Trwy bleidleisio tactegol yn unig mae llwyddo

Diweddarwyd am  

Llun: CC0

Mae’n debyg ei bod yn addas nad oedd Boris Johnson ymhlith arweinwyr eraill Ewrop yn yr Almaen heddiw i ddathlu 30 mlynedd cwymp mur Berlin.

Wedi’r cwbl, codi muriau a chau ffiniau ydi hanfod sylfaenol ei holl werthoedd gwleidyddol o a’i gyd-genedlaetholwyr Seisnig gwrth-Ewropeaidd.

Ers iddo ddod yn brif weinidog mae’n amlwg mai nod ei lywodraeth ydi torri hynny ag sy’n bosibl o gysylltiadau rhwng y wladwriaeth Brydeinig a gweddill y cyfandir y mae’n perthyn iddo.

Mewn cyfundrefn wleidyddol gall, byddai arno angen cefnogaeth mwyafrif o’r boblogaeth i allu gwneud hyn.

Darllen rhagor »

Cytundeb dim newid, yn newid dim

 

Llun parth cyhoeddus

Am unwaith, do’n i ddim ymhell ohoni. Mi wnes i ddarogan mai tacteg Boris Johnson fyddai cael newid bach yn y cytundeb i adael ac wedyn ceisio clochdar ei fod o’n newid mawr.

Mi wnes i ddarogan lot o bethau eraill sydd heb ddod yn wir ond, o ran y pwynt yma, dyna sydd wedi digwydd.

Y twyll cynta’

Mae Prif Weinidog y Deyrnas Unedig a’i gefnogwyr yn ceisio rhoi’r argraff ei fod o wedi cael buddugoliaeth ac wedi gorfodi ‘ein ffrindiau a’n cymdeithion’ i blygu trwy ail-agor y trafodaethau.

Darllen rhagor »

Croesi trothwy hynod beryglus

Diweddarwyd am  
Senedd San Steffan ac afon Tafwys - wedi eu goleuo fin nos

Y Senedd yn San Steffan

Llun: Maurice CCA2.0

Yn y senedd nos Fercher, mi welson ni gefnogwyr Brexit yn dangos eu gwir liwiau wrth addel eu cenedlaetholdeb Seisnig mwyaf amrwd.

Prif Weinidog sy’n meddwl ei fod uwchlaw’r gyfraith. Saeson trahaus sy’n meddwl eu bod nhw’n well na phobl eraill. Pobl sy’n casáu’r syniad o unrhyw gydweithredu rhyngwladol ac na allant weld gwledydd eraill ond fel bygythiadau i’w goresgyn.

I lawer ohonom, mae natur ac anian arweinwyr Brexit wedi bod yn gwbl amlwg ers refferendwm 2016. A’n dirmyg tuag atynt yn ymwneud lawn cymaint â’n diwylliant, ein hunaniaeth a’n gwerthoedd ag am unrhyw ystyriaethau economaidd.

Ar ôl nos Fercher, fodd bynnag, mae’n amlwg fod yna drothwy arall hynod beryglus wedi’i groesi.

Darllen rhagor »

Tair rheol anhrefn … tri argyfwng Boris

Diweddarwyd am  

Boris Johnson

Llun parth cyhoeddus

Dylan Iorwerth sy’n ystyried oblygiadau trafferthion y tri diwrnod a’r tair blynedd ddiwetha’…

Mae’n ymddangos bod Boris mewn twll. Os nac oes ganddo fo rhyw ystryw rhyfeddol dan ei lawes, mae ganddo fo bedwar posibilrwydd yn y tymor byr. Dyna ydi …

Argyfwng Un

Cael cytundeb efo’r Undeb Ewropeaidd cyn diwedd Hydref, cael Etholiad Cyffredinol cyn diwedd Hydref, ufuddhau i orchymyn y Senedd a gofyn am estyniad … neu ymddiswyddo.

Darllen rhagor »

Tactegau Boris Johnson yn mynd yn bellach na Brexit

 

Boris Johnson

Llun: Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad trwy Flickr

Cyn diwedd y dydd, neu erbyn diwedd yr wythnos o leia’, mi fyddwn ni’n gwybod a ydi tactegau bygythiol Prif Weinidog y Deyrnas Unedig wedi gweithio.

Amser cinio dydd Mawrth, mae’n ymddangos yn debygol y bydd Aelodau Seneddol yn pleidleisio i atal gadael yr Undeb Ewropeaidd heb gytundeb ond wyddon ni ddim be’n union fydd yn digwydd wedyn.

