RSS

Golwg360

MwyCau 

Mae’r amser bron â dod …

Cyhoeddwyd Hydref 20, 2017 gan Blog Meddwl.

Tagiau: brexit, Theresa May, y blaid lafur


Theresa May - mae'r gair 'sombi' yn dod i'r meddwl (llun o'i chyfri Twitter)
Blog bach cyn cinioi gan Dylan Iorwerth …

Mae’r amser bron wedi cyrraedd pan fydd hi’n bosib i rywrai ddechrau ymgyrch go iawn yn dweud “dau fys i’r Refferendwm”.

Er gwaetha’r mymryn o gynnydd y mae Theresa May wedi’i wneud heddiw trwy gael rhyw addewid wysg-tin y bydd gwledydd yr Undeb Ewropeaidd yn dechrau trafod masnach, mae shambls Brexit yn waeth nag yr oedd y beirniad mwya’ wedi’i ddisgwyl.

Cysgod sy’ ar ôl o’r Prif Weinidog ei hun ac mae’r bowns hunandybus wedi hen fynd o agwedd ei phrif drafodwr, David Davis. Am ryw reswm, mae’r gair ‘sombis’ yn mynnu dod i’r meddwl.

Mae’r polau piniwn bellach yn dangos mwyafrif yn erbyn Brexit ond, yn fwy na hynny, mae yna deimlad o ddiflastod mawr wedi cydio ym mhawb ond y gadawyr mwya’ brwd.

Felly, petai Llafur wirioneddol yn credu hynny, mi allen nhw fentro cyn bo hir i ddweud, ‘dyden ni ddim am adael’ a herio’r Ceidwadwyr i wynebu etholiad arall.

Nonsens fyddai cynnal refferendwm ar y fargen i adael yr Undeb Ewropeaidd ar ei phen ei hun ond mi fyddai’n bosib cynnal refferendwm efo dau ddewis clir – y fargen newydd neu’r drefn fel y mae o fewn yr Undeb.

Mi allai Llafur ddadlau’n ddigon teg eu bod nhw am siarad tros y mwyafrif na wnaeth bleidleisio tros adael – yr arhoswyr a’r rheiny na bleidleisiodd o gwbl.

Mi allen nhw ddweud nad oedd y canlyniad yn dweud yn glir bod eisio gadael y farchnad sengl ac mai’r unig ffordd i aros o fewn honno ydi bod yn aelod o’r Undeb unwaith eto.

Ac, ar ben hynny, ei bod hi’n dod yn amlwg y gallai gadael wneud difrod anferth i’r Gwasanaeth Iechyd ymhlith pethau eraill.

Mae’r ddadl wedi newid yn ystod y deunaw mis diwetha’.

A fydd gan Lafur y gyts i wneud hyn? A ydyn nhw eisio aros?

Prifwyl deithiol mewn enw yn unig?


Mae’r Eisteddfod wedi cyhoeddi y bydd yn cael ei chynnal yn Sir Conwy yn 2019, ond ni chafodd pobol leol fawr o oleuni mewn cyfarfod cyhoeddus. Mae’r ansicrwydd yn codi cwestiynau am ddyfodol yr holl syniad o Brifwyl deithiol, yn ôl Huw Prys Jones…

Daeth tua 200 o bobol i’r cyfarfod cyhoeddus yn Llanrwst, ac roedd yn amlwg fod brwdfrydedd dros groesawu’r Eisteddfod i’w hardal.

Roedd yno unigolion o bob rhan o sir Conwy, er y byddwn i’n barnu bod y mwyafrif sylweddol ohonyn nhw o ardaloedd gwledig y sir.

Ond os oedden nhw’n disgwyl clywed yn lle bydd yr Eisteddfod yn cael ei chynnal, cael eu siomi wnaethon nhw.

Yr unig wybodaeth ar hyn o bryd ydi mai dau safle sydd dan ystyriaeth -  un ychydig y tu allan i Lanrwst, a’r llall ar gyrion Abergele.

Er bod cyfleoedd i ddweud barn o’r llawr yn y cyfarfod, yr hyn a ddaeth i’r amlwg na fyddai unrhyw ran gan bobol leol yn y penderfyniad.

Lleoliad “ddim yn bwysig”

Neges glir cynrychiolwyr yr Eisteddfod oedd mai Eisteddfod i’r sir gyfan oedd hon – sy’n ddigon teg a rhesymol. Roedden nhw ar dir tipyn mwy sigledig, fodd bynnag, wrth ddadlau fwy nag unwaith nad oedd union leoliad y maes mor bwysig â hynny.

Os ydyn nhw’n cychwyn bychanu arwyddocâd y lleoliad, maen nhw’n agor y drws i amheuon am werth yr holl syniad o Eisteddfod deithiol.

Awgrym arall a wnaed ganddyn nhw oedd mai Llanrwst fyddai fwyaf tebygol o fod yn ganolfan y gweithgarwch trefnu dros y 18 mis nesaf – hyd yn oed os mai yn Abergele y bydd y maes ei hun.

Mae hyn hefyd yn gosod cynsail digon amheus. Pen draw dadl o’r fath ydi y byddai modd i wahanol ardaloedd fod yn gyfrifol am gynnal yr Eisteddfod mewn un neu fwy o leoliadau sefydlog yn eu tro – fel sy’n digwydd efo’r Sioe Fawr, wrth gwrs.

Profiad Eisteddfodwyr

Mae’n wir nad ydi Conwy yn sir fawr. Ond mae hi’n sir amrywiol iawn ei natur ac mae byd o wahaniaeth rhwng y trefi arfordirol a’i hardaloedd gwledig, yn gymdeithasol, yn ddiwylliannol ac yn ieithyddol.

O’r herwydd, mae pa un o’r ddau safle fydd yn cael ei ddewis am wneud gwahaniaeth pur sylfaenol o ran profiad y rhai a fydd yn ymweld â’r Wyl o wahanol rannau o Gymru.

Ai’r un Eisteddfod, er enghraifft, fyddai prifwyl lwyddiannus a hwyliog Dyffryn Clwyd bedair blynedd yn ôl petai hi wedi cael ei chynnal yng nghanol môr o Seisnigrwydd Prestatyn yn lle yn nhref Dinbych?

Ar ben hyn, rhaid cofio mai un o’r siroedd hynny a gafodd eu llunio ar gefn amlen yn ad-drefnu llywodraeth leol 1996 ydi Conwy, heb fawr o arwyddocâd hanesyddol nac o ymdeimlad o berthyn i’r sir ei hun fel y cyfryw.

Balchder bro

Mae balchder bro yn rhan annatod o apêl y gweithgarwch o drefnu’r Eisteddfod.

