Prifwyl deithiol mewn enw yn unig?

Diweddarwyd  


Mae’r Eisteddfod wedi cyhoeddi y bydd yn cael ei chynnal yn Sir Conwy yn 2019, ond ni chafodd pobol leol fawr o oleuni mewn cyfarfod cyhoeddus. Mae’r ansicrwydd yn codi cwestiynau am ddyfodol yr holl syniad o Brifwyl deithiol, yn ôl Huw Prys Jones…

Daeth tua 200 o bobol i’r cyfarfod cyhoeddus yn Llanrwst, ac roedd yn amlwg fod brwdfrydedd dros groesawu’r Eisteddfod i’w hardal.

Roedd yno unigolion o bob rhan o sir Conwy, er y byddwn i’n barnu bod y mwyafrif sylweddol ohonyn nhw o ardaloedd gwledig y sir.

Ond os oedden nhw’n disgwyl clywed yn lle bydd yr Eisteddfod yn cael ei chynnal, cael eu siomi wnaethon nhw.

Darllen rhagor »

Gŵyl gofiadwy Hedd Wyn

Diweddarwyd  


Robin Gwyndaf sy’n edrych yn ôl ar Ŵ
yl Hedd Wyn a gynhaliwyd ym Mhenbedw…  

Gair o ddiolch diffuant yw hwn. Ar y Sadwrn a’r Sul, Medi 9-10, cynhaliwyd Gŵyl Hedd Wyn ar safle Ysgol Ysbytai Cilgwri, ym Mhenbedw (Birkenhead). Un o’r gwyliau mwyaf cofiadwy y bûm ynddynt erioed. A dyna farn y cannoedd oedd yno.

Cafwyd, er enghraifft, ddarlithoedd ardderchog gan Huw Edwards, Peredur Lynch  a D Ben Rees. Cyflwynwyd Cadair hardd yr Ŵyl yn rhodd gan Gymdeithas Hedd Wyn, Fflandrys. ‘Hedd Wyn’ oedd testun y gerdd, neu gyfres o gerddi.

Roedd naw wedi cystadlu, a thri yn deilwng iawn o’u cadeirio. Cyntaf: Martin Huws; Ail: Arwel Emlyn Jones; Trydydd: Hedd Bleddyn. Meistr y ddefod oedd Geraint Lloyd Owen, ein Harchdderwydd. Hyfryd hefyd oedd cael llu mawr o ymgeiswyr, 11-19 mlwydd oed, am y ddwy goron. Un  gystadleuaeth Gymraeg ac un Saesneg. Cerddi ar y testun ‘Yr Arwr’ / ‘Hero’.

Darllen rhagor »

Eddie Ladd yn arwain y chwyldro

 


Disgo Distaw, Castell Caernarfon (Llun: Non Tudur)
Cafodd Non Tudur ei syfrdanu mewn disgo hanesyddol yng Nghastell Caernarfon…

‘Cofiwch bod y chwyldro yn eich calon’.

Dyna eiriau clo grymus sioe ragorol cwmni Eddie Ladd, Light, Ladd & Emberton yng nghastell Caernarfon, sef Disgo Distaw Owain Glyndŵr. Dyma’r lleoliad olaf ar y daith, yn dilyn cestyll Biwmares, Conwy a Harlech.

Mae Eddie Ladd – a gyflwynodd ei hun o dan ei henw go iawn, Gwenith Owen – yn un o’r artistiaid yna sydd byth yn peidio â rhyfeddu gyda’i syniadau gwreiddiol am sut i droi pishyn o’n diwylliant yn ddarn o gelf.