Mae’n ymddangos na fydd Llafur yn syrthio i’r fagl o gefnogi Etholiad Cyffredinol cyn y diwrnod gadael, ac mi allai hynny greu ychydig o banig yn Rhif Deg Downing Street ac arwain at weithredu mwy eithafol fyth.

Beth bynnag ddaw, mae oblygiadau’r hyn sy’n digwydd yn ymestyn ymhell y tu hwnt i benderfyniadau’r hydref. Os ydi hi’n or-ddweud i hawlio bod ‘coup’ wedi digwydd, mae tactegau Boris Johnson yn arwydd peryglus o’r hyn allai fod.

Darllen rhagor »

Prorogio: y Goron ydi rhan o’r broblem

Diweddarwyd am  
Ty'r Cyffredin

Ty’r Cyffredin

Llun: UK Parliment CC 3.0

Does dim syndod fod celwydd ar un ochr, ac ychydig o or-ddweud ar y llall, yn rhan o’r datblygiadau newydd yn nhrafferthion Brexit.

Does neb yn credu go iawn mai rhan o drefn arferol y Senedd ydi’r diddymu tros dro gan Boris Johnson; os felly, pam oedd rhaid iddo fo gymryd cyngor cyfreithiol cyn mentro?

Rhagoedi ydi un cyfieithiad o’r gair prorogue – ond dydi hwnnw ddim yn cynnwys holl gyfoeth y gair Saesneg, yn enwedig y ffaith fod ei ail sillaf yn cyfeirio’n uniongyrchol at y Prif Weinidog presennol.

Does neb chwaith yn amau go iawn mai ei fwriad ydi atal aelodau seneddol rhag cael cyfle i rwystro Brexit heb gytundeb.

Darllen rhagor »

Tanau’r Amazon yn profi ynfydrwydd y syniad o sofraniaeth

Diweddarwyd am  

Y fflamau difaol ym masn yr Amazon yn Brasil

(AP Photo/Eraldo Peres)

All neb ohonom sydd ag unrhyw barch at y ddaear ond teimlo torcalon a dicter wrth weld y tanau sy’n dinistrio cyfoeth amhrisiadwy rhanbarth yr Amazon ar hyn o byd.

Mae’n dangos yn glir inni i gyd pa mor rhyng-ddibynnol ydan ni fel byd, ac mor hanfodol fydd ceisio atebion rhyngwladol i’r argyfyngau sy’n wynebu’r ddynoliaeth.

Mae hefyd yn tanlinellu pwysigrwydd y syniad o etifeddiaeth fyd-eang a chyfrifoldeb at ein gilydd ac at genedlaethau’r dyfodol.

Yn fwy na dim, mae’r tanau yn Brasil yn profi ynfydrwydd yr holl syniad o sofraniaeth – sef y feddylfryd hurt y dylai cenedl-wladwriaethau gael rheolaeth ddi-amod ar eu tiriogaethau.

Darllen rhagor »

O Lanidloes 1839 at Boris Johnson 2019

Diweddarwyd  

Boris Johnson yn lansiad ei ymgyrch i fod yn arweinydd nesa’r Blaid Geidwadol, Mehefin 12, 2019

Llun: Stefan Rousseau/PA Wire

Fel mae’n digwydd, dyddiau Mercher a Iau oedd Gorffennaf 17 ac 18 yn y flwyddyn 1839 hefyd. Union 180 o flynyddoedd yn ôl. Ac yn y Trallwng, roedden nhw’n ddiwrnodau pwysig.

Dyna pryd y cafodd 30 o ddynion eu cosbi am gymryd rhan ym mhrotestiadau Pum Diwrnod o Ryddid yn Llanidloes.

Yn y digwyddiadau hynny, fe lwyddodd criw o Siartrwyr i gipio’r dre’ fach yn Sir Drefaldwyn a’i rheoli, mwy neu lai, nes i’r fyddin gyrraedd.

Yn ôl rhai haneswyr, y Siartrwyr oedd mudiad mawr gwleidyddol cynta’r dosbarth gwaith, wrth iddyn nhw ymgyrchu am hawliau, gan gynnwys yr hawl i bleidleisio i bawb (sori, i bob dyn) ac am y bleidlais gudd.

Darllen rhagor »

Gwrthsefyll y dilyw glas

Diweddarwyd  

Canlyniadau etholiadau Ewrop fesul Sir – gyda’r môr o las yn cynrychioli plaid Brexit

Llun o wefan Wikipedia

Mi fydd Plaid Cymru wedi cael o leiaf rywfaint o le i ddathlu ac ymfalchïo ynddo ar ôl etholiad Ewrop yr wythnos ddiwethaf.