Rhaid amau a fyddai maes ar safle amhersonol ar yr A55 a gafodd ei ddewis am resymau technegol yn bennaf yn ennyn yr un math o frwdfrydedd ymhlith y gwirfoddolwyr.

Y ddadl arall sy’n flaenllaw mewn unrhyw drafodaethau am ddyfodol yr Eisteddfod ydi pwysigrwydd y waddol ar ei hôl.

Unwaith eto, mae angen bod yn realistig wrth farnu pa fathau o ardaloedd sydd fwyaf tebygol o elwa o ymweliad yr Eisteddfod.

Penderfyniad allweddol

Barn mwy nag un a ddaeth i’r cyfarfod oedd bod rheolwyr yr Eisteddfod eisoes wedi penderfynu ar safle yn Abergele, ac mai ffordd o fraenaru’r tir ar gyfer siomi pobol Llanrwst a Dyffryn Conwy oedd y pwyslais parhaus ar gael maes hwylus.

Mae’n well gen i gadw meddwl agored na mynd mor bell â honni hynny, ac yn sicr dydw i ddim yn amau diffuantrwydd neb o’r cynrychiolwyr yn y cyfarfod.

Eto i gyd, roedd y pwyslais cyson ar gael lleoliad hwylus ac addas i holl ofynion y maes yn codi pryderon bod hyn yn cael ei ddyrchafu ar draul ystyriaethau eraill. Deallaf o ffynhonnell dda fod y feddylfryd hon yn pwyso’n drwm ar lawer o benderfyniadau’r Eisteddfod.

Cwestiynau eraill

Rhaid fydd codi cwestiynau hefyd am ddyfodol yr Eisteddfod ei hun os na fydd hi’n ymarferol ei chynnal mewn ardaloedd fel dyffryn Conwy – a hynny gerllaw darn newydd a llydan o’r briffordd rhwng de a gogledd.

Pe bai’n rhaid dewis, onid gwell fyddai addasu rhywfaint ar faint ac adnoddau’r maes, yn hytrach na bod gofynion y maes yn cyfyngu’n ormodol ar yr ardaloedd y gall ymweld â nhw?

Mi fydd yn werth i selogion y Brifwyl dalu sylw manwl i benderfyniad Cyngor yr Eisteddfod maes o law. Gall fod llawer mwy na lleoliad Eisteddfod Conwy 2019 fod yn y fantol.

Swyddi – ond sut rai?

Cyhoeddwyd Hydref 19, 2017 gan Blog Meddwl.


Llun o Ganada yn yr 1930au (Llun parth cyhoeddus)
Mae ffigurau diweithdra Cymru wedi disgyn eto. Mi allech chi feddwl bod yr economi’n ffynnu. Dyna y mae’r ystadegau’n ei ddweud; mae’r llygaid yn dweud fel arall.

Wrth deithio ar draws Cymru, drwy amryw o’n trefi gwledig ni ac yn arbennig yn y Cymoedd, golygfeydd incwm-isel sydd i’w gweld; siopau rhad, siopau gwag ac olion diffyg buddsoddi.

Y cwymp mewn diweithdra ydi un o’r ychydig bethau y mae Llywodraeth Prydain yn gallu brolio yn ei gylch ac mae’n bosib y bydd yn disgyn eto wrth i ragor o bobol adael yn sgil Brexit. Ond nid arwydd o economi iach ydi hynny.

Un o’r rhesymau am y ffigurau gloyw ydi natur cyflogaeth; nid swyddi sefydlog, da, ydi llawer o’r rhain ond gwaith tros dro, ar hap a byr-dymor. Llai o bobol yn hawlio budd-dal, dim llai yn byw mewn ansicrwydd.

Mae byd gwaith wedi cael eu chwyldroi yn ystod y blynyddoedd diwetha’; o ran patrymau gwaith, mi fyddai chwalu yn well gair. Ar lefel swyddi ‘da’, mae’n golygu cytundebau; ar lefel swyddi ‘salach’, mae’n golygu dim sicrwydd oriau na chyflog.

Mae achosion diweddar cwmnïau fel Uber yn dangos bod cwmnïau bellach yn trïo symud baich cyflogaeth ar y gweithwyr eu hunain ac mae cyfres o Lywodraethau wedi annog hynny.

Yn y sector cyhoeddus, mae llawer o hen swyddi diogel wedi eu troi yn swyddi ansicr trwy asiantaethau a, phob tro, mae rhywun yn y canol yn gwneud pres da am fod yn y canol.

A maes sy’n haeddu ymchwiliad – a ydi’r llacrwydd a’r diffyg trefn yn ei gwneud hi’n haws i rai busnesau ac unigolion diegwyddor droi gweithwyr yn gaethweision? Os ydi diweithdra i lawr, mae hynny ar gynnydd.

Nonsens yn Sbaen

Cyhoeddwyd Hydref 18, 2017 gan Blog Meddwl.

Tagiau: Catalwnia, dylan iorwerth, Sbaen


Llun Golwg360
Efallai fod yna ddadl y naill ffordd a’r llall tros annibyniaeth i Gatalwnia. Ond mae un peth yn hollol sicr: mae un rhan o gyfansoddiad Sbaen yn nonsens llwyr.

Y rhan hwnnw sy’n caniatáu i’r llywodraeth ym Madrid ddweud bod refferendwm annibyniaeth yn anghyfreithlon. Y rhan sy’n dweud bod rhaid i Sbaen aros yn un, byth bythoedd, amen.

Mae’r fath gymal yn amlwg yn wirion. Allwch chi ddim rhewi trefn wleidyddol a’i chadw am byth. Mae fel petai Kim Jong-un yn dweud mai unbennaeth fydd Gogledd Corea o hyn ymlaen ac felly y bydd unrhyw ymgyrch i gael democratiaeth yn erbyn y cyfansoddiad.

Ond unbennaeth ydi Gogledd Corea, meddech chi … wel, gwaddol yr unben Franco a’i gefnogwyr ydi elfennau o’r cyfansoddiad yn Sbaen; rhan o’r fargen i sicrhau trosglwyddo tawel at ddemocratiaeth a brenhiniaeth, ar ôl blynyddoedd o Ffasgaeth.

Neu beth petai Donald Trump yn dweud nad oes hawl ymgyrchu i gael gwared ar yr hawl i gario gynnau, am fod yr hawl hwnnw’n rhan o gyfansoddiad yr Unol Daleithiau?