Darllen rhagor »

BLOG: Cannes yn cyfareddu

 


Dylan Edwards
Dylan Edwards sydd yng Ngŵyl Ffilmiau Cannes ar ran golwg360

Hawdd yw darllen i mewn i bob math o ffilmiau alegorïau a throsiadau ynglŷn â sut rydym ni’n gweld a chlywed y byd a’i straeon. Wedi’r cyfan, pa gyfrwng gwell i ymdreiddio i’n ffyrdd o weld, clywed a phrofi’r byd na’r sinema? Prinnach yw’r ffilmiau sydd nid yn unig yn cyfleu rhamant a phŵer y synhwyrau hyn, ond yn eu gweu i mewn i’w plotiau i ddatgelu mewn ffyrdd gwreiddiol y berthynas rhwng clyw, golwg a sinema. Yng ngŵyl Cannes eleni, mae clwstwr o ffilmiau, nad oes ganddynt ond ychydig iawn yn gyffredin fel arall, yn gymheiriaid i’w gilydd yn yr ystyr eu bod yn cynnig ymdriniaethau gwreiddiol a phrin â gweld a chlywed, fel cysyniadau ac fel dyfeisiau naratif.

Yn Wonderstruck, gan Todd Haynes, deillia hud a dyfnder o’r naratif ddeuol, dwy stori sy’n plethu ychydig yn drwsgl i’w gilydd ond sy’n cyfuno i greu deinameg sy’n llawn dychymyg a phosibilrwydd. Mae hanner y ffilm yn arddull ffilm fud, a’i sylw ar ferch fyddar yn Efrog Newydd ar ddiwedd oes y ffilmiau mud, a’r hanner arall (‘presennol’ y ffilm) yn canolbwyntio ar fachgen yn y saithdegau sy’n dianc i’r ddinas wedi marwolaeth ei fam mewn damwain a’i gadawodd ef yn fyddar.

Mae’n ffilm sy’n ategu dwy ffilm amlwg a phoblogaidd – ar lefel arwynebol, The Artist, y pastiche o ffilm fud lwyddiannus iawn o 2011 ac, mewn ffyrdd cynilach efallai, Hugo gan Martin Scorsese, ffilm arall sy’n dilyn helyntion plentyn ifanc yn canfod lloches mewn dinas fawr anhysbys, ac sydd hefyd yn defnyddio stori’r plentyn i ymwneud â syniadau eang yn ymwneud â chelfyddyd a pherthyn. Yn nwy stori’r ffilm, ar y sain mae’n sylw’n bennaf. Yn y ddwy adran, ceir portreadau hynod synhwyrus o optegau llethol cyrraedd dinas newydd. Mae’r gallu i glywed yn rhywbeth mae’r rhan fwyaf ohonom yn ei gymryd yn ganiataol, a gyda’r ffilm hon mae Haynes fel petai’n galw am ymgysylltiad agosach â’r synnwyr hwn. Yn sensitifrwydd Wonderstruck ynghylch y modd y mae sain yn ffurfio’n hargraffiadau o’r byd, amlygir synwyrusrwydd penodol sy’n teimlo i mi yn ddigon unigryw.

Darllen rhagor »

BLOG: Hir oes i ysgafnder ar sgriniau Cannes

Diweddarwyd  


Juliette Binoche yn y ffilm Let Sunshine In, Llun: Gwyl Ffilm Cannes
Dylan Edwards sydd yng Ngŵyl Ffilmiau Cannes ar ran golwg360

Peth doniol yw hiwmor. Ac yng nghyd-destun Gŵyl Ffilmiau Cannes, mae’n ddoniolach fyth. Yn aml mae pobol yn sôn am baradocs yr ŵyl – ar un pegwn mae Cannes y socialites, y partïon yacht a’r carped coch, ac ar y llall mae’r ffilmiau, a’r ŵyl yn dal i gael ei gweld fel un fwyaf dethol a mawreddog byd ffilmiau’r auteurs rhyngwladol.

Yr hyn sy’n uno’r ddau begwn ydy eu hamharodrwydd i gael eu gweld yn ddim llai na phethau hollol, hollol ddifrifol, boed hynny o ran rhwysg y byd ffasiwn neu yn nhueddiad y prif ddetholiad i glodfori Themâu Mawr ar draul gweithiau llai ac ysgafnach. Ble bynnag ry’ch chi’n troi ar y Croisette, difrifoldeb sy’n teyrnasu.

