yn ystod y blynyddoedd diwetha’.

Rhagfynegodd Trump yn gywir ei fod am ennill Wisconsin, talaith sydd wedi pleidleisio i’r Democratiaid ers degawadau a thalaith ni wnaeth Clinton troedio unwaith yn ystod y misoedd diwethaf a chanslodd Trump rali yno dydd Sadwrn gan fod ei strategwyr yn bendant o’r farn na allai ennill y dalaith.

Ond ennill y dalaith hon y wnaeth a Pennsylvania a Michigan hefyd. A dyma oedd trafferth mawr Mrs Clinton, gan mai dyma oedd ei “firewall states”, y talieithau oedd yn golygu bod ei llwybr hi at 270, cymaint yn haws. Pwy fyddai wedi rhagweld na fyddai’r etholiad yn cael ei benderfynnu, yn Fflorida, Ohio neu North Carolina, ond yn nhalieithau “diogel” Mrs Clinton yn y gogledd ddwyrain.

Felly beth aeth o’i le yn ymgyrch y Democratiaid? Yn sicr roedd ganddynt llu o fanteision – peirianwaith effeithiol, mwy o arian i wario ac ymgeisydd profiadol ac abl. Ond efallai dyma oedd hefyd ei gwendid pennaf. Mewn etholiad ble roedd etholwyr yr Unol Dalieithau am roi cic i’r sefydliad, roedd gan y Democratiaid ymgeisydd oedd yn ymgorffori’r sefydliad elitaidd yn y wlad i’r dim.

Hefyd, roedd gan Trump neges gyson a fe weithiodd yn galed i apelio at ddemograffeg mwyaf yr wlad, sef pobl gwyn, dosbarth gweithiol, demograffeg y gellid dadlau sydd wedi ei hanwybyddu ers cyfnod Ronald Reagan. Methodd Clinton hefyd a sicrhau bod y demograffeg oedd fod yn driw iddi hi yn pleidleisio mewn niferoedd a fyddai wedi ei chodi’n uwch na Trump – menywod, pobl ifanc, pobl ddu a Hispanics.

Yn anffodus iddi hi, roedd wedi cael anhawster i danio brwdfrydedd ei chefnogwyr craidd.

Be’ nesa’?

Bydd gan Darpar-Arlywydd Trump llawer o waith i wneud ei geisio cymodi a thynnu’r wlad at ei gilydd. Amser a ddengys os bod ganddo’r gallu a’r awydd i wneud hyn. A beth nesaf i’r Democratiaid?

Y Gweriniaethwyr oedd fod i wynebu’r rhyfel cartref wedi’r etholaid hwn, ond y Democratiaid bydd angen y dadansoddiad treiddgar.

Un peth sy’n sicr, mi fydd colli talieithau y ‘Rust Belt’ yn ysgogi’r rheiny ar chwith y blaid megis Bernie Sanders ac Elizabeth Warren ac wrth i’r Clintons adael y llwyfan gwleidyddol wedi 40 mlynedd, bydd bwlch amlwg yn y Blaid Ddemocrataidd sydd angen ei lenwi.