Na, nid am guro’r Blaid Lafur drwy Gymru am y tro cyntaf erioed. Mae hynny i’w briodoli’n llawer mwy i berfformiad truenus Llafur nag i lwyddiant Plaid Cymru. Rhaid cofio mai dim ond trwy groen eu dannedd y llwyddodd Llafur i osgoi dod yn bedwerydd.

Llwyddiant mawr Plaid Cymru yn yr etholiad oedd curo plaid Brexit Farage yn ein tair sir Gymreiciaf – yr unig fannau yng Nghymru lle nad oedd y cenedlaetholwyr Seisnig ar y blaen.

Er mor arwynebol ydi unrhyw fapiau o ganlyniadau etholiadau, mae’r ddelwedd o lecyn gwyrdd yn y gorllewin yn arwydd i’r byd ein bod ni’n wahanol ac nad ydi Cymru wedi cael ei llyncu’n llwyr.

Darllen rhagor »

Cyfle i ddathlu methiant y sefydliad

Diweddarwyd am  
y faner yn cyhwfan

Y faner Ewropeaidd

llun-commons-wikimedia-CC0.jpg

Geiriau un o ganeuon mwyaf poblogaidd Bryn Fôn sy’n dod i’r meddwl wrth wylio Nigel Farage ac ymgeiswyr ei fand un-dyn yn yr etholiad sydd ar ddigwydd:

“… i gyd yn bennau bach

Yn meddwl bod nhw’n rebals

Pan mai nhw ’di’r blydi crach.”

Darllen rhagor »

Brexit am byth!

Diweddarwyd am  
Baner Jac yr Undeb gyda'r gair Brexit drosti

Llun: CC0

Mae Brexitwyr ffyrnig yn dweud eu bod bellach yn fodlon derbyn cytundeb ‘trychinebus’ oherwydd fod crëwr y cytundeb yn mynd.

Mae Jacob Rees-Mogg yn fodlon ei dderbyn er ei fod yn dal i ddweud y bydd yn troi’r Deyrnas Unedig yn gaeth-wladwriaeth i’r Undeb Ewropeaidd … yn hytrach na bod yn aelod mwy na chyfartal fel ar hyn o bryd.

Maen nhw’n ildio oherwydd addewid Theresa May na fyddai hi’n arwain y trafodaethau nesa’ … er na allai hi arwain y trafodaethau beth bynnag am fod ei hygrededd yn Ewrop yn chwilfriw.

Ac, wrth gwrs, dyna’r Prif Weinidog ei hun … os bydd hi’n llwyddo, mi fydd yn ymddiswyddo; os bydd hi’n methu, aros. Perffaith sens.

Darllen rhagor »

Bargen yn nes, ateb yr un mor bell

Diweddarwyd  

Theresa May

Llun: DonkeyHotey trwy Flickr

Roedd Donald Tusk yn llygad ei le ac mi ddylai Gadawyr ac Arhoswyr allu cytuno ar hynny.

O blaid gadael neu beidio, roedd mynd am Brexit heb gynllun yn waeth na gwirion. Mae hynny ynddo’i hun wedi gwastraffu biliynau o bunnoedd a pheryglu cannoedd o filoedd o swyddi.

Yn y diwedd, os bydd Brexit heb gytundeb o gwbl, fydd y ffigurau yna’n ddim ond chwarae bach.

Bargen yn fwy posib

Darllen rhagor »

Y Bleidlais Fawr

Diweddarwyd am  

Theresa May

Llun: Tiocfaidh ár lá 1916 trwy Flickr (CC ND 2.0)

Yr un peth braf am y llanast Brexit ydi clywed gwleidyddion profiadol a sylwebyddion doeth heb y syniad lleia’ be fydd yn digwydd nesa’.

Y disgwyl ydi y bydd Theresa May a’i llywodraeth yn colli’r bleidlais heddiw ar y fargen i adael yr Undeb Ewropeaidd. Y cwestiwn cynta’, felly, fydd colli o faint.

Gwrthryfel anferth ac mi fyddai’n anodd gweld sut y gall hi barhau; gwrthryfel llai a cholli o rhyw 50 neu lai, ac wedyn pwy a ŵyr? Roedd sŵn paratoi am frwydrau pellach yn natganiad y Prif Weinidog ddoe: mi all hi hawlio ei bod wedi trïo cadw at yr addewid i adael ond mae eraill – gan gynnwys Llafur – oedd wedi ei rhwystro.