Mewn pâr o ffilmiau enwau-mawr a wyliais yn ystod fy oriau cyntaf yn yr ŵyl, sydd yn 70 oed eleni, datgelir y ddeuoliaeth yma mewn ffyrdd dadlennol. Mae un ffilm o Rwsia, ac un o Ffrainc; un gan ddyn, un gan ddynes; ac un yn mygu dan orddifrifoldeb crand tra bo cyfoeth y llall yn deillio o’r rhyddid a’r pleser mae’n eu canfod yn ysgafnder bywyd bob dydd.

Darllen rhagor »

BLOG: Tair o Fachynlleth yn gwirioni ar ddiwylliant Gwlad y Basg

 


Celf disgyblion Bro Hyddgen fel rhan o Wythnos Euskara Cymru
Ym mis Ionawr, cafodd gŵyl Wythnos Euskara Cymru ei chynnal ym Mro Ddyfi i ddathlu’r cysylltiadau rhwng Cymru a Gwlad y Basg.

Yma, mae tair o ddisgyblion Ysgol Bro Hyddgen yn rhannu’u hatgofion am yr ŵyl, gan sôn am debygrwydd yr iaith, y gerddoriaeth a’r celf…

Alaw Jones – ‘iaith unigryw’

Dwi’n siŵr nad ydych erioed wedi clywed am yr iaith hon o’r blaen? A dwi ddim yn eich beio chi. Cyn i’r prosiect ddechrau, doedd gen i ddim syniad bod gwlad fach rhwng De Ffrainc a Gogledd Sbaen, ac yn bendant ddim yn gwybod am eu hiaith. Os ewch chi i’r wlad rhwng Ffrainc a Sbaen, pa iaith byddwch chi’n siarad? Ffrangeg neu Sbaeneg? Na, mae pobol Gwlad y Basg yn siarad Euskara!

Darllen rhagor »

12 Uchaf: Misoedd Gorau’r Flwyddyn

Diweddarwyd am  

Llun: Llinos Dafydd

Blwyddyn newydd dda i chi, ac i bawb sydd yn y tŷ! Ifan Morgan Jones sy’n holi pa fisoedd yw’r goreuon, a phryd i swatio yn y gwely gyda’r dwfe dros eich pen…

12. Chwefror

Anodd yw dod o hyd i unrhyw beth da i’w ddweud am fis Chwefror. Dyma un o fisoedd oeraf, tywyllaf a gwlypaf y flwyddyn. Rydyn ni wedi anghofio erbyn hyn sut oedd yr haul yn edrych a sut oedd ei wres yn ei deimlo ar ein croen. Bydd hanner dwsin o’ch hoff selebs yn marw. Mae’n bosib y bydd eira, ond bydd holl hwyl yr wŷl wedi hen bylu ac fe fydd yn fwy o boen nac o bleser. Mae’r dyddiau yn ymestyn rywfaint, ond ddim digon fel bod modd mwynhau mymryn o olau dydd ar ôl gwaith. Bydd y waled dal yn wag ar ôl y Nadolig a’r aduniadau Blwyddyn Newydd wedi hen redeg allan o stêm. Yr unig beth da y gellir ei ddweud am fis Chwefror yw ei fod yn fyr! Ac efallai diwrnod Pancws/ Crempog ar ei ddiwedd, os ydach chi wedi hen gefnu ar yr adduned i golli pwysau ar ôl Dolig.

11. Ionawr

Darllen rhagor »

BLOG: Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant! (Rhan 4)

 


Côr yr Heli ar y llwyfan
Bu’n noson hwyr. Y gystadleuaeth olaf un yn Ngwyl Cerdd Dant Llyn ac Eifionydd 2016 oedd y Côr Cerdd Dant Agored. Ac roedd wyth côr gwerin ar y llwyfan yn y gystadleuaeth o’n blaen ni.

Roedd bron i bob cystadleuydd wedi gwisgo du neu lwyd eleni, gan ein cynnwys ni, aelodau nerfus Côr yr Heli. Pam hynny, tybed? Ofn pechu gwylwyr â lliwiau llachar, efallai? Diffyg dychymyg? Pres? Ond roedd pawb ar eu gorau, a rhai ohonon wedi cael siwmper a steil gwallt a bronglwm newydd at y digwyddiad.