Oedd, roedd yna refferendwm yn Sbaen i setlo ar y cyfansoddiad yn 1978 ond, ar y pryd, y peth pwysica’ oedd cael gwared ar yr hen ormes – derbyn yn bwysicach na dadlau. Mae pethau wedi newid … all cenedlaethau ddoe ddim clymu dwylo heddiw…

Mae’n bryd i gorff rhyngwladol osod meini prawf ar gyfer pleidleisiau democrataidd fel y refferendwm annibyniaeth.

All gwladwriaeth ddim bod yn erlynydd, rheithgor a barnwr mewn dadl sy’n ymwneud â hi.

Trebannws: “Roedd pawb yn chwarae o fore gwyn tan nos”

Cyhoeddwyd Hydref 15, 2017 gan Criced.

Tagiau: arwel thomas, bleddyn bowen, Justin Tipuric, Robert Jones, Trebannws


Mae pentref bach Cymraeg Trebannws yng Nghwm Tawe am gynhyrchu rhai o sêr y byd chwaraeon yng Nghymru ac yn eu plith mae’r cyn-gricedwr Greg Thomas.

Fe ddychwelodd i Gymru o’i gartref yn Northampton yr wythnos ddiwethaf ar gyfer noson arbennig yn Amgueddfa Griced Cymru CC4 yng Nghlwb Criced Morgannwg gydag un arall o gyn-gricedwyr y sir, Winston Davis o India’r Gorllewin.

Mae e’n un o ddim ond dau Gymro Cymraeg, ynghyd â Robert Croft, sydd wedi chwarae criced dros Loegr, ac fe ddisgrifiodd ei deimladau am hynny wrth golwg360 ar ddiwedd y noson.

“Wy bob amser yn dweud bo fi wedi chwarae dros Loegr tra bo fi’n cynrychioli ’ngwlad [Morgannwg]. Roedd yn destun balchder mawr i fi, fel Cymro Cymraeg, i gael chwarae dros Loegr.”

Mae modd cymharu agwedd Greg Thomas at y gamp honno â safbwynt prif hyfforddwr presennol Morgannwg, Robert Croft, sydd wedi disgrifio’r profiad o chwarae dros Loegr fel cynrychioli’r Llewod, a bod chwarae dros Forgannwg fel chwarae dros Gymru.

Pentref chwaraeon yng Nghwm Tawe

Blaenasgellwr Cymru, Justin Tipuric yw’r chwaraewr diweddaraf o Drebannws i gynrychioli ei wlad.

Mae gan y pentref draddodiad hir o gynhyrchu chwaraewyr rygbi, a’r rhestr yn cynnwys Robert Jones, Bleddyn Bowen ac Arwel Thomas – ac mae yna golffiwr rhyngwladol, Blair Fisher sy’n hanu o’r pentref hefyd.

Ond beth sydd mor arbennig am y pentref hwn, tybed?

“Dw i ddim yn siŵr,” meddai Greg Thomas. “Dw i’n gwybod fod rhyw ddwsin i bymtheg ohonon ni. Roedd pawb yn chwarae o fore gwyn tan nos yn ystod y gwyliau.

“Roedden ni’n chwarae criced, tipyn bach o golff, rygbi, pêl-droed, a beth bynnag arall. Roedden ni i gyd yn chwarae a phawb yn eitha’ da, ond rhai yn well na’i gilydd.

“Roedd gyda chi Bleddyn Bowen yn gapten ar Gymru fel canolwr, Robert Jones yn fewnwr. Roedd y ddau wedi chwarae criced ar lefel eitha’ da. Roedd Bleddyn yn enwedig yn gricedwr da.

“Wnes i chwarae rhywfaint o rygbi yn yr ysgol. Fi oedd yr wythwr pan oedd Robert yn fewnwr. Ges i dreial i dîm ysgolion Cymru ond yn anffodus, ges i anaf i ’nghefn.”

Morgannwg – Cymry yw’r ffordd ymlaen

Yn ôl Greg Thomas, eu polisi presennol o gynhyrchu cricedwyr ifainc o Gymru yw’r ffordd ymlaen os ydyn nhw am lwyddo ar y cae ac oddi arno.

“Po fwyaf o gricedwyr y gallwch chi eu cynhyrchu’n lleol, gorau oll i’r gêm ac i’r clwb hefyd oherwydd dw i’n siŵr y bydd mwy o bobol yn dod i gefnogi’r clwb os oes gyda nhw gricedwyr lleol.

“Mae’r timau heddi, yn enwedig yn y gêm ugain pelawd, yn dueddol o fod yn dimau rhyngwladol lle mae chwaraewyr yn mynd i ble bynnag mae gemau’n cael eu chwarae, yn debyg i bêl-droed. Ond mae’n braf gweld chwaraewyr o Gymru yn nhîm Morgannwg.”

Trebannws a’r Caribî yn dod ynghyd

Tra bod Greg Thomas yn hanu o Drebannws, roedd un o’i gyd-chwaraewyr yn nhîm Morgannwg yn y 1980au, Winston Davis yn dod o ynys St. Vincent yn y Caribî.

Chwaraeodd y ddau i Forgannwg a Swydd Northampton yn ystod eu gyrfaoedd, a’r ddau ohonyn nhw wedi cyrraedd y llwyfan rhyngwladol – y Cymro Cymraeg i Loegr a Winston Davis i India’r Gorllewin.

Ond yn hytrach na chaeau chwarae pentref, traethau euraid y Caribî oedd maes chwarae’r bowliwr cyflym o’r Caribî a ddaeth yn aelod pwysig o dîm India’r Gorllewin gyda Michael Holding, Andy Roberts a Joel Garner.

Ar ôl ymddeol, aeth Greg Thomas ymlaen i weithio ym myd y gyfraith, a’i fab Will bellach yn gricedwr i ail dîm Swydd Northampton.

Trasiedi

Ond trasiedi a ddaeth i ran Winston Davis yn ei ymddeoliad yntau, ar ôl iddo gael ei barlysu pan gafodd ei daro gan goeden yn ôl yn ei gartref yn St. Vincent.

Ac yntau’n Gristion, roedd y cyn-fowliwr cyflym a aeth wedyn i weithio mewn melin flawd, yn torri coed ar dir eglwys leol pan gafodd ei daro i’r llawr gan frigau coed.

Fe dreuliodd fisoedd yn yr ysbyty yn Fflorida cyn cael ei symud i ysbyty Gobowen, ac mae’n byw yn Lloegr bellach ers bron i ugain mlynedd.

Dywedodd Winston Davis wrth golwg360: “Mae yna heriau yn y bywyd yma. Dyw e ddim y math o fywyd y byddech chi’n ei ddymuno i’ch gelyn pennaf. Ond mae’n fywyd y gallwch chi ei fyw a’i fwynhau.