Yn sicr, petai yna etholiad cyffredinol, dyna fyddai ei dadl hi a dydi hi ddim yn amhosib mai Theresa May a fyddai’n arwain y Ceidwadwyr eto mewn etholiad o’r fath.

Darllen rhagor »

Cymod ar Brexit? Ddim ar unrhyw gyfrif!

Diweddarwyd  

Llun parth cyhoeddus

Mae angen osgoi rhagor o raniadau ar Brexit, yn ôl prif weinidog newydd Cymru, Mark Drakeford.

Does dim amheuaeth ei fod yn haeddu parch fel dyn galluog, cydwybodol a digon goleuedig ar y rhan fwyaf o bynciau. Ond digalon ydi clywed ystrydebau truenus fel rhain gan gymaint o wleidyddion.

I ddechrau, maen nhw’n dangos dyhead hynod naïf. Fel un o bynciau gwleidyddol mwyaf a mwyaf llosg ei ddydd, mae’n anochel fod Brexit yn mynd i achosi rhaniadau gwleidyddol.

A beth sydd o’i le yn hynny? Ar hyd y blynyddoedd, mae gwahanol bynciau gwleidyddol, boed nhw’n bolisïau economaidd, diarfogi niwclear neu fynd i ryfel yn Irac wedi ennyn teimladau cryfion o ddwy ochr y ddadl. Pa resymeg sydd mewn disgwyl i Brexit fod yn ddim gwahanol?

Darllen rhagor »

Dewis o ddau ddrwg yn dda i ddim

 

Gorymdaith People’s Vote, Llundain Mehefin 23, 2018

Llun: Comin Wicimedia

Ar ôl wythnos mor gythryblus, mi allwn ni ddisgwyl wythnosau o bropaganda didrugaredd gan y Sefydliad i hyrwyddo cytundeb Brexit Theresa May.

Chwarae ar ofnau pobl fydd y brif dacteg mae’n sicr – yn rhybuddio cymaint o lanast fyddai gadael yr Undeb Ewropeaidd heb ddim cytundeb o gwbl.

Mi allwn ni fod yn sicr hefyd nad at y Brexitwyr eithafol y bydd y neges wedi ei hanelu – gan ei bod yn amlwg y byddan nhw’n gwbl fyddar i neges o’r fath.

Mi fydd y neges yn hytrach wedi ei hanelu at wrthwynebwyr Brexit – sef, os na chefnogwch chi ni, mi fyddwch yn cael rhywbeth llawer gwaeth.

Darllen rhagor »

Dechrau’r frwydr go-iawn i Adam Price

Diweddarwyd  

Adam Price AC

Llun: Plaid Cymru

Huw Prys Jones yn trafod yr her sy’n wynebu arweinydd newydd Plaid Cymru …

Wrth ethol Adam Price, does dim amheuaeth fod gan Blaid Cymru bellach arweinydd mwy dawnus ac ysbrydoledig.

Er mai fo oedd yr olaf i ymuno â’r ras, mae wedi bod yn weddol amlwg dros yr wythnosau diwethaf mai fo oedd yr ymgeisydd fyddai’n cario’r dydd.

Yn y pen draw, nid yw’n syndod bod ei gyfuniad o ddawn i ysbrydoli, ei brofiad a’i barodrwydd i feddwl o’r newydd yn ddigon i sicrhau buddugoliaeth haeddiannol iddo.

Darllen rhagor »

Guto Bebb, Brexit a Phlaid Cymru

Diweddarwyd  

Llun: CC0

Mae galwad Guto Bebb heddiw am refferendwm o’r newydd ar Brexit yn sicr yn rhywbeth i’w groesawu.

Mae’r galwadau cynyddol am refferendwm arall yn ddatblygiad calonogol, am sawl rheswm.  O lwyddo, mi fydden nhw’n rhoi un cyfle arall i rwystro’r gwallgofrwydd sy’n cael ei gyflawni gan y Llywodraeth yn ein henw. Yn ogystal, mae’r syniad o bleidlais arall yn rhoi ias o ofn i gefnogwyr Brexit. Hefyd, mae ymgyrch o’r fath o leiaf yn help i hau mwy o amheuon am ddilysrwydd refferendwm 2016, cadarnhau’r  graddau mae pobl wedi cael eu twyllo a meithrin mwy o ddrwg deimlad yn erbyn y Sefydliad.

Mae galwad o’r fath gan un a oedd yn weinidog yn y Llywodraeth tan lai na deufis yn ôl yn tanlinellu’r rhwygiadau chwerw sydd yn rhengoedd y Torïaid ar hyn o bryd.