Braf oedd cael cip y tu ôl i’r llenni ar fyd dieithr o drefnu a thelynau, o ragbrofion a stiwardio, o lolian ac o laru aros. A’r lle yn gyfeddach o Gymraeg.

Er gwell neu er gwaeth, yn y bwyty lan staer y treulion ni y rhan fwya’ o’r nosweth yn aros ein tro – doedd dim digon o le i bawb yn y neuadd gron. Lle digon braf hefyd – y byrddau bwyd yn orlawn o wahanol bartïon, mamau, dawnswyr a beirniaid; Trystan Ellis Morris a chriw ffilmio Telesgôp yn bachu cystadleuwyr; a dynion gan fwya’ yn llenwi ochr y bar. Cawson gyfle sydyn i lithro i’r neuadd a gwylio o’r cefn ond roedd yn rhaid bodloni ar friwsion y beirniadaethau ffwrdd-â-hi yn y bwyty.

Darllen rhagor »

BLOG: Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant! (Rhan 3)

Diweddarwyd  


Dim ond tridiau i fynd. Sut y digwyddodd hynny? Hedfanodd yr wythnosau i rywle, fel hen wrach ar ysgub drwy hud yr hydref.

Rydyn ni ar yr ochr dywyllaf i Galan Gaeaf, ac mae yna gyffro i’w deimlo at y noson fawr ym Mhlas Heli. Ewch yno rywbryd am sbec a thamed i fwyta, gyda llaw; mae yna olygfa ddihafal draw at Berch (traeth Abererch) ac Eryri. Ni fydd cyfle i fwynhau’r olygfa nos Sadwrn, wrth gwrs, a phawb ar bigau’r drain yn barod i gamu ar lwyfan.

Bu’n rhaid i mi golli ambell ymarfer, er cywilydd, ar ôl i’r babi fod yn sâl sawl gwaith y mis diwethaf, a minnau yn dychwelyd i’r gwaith. Nid yr adeg delfrydol i ymuno â chôr, ond fel na mae hi.

Y tro nesa’ – ac ydw, dw i’n ffyddiog y bydd yna dro nesa’ os cymrith ryw gôr bach fi – fydda’ i ddim yn colli’r un ymarfer. Dyw peidio â mynd i ymarfer ddim yn deg â phawb arall, yn enwedig yr arweinwyr sy’n gorfod bod yno yn ddiffael.

Darllen rhagor »

BLOG: Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant! (Rhan 2)

Diweddarwyd  


Mae Non Tudur yn dal ati’n ddygn gyda gweddill aelodau Côr Heli ar gyfer yr Wyl Cerdd Dant a gynhelir ym Mhwllheli ar Dachwedd 12…

Anadlu. Yn y man cywir. Mae hyn yn HANFODOL. Bydd yr ymarfer yn dod i stop os bydd yr arweinydd yn clywed anadl fawr.

Rhaid cuddio’r anadl rhwng geiriau neu gymal, neu ei gymryd ynghynt yn y llinell, er mwyn eich cario at y diwedd. Rhywbeth tebyg i’r hen ‘gipanadl’ fondigrybwyll y mae’r dihafal gerdd-dantes Sioned Grug (un o gymeriadau comig Caryl Parry Jones) yn ein cynghori arno. Ond efallai yr af i ailastudio dosbarthiadau meistr Sioned – mae yna lot fawr o reolau yn codi wrth ganu cerdd dant. Rhaid ynganu ‘min’ fel ‘mun’, a pheidiwch sôn wrtha i, fel rhywun o Aberystwyth, am drio canu’r gair ‘Llŷn’. A gwenu wrth ganu! Help…

Peidio ynganu ‘ei’

Darllen rhagor »

BLOG: Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant! (Rhan 1)

Diweddarwyd  


Ymhen tair wythnos, fe fydd yr Wyl Cerdd Dant yn ymweld â Phwllheli. Eleni, mae Non Tudur yn edrych ymlaen at ei morio hi yng nghanol y cerdd dantwyr profiadol…

A dyna ni. Dw i wedi ei gwneud hi. Wedi camu o’r ochr dywyll, ac wedi gweld y golau (i eraill, dw i wedi gwerthu mas, wedi mynd yn gul, ac wedi colli arni). Dw i wedi ymuno â chôr cerdd dant.