“Dw i’n dal i ddihuno yn edrych ymlaen at bob dydd. Dw i’n dal i gredu y bydda i’n cerdded eto. Roedd yna adeg pan o’n i’n ymdopi, ond nawr dw i’n byw. Does gen i ddim byd i gwyno yn ei gylch e.”

Ychwanegodd Greg Thomas: “Mae’r hyn sy’ wedi digwydd iddo fe’n drist ond oni bai am y ddamwain, efallai na fydden ni wedi treulio cymaint o amser gyda’n gilydd.”

Digwyddiadau Amgueddfa Griced Cymru CC4 dros y gaeaf

Tachwedd 8 – Noson gydag Alan Butcher, cyn-gapten Morgannwg

Tachwedd 21 – Dr Andrew Hignell, curadur yr Amgueddfa, yn lansio’i gyfrol From Front Foot to Front Line, sy’n edrych ar effaith y Rhyfel Byd Cyntaf ar griced yn ne Cymru.

Rhagfyr 6 – Noson cwis a chyri

Ionawr 17 – Noson deyrnged i Bernard Hedges, yng nghwmni ei fab Stephen sydd wedi cyd-ysgrifennu cofiant i’w dad gyda Dr Andrew Hignell

Chwefror 14 – Noson gydag Alan Wilkins, yn trafod ei yrfa fel cricedwr a darlledwr

Mawrth 7 – Haf 1968 – dathlu hanner canmlwyddiant buddugoliaeth ddiwethaf Morgannwg dros Awstralia, a chwech chwech Garry Sobers yng nghwmni’r bowliwr Malcolm Nash.

Balchder a siom ar ddiwedd ymgyrch Cymru

Cyhoeddwyd Hydref 12, 2017 gan Y Blog Pêl-droed.


Ewros 2016... mor bell i ffwrdd erbyn hyn (Llun: Martin Rickett/PA)
Ar ôl i’r llwch setlo ar ymgyrch arall ar gyfer Cwpan y Byd, Tommie Collins sy’n bwrw golwg yn ôl dros y gemau…

Dw i’n cofio, pan ddaeth yr enwau allan o’r het, fod pawb yn fodlon ar yr grŵp.

Y timau oedd Serbia (tim da ar y dydd); Iwerddon (yn ôl pawb, tîm ddylan ni ei guro); Awstria (tîm oedd wedi cael Ewro 2016 gwael); a Georgia, tîm arall y dylian ni ei guro’n hawdd; a Moldofa, tîm o’r pot olaf, ond a oedd wedi’n curo ni mewn dipyn o sioc yn 1994. Doedd cewri’r byd pêl droed fel yr Almaen, Ffrainc neu Sbaen, ddim yn ein herbyn ni. 

Roedd nifer o chwaraewyr wedi gadael y garfan ar ôl Ewro 2016 yn Ffrainc. Yn fy marn i, mi ddylia bod un neu ddau arall wedi mynd hefyd.

Hangofyr

Ar ôl y gêm gyntaf y grŵp yn erbyn Moldofa, be’ oedd yn amlwg i fi oedd yr ‘hangofyr’ ar ôl yr Ewros. Dw i’n cofio edrych ar Ashley Williams ar ôl symudiad a meddwl, ’dydi hwn ddim ar ben ei gêm’.

Roedd taith ar y gorwel wedyn i Awstria. Roeddan ni ar y blaen ddwywaith, cyn ildio a chael gêm gyfartal 2-2,  a dyma pawb yn dechrau dweud, “gêm y dylian ni fod wedi’i hennill”… a dyna fu’r stori bron drwy’r ymgyrch.

Roedd hi hefyd yn stori o anafiadau. Mi gafodd Joe Allen anaf yn Fienna ac mi fethodd y gêm gartref dridiau wedyn yn erbyn Georgia. Hon oedd y gêm fuodd yn drafferth i ni - oeddan ni’n lwcus i beidio â cholli - ac roedd hi’n bryd i’r garfan anghofio am Ffrainc a sylweddoli bod dim un gêm yn hawdd.

Yn nesaf ddaeth Serbia gartref – a gêm gyfartal arall. Fe sgoriodd Gareth Bale i’n rhoi ni ar y blaen, ac wedyn fe darodd y postyn cyn i ymosodwr Newcastle, Aleksandar Mitrovic, unioni’r sgôr bum munud cyn diwedd y gêm. Torcalon. Roeddan ni’n gwneud pethau’n anodd iawn i ni’n hunain.

Anaf difrifol

Mi gawson ni seibiant wedyn tan fis Mawrth eleni, gyda gêm yn ninas Dulyn yn erbyn Gweriniaeth Iwerddon. Atgof pawb o’r gêm hon yw’r anaf difrifol i amddiffynnwr Iwerddon, Seamus Coleman, a cherdyn coch  i Neil Taylor.

Roedd drwg deimlad rhwng y ddwy garfan a’r cefnogwyr ar ôl y gêm, ond cyfle arall wedi’i fethu. Roedd Cymru’n well tîm ar y noson.

Belgrad wedyn, gyda’r Wal Goch yn teithio yno mewn niferoedd, a Gareth Bale wedi’i anafu y tro hwn. Roedd Cymru ar y blaen gyda chic o’r smotyn wych gan Aaron Ramsey… ond yr un hen stori a Chymru’n ildio gôl hwyr. Cyfle arall i roi stamp ar y grŵp wedi’i golli.

Tensiwn… a Starman newydd

Dwy gêm yn fis Fedi, Awstria adref, noson llawn tensiwn gyda Chymru’n ffodus i beidio bod i lawr hanner amser, ond hwyr yn y gêm eilydd bendigedig gan Chris Coleman yn dod a’r bachgen 17 oed, Ben Woodburn, oddi ar y fainc - arwr newydd y Wal Goch yn sgorio bedwar munud ar ôl dod ar y cae.

Buddugoliaeth gyntaf 1-0, roeddan ni yn ein holau; roedd hi’n noson anhygoel, pawb wedi gwirioni, a chân newydd i’r glaslanc i diwn cân David Bowie, ‘Starman’. Roedd pawb wedi anghofio am Gareth Bale.

Dinas Chisinau, Moldofa oedd llwyfan y ddrama y nos Fawrth ganlynol – gwlad newydd i fi ymweld â hi; dinas heb lawer  o gymeriad iddi; ond roedd yn wlad rad ac roedd amser da i’w gael…  a buddugoliaeth gyda dwy gôl hwyr , a’r dewin Woodburn yn creu un ohonyn nhw. 