Go brin y bydd ei sylwadau heddiw yn cyfrannu at dawelu’r rhyfel agored rhyngddo â rhai o ffigurau amlwg ei blaid yn y gogledd, yn enwedig yr arch-Brexitiwr David Jones, AS Gorllewin Clwyd.

Darllen rhagor »

Os am herio twyll, rhaid herio Brexit hefyd

 

Llun parth cyhoeddus

Mae pwyllgor blaenllaw o Aelodau Seneddol yn galw am weithredu llym yn erbyn ‘gau newyddion’ ac am reolaeth dynnach ar wario mewn etholiadau. Ond geiriau gwag a rhagrith lwyr ar eu rhan fydd hyn oni fyddan nhw’n barod i herio dilysrwydd y bleidlais Brexit yn ogystal, yn ôl Huw Prys Jones

Mi fyddai pawb call yn cytuno â’r Aelodau Seneddol hynny sy’n dadlau bod twyll, celwyddau a chamddefnyddio cyfryngau cymdeithasol yn fygythiad i’r drefn ddemocrataidd.

Ofer fodd bynnag ydi sôn am unrhyw weithredu yn erbyn y bygythiadau hyn yn y dyfodol heb edrych ar yr hyn sydd eisoes wedi digwydd. Yn benodol ar y ffordd mae ‘gau newyddion’ wedi arwain at y llanast a achosir gan Brexit ar hyn o bryd.

I lawer ohonom, roedd celwyddau arweinwyr yr ymgyrch Brexit a’u hapêl at ragfarnau a hiliaeth yn ddigon o reswm o’r cychwyn dros beidio â bod â gronyn o barch tuag at ganlyniad y refferendwm.

Darllen rhagor »

Sut y mae gwella ‘Dyn Sâl’ y Deyrnas Gyfunol?

Diweddarwyd  

Llun: CC0

Yr Aelod Cynulliad, Simon Thomas, sydd am weld Cymru yn mynd i’r afael go iawn â llygredd awyr…

Mae gennym broblem fawr â llygredd awyr yng Nghymru. Er nad ydych yn medru ei weld na’i arogli – fel y gallwn i wrth gael fy magu yn yr un cwm â’r ffatri Phurnacite enwog yn yr 1980au – mae’n dal yr un mor beryglus.

Mae ansawdd awyr sydd gynnym yng Nghymru ymysg y gwaethaf yn y Deyrnas Gyfunol. Yng Nghaerdydd a Phort Talbot mae lefelau uwch o ronynnau nag yn Birmingham na Manceinion, a lôn ym Mwrdeistref Caerffili yw’r un fwyaf llygredig tu fas i Lundain. Ni yw dyn sâl y Deyrnas Gyfunol.

Nid dim ond Plaid Cymru sy’n dweud hyn – enillodd cyfreithwyr amgylcheddol Client Earth achos yn yr uchel lys yn Chwefror a orfododd Llywodraeth Cymru i weithredu. Cyfranna llygredd awyr at 2,000 o farwolaethau cynamserol bob blwyddyn.

Darllen rhagor »

Rhaid manteisio ar rwygiadau’r Sefydliad

Diweddarwyd am  

Llun parth cyhoeddus

Mae trafferthion y llywodraeth yn golygu nad oes gan wrthwynebwyr Brexit unrhyw esgus dros beidio manteisio i’r eithaf ar eu rhwygiadau, yn ôl Huw Prys Jones

Daw her Dafydd Wigley heddiw i Aelodau Seneddol ddangos rhywfaint o asgwrn cefn ar Ewrop ar adeg amserol, wrth i rwyg yng nghabinet Theresa May ddod yn fwyfwy amlwg.

I’r rheini ohonom sy’n gwrthwynebu Brexit ar sail diwylliannol a hunaniaethol yn ogystal ag economaidd, mae’n anodd ar un ystyr teimlo brwdfrydedd dros aros yn rhan o undeb tollau Ewrop fel diben ynddo’i hun.

Ar y llaw arall, byddai gorchfygu lluoedd Brexit ar y mater hwn yn fuddugoliaeth bwysig. Yn un peth, byddai’n peri digofiant iddyn nhw ac yn torri cryn dipyn ar eu hysbryd. Yn wir, mae wedi gorfodi rhai ohonyn nhw i gydnabod y gwir plaen y byddai bod yn rhan o’r undeb tollau heb lais ym mhenderfyniadau’r Undeb Ewropeaidd yn waeth na pharhau fel aelod llawn.

Darllen rhagor »