Nid unrhyw gôr, ond côr mawr at Ŵyl Cerdd Dant 2016 ym Mhwllheli ganol Tachwedd, o dan arweiniad dwy arglwyddesau’r byd cerdd dant, Gwenan Gibbard ac Alwena Roberts. Daeth y gwahoddiad gan Gwenan, ar ôl i mi gyfaddef wrthi un tro bod gen i (a sawl un arall) ryw ysfa gref i brofi cerdd dant ryw ddydd. Ie, ha ha. Yn anffodus, mae Gwenan yn un anodd iawn i’w gwrthod am ei bod hi mor dirion ei natur.

“Paid a phoeni, bydd rhai ohonyn nhw erioed wedi canu cerdd dant o’r blaen,” meddai, fel mêt. Ac yna’r fwyell: “A digwydd bod, mi fyddwn ni yn canu ar gainc enwog dy fodryb Nan, ‘Penyberth’.” Dyna selio’r ddêl.

Darllen rhagor »

Adolygiad – Me Before You

 


Rhiannon Williams
Rhiannon Williams sy’n adolygu’r ffilm sy’n addasiad o nofel Jojo Moyes…

Ymysg y ffilmiau am archarwyr a’r ymrafael rhwng da a drwg sydd yn y sinemâu ar hyn o bryd fe wyliais un oedd yn gwrthgyferbynnu â’r ffilmiau hyn, sef y ddrama ramantaidd Me Before You.

Mae’r ffilm wedi’i seilio ar nofel fwyaf adnabyddus Jojo Moyes o’r un teitl sy’n dilyn stori Louisa neu Lou Clark (Emilia Clarke – seren Game of Thrones), cymeriad lliwgar ac optimistaidd sy’n cael swydd fel gofalwr i Will Traynor (Sam Claflin – a ymddangosodd yn yr Hunger Games), dyn cefnog, sy’n cwadriplegig o ganlyniad i ddamwain feic modur.

Er eu bod yn perthyn i ddosbarthiadau cymdeithasol gwahanol mae perthynas unigryw yn datblygu rhyngddyn nhw sy’n arwain at gariad gan newid edrychiad y ddau ar y byd.

Darllen rhagor »

Pod Pêl-droed Eisteddfod yr Urdd

Diweddarwyd  


Podledliad pêl-droedaidd ei naws sydd gennym ni i chi o faes Eisteddfod yr Urdd yn Fflint heddiw, wrth i’r sylw droi at ymgyrch Cymru i ddod yn Ewro 2016.

Owain Schiavone ac Iolo Cheung sydd yn ôl fel yr arfer, wrth iddyn nhw fwrw golwg ar y garfan derfynol a ddewisodd Chris Coleman i fynd i Ffrainc.

Yn ymuno â nhw mae Owain Young, sydd yn rhedeg cwmniau dillad Shwldimwl a peldroedcymru.com, ac yn gefnogwr brwd o’r tîm cenedlaethol.

Mae’r tri yn trafod cynlluniau a gobeithio ar gyfer yr Ewros, ac mae Owain hefyd yn datgelu pa grysau sydd wedi bod yn gwerthu fel slecs ar faes yr Urdd yr wythnos hon!

Darllen rhagor »

Pod Eisteddfod yr Urdd – Dydd Mawrth

Diweddarwyd am  


Dyma ni wedi dod at derfyn yr ail ddiwrnod yma yn Eisteddfod yr Urdd 2016 – felly mae’n amser am bodlediad arall o’r maes yn Fflint!

Ddoe fe gawson ni sgwrs â’r actores a’r diddanwr Caryl Parry Jones, a’r darlithydd Dr Heledd Iago, ill dwy yn barod i frolio’u hardal leol sydd yn cynnal yr ŵyl ieuenctid eleni.

Yn ymuno ag Iolo Cheung ar y pod dydd Mawrth mae Bardd Plant Cymru, Anni Llŷn, a phrif weithredwr yr Urdd Sioned Hughes.