Roedd Cymru wedi ennill dwy gêm anferth erbyn hyn, ac roedd ganddon ni gyfle i orffen yn y gemau ail gyfle, o leiaf. Beth oedd yn felys, wedi i Ben Woodburn gael ei gynnwys yn y garfan, oedd clywed y Saeson yn cwyno. Wrth gwrs, mae o’n gymwys i chwarae i’r hen elyn, ond mae wedi chwarae i Gymru ers pan oedd yn blentyn, a’n harwr ni ydi o. 

Chwaraewr arall oedd yn y garfan ar gyfer y ddwy gêm dyngedfennol nesaf oedd David Brooks o Sheffield United, Roedd wedi gwneud tro pedol yn penderfynu chwarae i Gymru ar ôl cynrychioli Lloegr yng nghystadleuaeth Toulon yn yr haf, ac wedi bod yn chwaraewr y twrnamaint. Roedd y Saeson yn lloerig… ond mae ei fam yn dod o Langollen, felly beth ydi’r broblem?

Taith hir i Georgia

Roedd Georgia ar feddwl pawb am fis.. Gyda thaith bell i Tbilisi o’n blaenau, dim ond unarddeg cefnogwr aeth yn 1995 o gymharu â’r 2,000 a wnaeth y daith hir drwy’r Wcráin a Thwrci, neu hedfan i Georgia, a gyrru tua thair awr wedyn.

Roedd Gareth Bale wedi’i anafu eto, ond roedd perfformiad da arall o ran cynnwys Tom Lawrence – chwaraewr, yn fy marn i, sydd heb wneud digon i Gymru yn y cyfleoedd mae wedi’u cael. Ond, yn y gêm hon, mi ddangosodd bod y gallu ganddo.

Ymlaen i Gaerdydd, wedyn, ac ar ôl tair buddugoliaeth yn olynol roedd Cymru ar fin mynd drwodd i Rwsia…

Roedd Gareth Bale allan. Roedd y stadiwm yn llawn dop. Yr anthem yn cael ei chanu gan y cefnogwyr. Beth allai fynd o’i le?

Iwerddon oedd am fynd drwodd, dim ots sut, ac ar ôl dechau addawol a Joe Allen yn rheoli’r gêm, mi gafodd ei anafu – ac fe newidiodd hynny’r gêm yn llwyr. Ar y cae yn ei le oedd Jonny Williams, chwaraewr arall i mi sydd heb wneud digon i ennill ei le yn y garfan.

Fesgoriodd James Mclean ar 57 munud, ac roedd Cymru’n wynebu eu colled gyntaf cystadleuol adref ers Medi 2013.

Fe dynnodd Chris Coleman, Hal Robson-Kanu oddi’r cae a dod â Sam Vokes ymlaen yn ei le. Roedd nifer fawr yn yr eisteddle wedi synnu â hyn, oherwydd roeddan ni angen goliau!

Pam i’m chwarae’r ddau? Lle oedd Ben Woodburn? A pham ddim rhoi cyfle i David Brooks? Cwestiynau oedd yn cael eu gofyn ar y ffordd allan o’r cae ar ôl y chwiban olaf Cymru 0-1 Gweriniaeth Iwerddon. Roedd pêl-droed hyll wedi trechu pêl droed neis o gôl i ddim. 

Roedd hi’n siwrnai hir adref i’r gogledd. Siom arall oedd perfformiad Aaron Ramsey Mi gafodd o gêm wael.

Aros yn y swydd

Dw i’n gobeithio y bydd Chris Coleman yn aros yn y swydd, a gobeithio bod y tîm hyfforddi yn dysgu o’r ymgyrch hon.

Yn fy marn i, maen nhw’n rhy bragmataidd, a’r hyn sy’n fy ngwylltio i ydi’r cefnogwyr eraill sy’n beirniadu cefnogwyr sy’n beirniadu’r tîm. Ar ddiwedd y dydd, methu wnaethon ni. Dw i’n talu pres da i wylio Cymru adref ac oddi cartref, a dw i’n meddwl bod gen i hawl i leisio fy marn.

Mae anafiadau yn digwydd i bawb. Mae Ashley Williams yn cael hunllef ag Everton – gobeithio y daw drwyddi. Roedd Joe Allen yn wych, chwaraewr yr ymgyrch. Mae chwaraewyr da ifanc yn dod drwy’r system fel Ethan Ampadu a David Brooks, ac mae Ben Woodburn wedi gwneud ei farc.

Ond pan fydd Cwpan y Byd Rwsia ar y teledu yr haf nesaf, mi fydda’ i a nifer yn meddwl “beth allai fod…”

Cyflwr Cymru – dylanwad datganoli?

Cyhoeddwyd Medi 19, 2017 gan Y Blog Gwleidyddiaeth.

Tagiau: Datganoli, Huw Edwards, Iwan England, refferendwm


Huw Edwards (Llun: S4C)
Ugain mlynedd ers refferendwm 1997, bu’r cynhyrchydd a chyfarwyddwr Iwan England ar daith gyda’r cyflwynydd Huw Edwards i gasglu barn a thrafod profiadau pobol Cymru …

Ugain mlynedd yn ôl, roeddwn i’n eistedd yn y tywyllwch mewn stafell anghyfarwydd yn gwylio’r teledu. Hon oedd fy noson gyntaf yn rhannu tŷ gyda saith o fyfyrwyr eraill. Roeddwn i eisoes wedi bwrw fy mhleidlais y bore hwnnw, ac wedi manteisio’n llawn ar gynnig £1 y peint ym mar yr undeb.

Roedd y manylion hyn, a chyffro rhyfeddol noson Medi 18, 1997, bron yn angof tan i mi eistedd i lawr a gwylio tapiau archif o ganlyniadau Refferendwm Datganoli Cymru. Mae’n anodd credu pa mor agos oedd y bleidlais i sefydlu’r Cynulliad. Ar raglen Saesneg y BBC, roedd Peter Snow wedi darogan taw ‘Na’ fyddai’n ennill, hanner awr yn unig cyn canlyniad tyngedfennol Caerfyrddin.

Roedd hi’n drawiadol sylwi faint o’r pynciau llosg a drafodwyd yn y stiwdio’r noson honno sydd yr un mor berthnasol heddiw: diffyg trafodaeth ar faterion Cymreig yn y cyfryngau; amheuaeth o’r de ymysg y gogs, ac o’r gogledd ymysg yr hwntws; a phroblemau economaidd enbyd mewn rhannau helaeth o’r wlad. Felly oes unrhyw beth wedi newid ers y noson dyngedfennol honno? Ydy Cymru’n cael ei llywodraethu’n well neu’n waeth?

Yr her osodom i ni ein hunain fel criw cynhyrchu oedd ceisio mesur cyflwr Cymru heddiw; gorchwyl oedd yn ymylu ar yr amhosib mewn cwta awr o deledu o ystyried popeth mae’r Cynulliad yn dylanwadu arno. Felly dyma benderfynu canolbwyntio ar dri o’r meysydd sy’n ysgogi’r drafodaeth fwyaf – addysg, iechyd a’r economi. Fe aethom ati i chwilio am unigolion oedd yn ceisio gwneud gwahaniaeth yn eu meysydd arbenigol a’u cymunedau. Pobol fyddai’n barod i ddweud yn onest a ydy’r Cynulliad a Llywodraeth Cymru yn eu cefnogi ac yn gwneud gwahaniaeth?

Wrth baratoi a chynnal sgyrsiau anffurfiol, y syndod mwyaf oedd bod pobol yn cyfeirio at lond llaw yn unig o ddeddfau wrth fesur llwyddiannau datganoli. Mae’r deddfau sy’n ymwneud â smygu, codi pris ar fagiau plastig a rhoi organau wedi dal dychymyg y cyhoedd. Ond prin iawn yw’r ymwybyddiaeth o union bwerau a chyfrifoldebau’r Cynulliad, nac o ddeddfau mwy ‘cynnil’.

Unwaith i ni ddechrau ar ein taith o amgylch y wlad, roedd pethau’n wahanol – roedd gan bawb farn glir am effaith datganoli ar eu sector arbennig nhw. Tra bod dadleuon 1997 wedi rhannu’r wlad 50/50 yn rheini o blaid ac yn erbyn datganoli, mae pethau’n fwy cymhleth ac yn fwy diddorol erbyn hyn. Roedd sawl person yn feirniadol iawn o ddiffygion mewn meysydd penodol, ond roedden nhw’n gefnogol o fodolaeth y Cynulliad ac o syniad creiddiol datganoli.

Roedd sylwadau cefnogol gan rai fel gweithwyr dur Tata ym Mhort Talbot, er enghraifft, yn agoriad llygad go iawn. O gofio pa mor wenwynig oedd y drafodaeth ynghylch y syniad o ddatganoli dim ond dau ddegawd yn ôl, mae’r newid yn arwyddocaol.

Huw Edwards: Datganoli 20: Nos Fawrth, Medi 19 am 9.30, S4C

Gŵyl gofiadwy Hedd Wyn

Cyhoeddwyd Medi 11, 2017 gan Y Blog Celfyddydau.

Tagiau: Gŵyl Hedd Wyn, Penbedw, robin gwyndaf


Robin Gwyndaf sy’n edrych yn ôl ar Ŵ
yl Hedd Wyn a gynhaliwyd ym Mhenbedw…  

Gair o ddiolch diffuant yw hwn. Ar y Sadwrn a’r Sul, Medi 9-10, cynhaliwyd Gŵyl Hedd Wyn ar safle Ysgol Ysbytai Cilgwri, ym Mhenbedw (Birkenhead). Un o’r gwyliau mwyaf cofiadwy y bûm ynddynt erioed. A dyna farn y cannoedd oedd yno.

Cafwyd, er enghraifft, ddarlithoedd ardderchog gan Huw Edwards, Peredur Lynch  a D Ben Rees. Cyflwynwyd Cadair hardd yr Ŵyl yn rhodd gan Gymdeithas Hedd Wyn, Fflandrys. ‘Hedd Wyn’ oedd testun y gerdd, neu gyfres o gerddi.

Roedd naw wedi cystadlu, a thri yn deilwng iawn o’u cadeirio. Cyntaf: Martin Huws; Ail: Arwel Emlyn Jones; Trydydd: Hedd Bleddyn. Meistr y ddefod oedd Geraint Lloyd Owen, ein Harchdderwydd. Hyfryd hefyd oedd cael llu mawr o ymgeiswyr, 11-19 mlwydd oed, am y ddwy goron. Un  gystadleuaeth Gymraeg ac un Saesneg. Cerddi ar y testun ‘Yr Arwr’ / ‘Hero’.

Gwnaed cyfraniad gwerthfawr iawn i lwyddiant yr Ŵyl gan amryw gorau a pherfformwyr: Côr Meibion Orffiws Rhosllannerchrugog; Côr Ieuenctid Môn; Côr Meibion Bara Brith, Môn; Côr Rygbi Gogledd Cymru; Parti’r Betheliaid; Dylan Cernyw, y telynor; a’r cantorion: Alun Tan Lan  a Huw Ynyr.

Ar y Sul, yng nghapel Seion, cafwyd oedfa (homili gan Aled Lewis Evans), a chymanfa  ganu (arweinydd Alwyn Humphreys) y byddwn yn cofio amdanynt yn  hir.

Yn ystod yr Ŵyl dadorchuddiwyd cofeb i Hedd Wyn, ger y garreg ym Mharc  Penbedw, carreg sydd yno eisoes i gofio Eisteddfod 1917.

Rhannwyd a gwerthwyd medalau i gofio’r Ŵyl, a chyhoeddwyd rhaglen (85 tudalen): Canmlwyddiant y Gadair Ddu.  The Black Chair Centenary: 1917-2017.  Anogaf bawb a gollodd y cyfle i fynychu’r Ŵyl eleni ym Mhenbedw i sicrhau copi o’r cyhoeddiad gwerthfawr hwn.

Golygwyd y rhaglen a’i chyhoeddi gan y Parchedig Ddr D Ben Rees. Ef oedd prif ysgogydd Gŵyl Hedd Wyn. Llafuriodd yn ddiarbed, a mawr iawn yw dyled Cymru gyfan iddo. Diolch o galon hefyd am gymorth parod pob un o’i gydweithwyr.

Ôl nodyn. Cyfeiriwyd droeon yn ystod yr Ŵyl at Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, ac at gymwynas Gerald Williams. Daliaf innau ar y cyfle hwn i ddweud, ar ran yr holl ddarllenwyr, canmil diolch i Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri ac i bawb arall a fu â rhan mewn sicrhau y bydd yr Ysgwrn bellach yn parhau i fod yn ganolfan dreftadaeth gwir deilwng i Gymru.

Trosglwyddiadau: y da, y drwg a’r gwyrthiol!

Cyhoeddwyd Medi 1, 2017 gan Y Blog Pêl-droed.