Mae Anni wedi bod yn brysur eleni yn ei rôl newydd gan ymweld ag ysgolion o bob cwr o Gymru yn rhinwedd ei swydd, ac heddiw ar y maes fe fu hi’n cyfarch Mistar Urdd oedd yn dathlu’i ben-blwydd yn 40 oed.

Darllen rhagor »

Pod Eisteddfod yr Urdd – Dydd Llun

Diweddarwyd  


Rydan ni bellach yn tynnu at derfyn y diwrnod cyntaf yma yn Eisteddfod yr Urdd – ac am ddiwrnod mae hi wedi bod yma yn y Fflint, gyda’r haul yn tywynnu a’r maes yn llawn bwrlwm plant a rhieni (ac yn bwysicach fyth, mae’r trefnwyr yn ein sicrhau ni nad oes ‘cam’ wedi bod yn y cystadlu eto!).

Dyma ni nôl felly ar gyfer Pod Eisteddfod yr Urdd cyntaf Golwg360 o’r wythnos, wrth i ni gael rhywfaint o flas ar beth sydd wedi bod yn mynd ymlaen heddiw.

Yn ymuno ag Iolo Cheung ar y pod ddydd Llun mae dwy o ferched yr ardal – y gantores, actores a diddanwr amryddawn Caryl Parry Jones, sydd hefyd wedi bod yn Lywydd y Dydd, a’r darlithydd Dr Heledd Iago o Brifysgol Abertawe.

Mae rygbi a Sir y Fflint yn ddau beth y mae Caryl yn hoff iawn o’i drafod, ac mae’r ddau bwnc ymysg y rheiny sydd yn cael sylw wrth i ni eistedd i lawr yn yr haul am sgwrs, tra bod Heledd yn ein tywys ni drwy rai o weithgareddau’r Gwyddonle.

Darllen rhagor »

Holi Steffan Alun: Y digrifwr cynhenid Cymreig

Diweddarwyd am  


Steffan Alun
Daeth taith criw o ddigrifwyr Cymraeg i ben yn Theatr Richard Burton yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd nos Sadwrn, wrth iddyn nhw ffilmio noson olaf y daith, ‘Extravaganza Stand-yp’ ar gyfer rhaglen ‘Gwerthu Allan’ ar S4C. Gohebydd Golwg360, Alun Rhys Chivers fu’n holi un o’r digrifwyr, Steffan Alun ar ddiwedd y sioe am ei waith fel digrifwr yn Gymraeg a Saesneg.

Alli di ddisgrifio dy deimladau ar ddiwedd noson ola’r daith?

Gweld sêr yn llwyr. Aeth hwnna mor glou ac mor araf ar yr un pryd. O’dd e’n teimlo fel arholiad diwedd blwyddyn. Ni ’di bod ar daith yn paratoi’r stwff ’ma, ond hefyd ar y llaw arall, mae’n teimlo hefyd bo ni ’di bod yn datblygu comedi yn Gymraeg ers cymaint o amser fel bod e hefyd yn teimlo fel penllanw i hynny. ’Na’r gig gorau i fi gael erioed, fi’n credu, ond ’na’r caleta fi ’di gorfod gweithio ’fyd. O’dd e’n bleser gwneud y gig ond mewn ffordd, fi’n falch bod e drosodd.

Roedd nifer o gyfeiriadau at y Noson Lawen yn y sioe. Ydy comedi Cymraeg wedi symud ymlaen ac i ffwrdd o hynny erbyn hyn?

Darllen rhagor »

Palu ‘Lawr II: Amgueddfa Ryngweithiol Anarferol o Bethau wedi eu Colli, eu Torri a’u Hail-ddarganfod

Diweddarwyd am  


Seran Dolma sydd yn trafod arddangosfeydd celf anarferol y bu hi’n ymweld â nhw gyda’i mab…

Yr artistiaid Lindsay Colebourne a Marged Pendrell, ar y cyd gyda National Theatre Wales sy’n gyfrifol am yr amgueddfa anarferol, gyda digwyddiadau trwy’r wythnos (11-14 Ebrill) yn Storiel ac yn Pontio ym Mangor.  Wele wefan Lindsay am ragor o fanylion.