Paul Clement yw rheolwr Abertawe
Alun Rhys Chivers sy’n trafod y mynd a’r dod lawr yn y Liberty…

Ry’n ni i gyd, ar ryw adeg mae’n siŵr, wedi chwarae’r gêm gyfrifiadurol Championship Manager – neu Football Manager, bellach – gan ail-greu’r tymor pêl-droed o gysur ein stafell wely. Wrth ddod i’r darn yn y gêm lle mae’r ffenest drosglwyddo’n cau ddiwedd mis Awst, roedd gofyn bod gyda ni, fel chwaraewyr, sgiliau trin a thrafod yn ogystal â rhywfaint o wybodaeth ariannol – heb sôn am dactegau i wybod pa chwaraewyr i fynd ar eu holau.

Dim ond gêm oedd hi i ni, ond dyna’r realiti y cafodd rheolwyr ar hyd a lled Cymru a Lloegr eu hunain yn ei chanol ddoe ar ddiwrnod ola’r ffenest bresennol. Fe gyfaddefodd prif hyfforddwr Abertawe, Paul Clement rai wythnosau’n ôl ei fod e’n teimlo cyffro ond ofn ynghylch yr hyn allai ddigwydd cyn Awst 31.

Ond ar ôl i’r ffenest gau’n glep am 11 o’r gloch neithiwr, mae’n rhaid ei fod e’n teimlo’n hapusach o lawer nag yr oedd e pan gafodd ei brif ymosodwr Gylfi Sigurdsson ei ddenu i Everton ganol y mis.

Helynt Gylfi Sigurdsson

Ar ôl ymadawiad Sigurdsson, cyfaddefodd Clement ei fod e’n ofni colli rhagor o chwaraewyr yn ystod pythefnos ola’r ffenest. Fe fyddai wedi hanner disgwyl colli’r Sbaenwr Fernando Llorente, ac roedd trosglwyddiad posib Wilfried Bony yn ôl i’r Elyrch yn gyfrinach agored ers tro.

Roedd perygl fod helynt Sigurdsson yn troi’n ffars yn y pen draw, er i’r Elyrch ychwanegu £45 miliwn i’r coffrau am y chwaraewr a wnaeth fwy na neb i gadw’r Elyrch yn yr Uwch Gynghrair y tymor diwetha’.

Ar y cae, roedd hi’n amlwg fod bwlch mawr ar ôl Sigurdsson, er bod Tammy Abraham wedi cael ei ganmol am ei berfformiad diweddara’ oddi cartref yn Crystal Palace. Am ba hyd allai’r ymosodwr ifanc, ar fenthyg o Chelsea, arwain yr ymosod sy’n gwestiwn arall.

Angen recriwtio

Cyn y gêm ddiwetha’, roedd yr Elyrch wedi methu â bwrw’r targed unwaith ers dechrau’r tymor ac roedd y cefnogwyr yn anochel yn dechrau cwestiynu doethineb a chymhelliant y perchnogion Americanaidd Jason Levien a Steve Kaplan, ynghyd â’r cadeirydd Huw Jenkins. Pwy, tybed, fyddai’n gyfrifol am ddenu chwaraewyr newydd i’r clwb?

Roedd si ar led ers tro mai denu Wilfried Bony yn ôl o Man City oedd blaenoriaeth y clwb. Ond fe bwysleisiodd Clement ei fod e’n awyddus i gryfhau’r tîm ar draws y cae. Fe ddechreuodd y gwaith hwnnw’r wythnos ddiwetha’ wrth arwyddo Sam Clucas o Hull. Dyma chwaraewr sy’n gallu chwarae ym mhob safle, bron iawn, ac sy’n cynnig nifer o opsiynau newydd i’r Elyrch.

A dyna Roque Mesa yn dod i mewn yn chwaraewr canol cae amddiffynnol fyddai’n cynnig cystadleuaeth i’r capten Leon Britton yn y safle hwnnw – wedi’r cyfan, onid cystadleuaeth yw’r ffordd orau o roi pwysau ar y prif chwaraewyr i berfformio ar eu gorau?

Ond roedd un cwestiwn mawr ar wefusau’r cefnogwyr o hyd. Pwy oedd yn dewis pa chwaraewyr newydd i’w harwyddo? Gan fod enw Bony wedi cael ei grybwyll ers tro, mae’n deg dweud mai’r perchnogion oedd wedi bod ar ei drywydd e. Roedd Sam Clucas yn un arall fuodd yn dwyn sylw’r Elyrch ers peth amser. Doedd neb cweit yn sicr am Roque Mesa – mae’n bosib fod Paul Clement yn gwybod amdano fe o’i gyfnod yn is-hyfforddwr ar Real Madrid.

Dangos pwy yw’r bos

Does dim amheuaeth y byddai gan Paul Clement ran fawr i’w chwarae ar ddiwrnod ola’r ffenest drosglwyddo ddoe. Ond fel pe bai angen tanlinellu pwy yw’r bos, fe lwyddodd e i gyflawni’r un wyrth nad oedd neb wedi’i disgwyl – croeso i Abertawe, Renato Sanches!

Dyma ni’n ôl ym mydysawd Championship Manager. Oedd clwb fel Abertawe, oedd yng ngwaelodion yr Uwch Gynghrair y tymor diwetha’, wir wedi llwyddo i ddenu un o sêr ifainc Ewrop i’r Liberty? Cyn herio Cymru, daeth Sanches y trydydd chwaraewr ieuenga’ i sgorio gôl yn yr Ewros pan rwydodd e yn erbyn Gwlad Pŵyl i sicrhau’r gêm gyn-derfynol fyddai’n torri calonnau’r Cymry yn Lyon.

Pan gafodd Paul Clement ei benodi’n brif hyfforddwr ym mis Ionawr, y farn gyffredinol oedd fod angen iddo fe dynnu ar ei holl brofiad gyda rhai o glybiau mwyaf Ewrop – Chelsea, Real Madrid, Bayern Munich ac ati – i gryfhau’r garfan. Doedd e ddim yn mynd i fod yn hawdd, meddai, gan y byddai’n galw am ddenu’r chwaraewyr o brif lwyfan Ewrop i un o’r clybiau yng ngwaelodion y gynghrair.

Ond mae’n ymddangos bod y trosglwyddiad hwn wedi bod ar y gweill ers peth amser, a’r ddau glwb yn gytûn y byddai’n gwneud lles i bawb pe bai’n dod i’r Elyrch. Wedi’r cyfan, byddai’r chwaraewr ei hun yn cael chwarae mwy o bêl-droed, byddai’r Elyrch yn elwa o’i ddoniau, a byddai Bayern Munich yn gallu lleihau eu costau (mae’r Elyrch wedi talu £8 miliwn, gan gynnwys ei gyflog) wrth iddyn nhw gadw llygad ar chwaraewr allai fod yn allweddol iddyn nhw yn y dyfodol. ‘Win, win’, ys dywed y Sais.