Cnewyllyn yr amgueddfa yw’r casgliad o wrthrychau a ddarganfuwyd gan Lindsay wrth gloddio yn ei gardd yn Nant Peris – palfa archeolegol yn datguddio darnau llestri, esgidiau, teganau, poteli gwydr, gratiau tan, pennau gwely, hoelion a darnau o fetel o bob siâp.

Mae’n debyg bod y gwaddol yma yn dyddio o’r cyfnod 1871, pryd adeiladwyd y tŷ, hyd at y 1980au.

Darllen rhagor »

Byw gyda’r byg: Anturiaethau cynganeddol

 


Ty Newydd, golygfa o arfordir Pen Llyn Llun: Mared Ifan
Mae rhyw draddodiad rhyfedd gennym ni yng Nghymru o ffitio geiriau gyda’i gilydd fel jig-so, gwneud i gytseiniaid hanner llinell gyd-fynd â hanner llinell arall, a’i galw’n gynghanedd.

Mae’r arfer hwn yn mynd yn ôl 1,500 o flynyddoedd a chanlyniad y jig-so geiriol yw sain go unigryw ar y glust – yn felodïaidd â rhythm penodol.

Ar ôl dablo â’r grefft am rai misoedd yn Ysgol Farddol Caerfyrddin, bues i’n ddigon lwcus i fynd ar gwrs yng nghanolfan ysgrifennu Tŷ Newydd am dri diwrnod llawn o gynganeddu.

A dyna le bu 11 ohonom, yn y tŷ gwyn eiconig yn Llanystumdwy, yn bobol o wahanol gefndiroedd, o bob cwr o Gymru, wedi ein cau o brysurdeb y byd tu allan, mewn cwlt cynganeddu yn dysgu am ei nodweddion a cheisio creu ambell i linell ohoni.

Darllen rhagor »

Dathlu’r cyfraniad Cymraeg ar ben-blwydd Wicipedia

Diweddarwyd  


Jason Evans
Jason Evans fydd yn cymryd rhan mewn Golygothon arbennig i ddathlu carreg filltir ‘gwefan Gymraeg fwyaf poblogaidd y byd’ …

Ar 15 Ionawr bydd Wicipedia yn dathlu ei 15fed pen-blwydd. 15 mlynedd yn unig ers creu’r erthygl gyntaf, Wicipedia yw’r gwyddoniadur mwyaf ar y blaned bellach ac mae’n un o’r gwefannau mwyaf poblogaidd yn y byd.

Gyda degau o filiynau o erthyglau mewn bron i 300 o ieithoedd, mae miliynau o bobl yn troi at Wicipedia am bob math o wybodaeth, o fywgraffiadau o’u hoff sêr ffilm, i grefydd, gwleidyddiaeth a hanes hynafol.

Yn 2007 roedd gan y Wicipedia Cymraeg fil o erthyglau yn unig ond mae wedi tyfu’n gyflym ac erbyn hyn mae’n cynnwys yn agos at 70,000 o erthyglau gwreiddiol yn y Gymraeg.

Darllen rhagor »

Adolygiad – Sherlock a’r briodferch atgas

 


Rhiannon Williams
Rhiannon Williams fu’n gwylio’r bennod arbennig o Sherlock: The Abominable Bride

Bron i bythefnos ar ôl darllediad cyntaf The Abominable Bride ar ddydd Calan rydw i, o’r diwedd, wedi dod i’r casgliad, pe na fyddai’r teithio trwy amser wedi cael ei gynnwys ynddi, mi fyddai’r bennod wedi bod yn arbennig.

Na, dim Doctor Who sy’n gyfrifol am y neidio sydyn rhwng y gorffennol Fictorianaidd (1895) a’r presennol, ond mind palace cymeriad Sherlock Holmes (Benedict Cumberbatch), a welwyd fel elfen ddiangen sy’n cael ei defnyddio i bwysleisio mawredd ei feddwl yn unig.

Dechreuwn trwy wylio stori arswydus a gothig am ysbryd priodferch ond sylweddolwn erbyn diwedd y rhaglen ein bod wedi gwylio math o ddilyniant i’r ffilmiau Inception ac Adaptation.

Darllen rhagor »