Ond ennill ar y cae sy’n bwysig o hyn ymlaen. Os oedd Paul Clement wedi rhoi pinsiad go galed iddo fe’i hun pan gafodd ei benodi’n brif hyfforddwr yn yr Uwch Gynghrair fis Ionawr, fe fydd ei fraich yn gochach heddiw ar ôl dihuno o’r hyn sydd – ar hyn o bryd, o leiaf – yn ymddangos fel breuddwyd sydd ond yn bosib mewn gemau cyfrifiadurol. Ac fe allai Renato Sanches sicrhau mai enw gêm gyfrifiadurol yn unig, ac nid teitl swydd Paul Clement y tymor nesaf, yw Championship Manager.

BLOG: Gylfi Sigurdsson – y gwir yn erbyn y byd?

Cyhoeddwyd Awst 17, 2017 gan Y Blog Pêl-droed.

Tagiau: gylfi sigurdsson


Gohebydd golwg360, Alun Rhys Chivers sy’n datgelu’r stori go iawn y tu ôl i hynt a helynt trosglwyddiad y pêl-droediwr Gylfi Sigurdsson o Abertawe i Everton yr wythnos hon…

Lai na 48 awr ar ôl i Gylfi Sigurdsson symud – o’r diwedd – i Everton am ffi sydd heb ei datgelu (ond sy’n debygol o fod oddeutu £45m), mae’n teimlo fel pe bai hanes yn ailadrodd ei hun.

Fe gawson ni, gefnogwyr yr Elyrch, haf a thymor cythryblus y llynedd ar ôl colli Ashley Williams, ac fe allai’r un peth ddigwydd eto os nad yw’r clwb yn gweithredu’n gyflym i lenwi’r bwlch mawr yn yr ymosod.

Dydy naw gôl mewn tymor ddim yn swnio’n gyfraniad mawr, ond o ystyried bod yr Elyrch ar waelod y tabl erbyn y Nadolig ar ôl diswyddo dau reolwr, Francesco Guidolin a Bob Bradley, fyddwn i ddim yn hoffi dychmygu lle fyddai’r clwb erbyn hyn heb y goliau hynny.

Yr amser yma y tymor diwetha’, y cwestiwn mawr oedd pwy fyddai’n llenwi’r bwlch mawr yng nghanol yr amddiffyn? Roedd hi’n amlwg nad oedd gan Francesco Guidolin ei hun fawr o obaith o ddod o hyd i’r fformiwla hud.

Fe dreuliodd e a’i olynydd, Bob Bradley, rannau helaeth o hanner cynta’r tymor yn ceisio ateb y cwestiwn. Ond roedd yr holl arbrofi’n golygu bod yr Elyrch nid yn unig yn aros yn llonydd, ond mewn perygl difrifol o ddechrau symud am yn ôl.

Yn y pen draw, fe ddaeth y prif hyfforddwr newydd, Paul Clement, o hyd i’r ateb ac mae’r amddiffyn, o dan arweiniad Federico Fernandez ac Alfie Mawson (capten y dyfodol, efallai?), yn edrych yn dipyn mwy sefydlog erbyn hyn.

Sefydlogrwydd

Ond mae’r sefyllfa – o leiaf o safbwynt Paul Clement – yn wahanol iawn y tro hwn. Mae’r clwb mewn dwylo diogel o dan ei arweiniad ac mae gwella’r amddiffyn hefyd yn golygu bod gan y tîm asgwrn cefn o’r diwedd.

Os y gwrandewch chi ar adroddiadau’r wasg, dydy’r Elyrch ddim yn brin o opsiynau yn yr ymosod chwaith, ac mae’n bosib y gwelwn ni Wilfried Bony yn ôl ar y Liberty.

Mae Nacer Chadli yn enw arall sydd wedi’i grybwyll. Ac wrth gwrs, fe fydd Fernando Llorente yn ôl, gobeithio, erbyn yr wythnos nesaf ar ôl torri ei fraich. Felly dydy hi ddim yn argyfwng eto.

Ond y gyfrinach y tro hwn oedd cynllunio ymlaen llaw – doedd hynny’n sicr ddim wedi digwydd pan adawodd Ashley Williams am Everton flwyddyn yn ôl.

Roedd y perfformiad yn erbyn Southampton ddydd Sadwrn diwethaf yn un siomedig, er i’r ymosodwr ifanc Tammy Abraham ddangos rhywfaint o addewid.

Mae Paul Clement wedi datgelu ei fod e’n hapus gyda’r ffi gafodd yr Elyrch wrth werthu Gylfi Sigurdsson, ac mae angen gwario’r arian hwnnw’n ddoeth.

Roedd e’n lled awgrymu yn ei gynhadledd i’r wasg fod angen cryfhau mewn sawl safle ar y cae, ac mae’n bosib y gwelwn ni fwy nag un chwaraewr yn dod i mewn – er, mae’n ymddangos erbyn hyn nad Joe Allen fydd un ohonyn nhw.

Blas cas

Ond yr hyn fydd yn gadael blas cas i’r cefnogwyr yw’r ffordd mae’r cyfan wedi’i lusgo allan eto – ac mae’n ymddangos bellach nad oedd Gylfi Sigurdsson yn gwbwl ddiffuant ar adegau wrth ddatgan ei fod e’n awyddus i aros.

Roedd Paul Clement yn cyfeirio yr wythnos hon at chwaraewr oedd “eisiau her newydd”, ac yn dweud ei fod e’n gwybod ddiwedd y tymor mai colli Gylfi Sigurdsson fyddai’r canlyniad tebygol yn y pen draw.

Pe bai wedi bod yn onest am ei fwriad o’r dechrau, mae’n sicr y byddai gan y cefnogwyr fwy o barch ato fe erbyn hyn. Ond, efallai bod y chwaraewr yn euog yn fan hyn o ddweud yr hyn roedd y cefnogwyr am ei glywed?

Ar Orffennaf 12, roedd yr Elyrch yn wynebu Barnet. Y bwriad oedd mynd o’r fan honno y diwrnod canlynol ar daith i’r Unol Daleithiau, a Gylfi Sigurdsson yn mynd gyda’r garfan tra bod y trafodaethau’n parhau.

Ond mae Paul Clement wedi datgelu ei syndod pan benderfynodd y chwaraewr aros adref rhag ofn bod y clybiau’n dod i gytundeb bryd hynny. Ond fel sy’n amlwg bellach, fe gymerodd fis arall cyn i’r cyfan ddod i ben.

Penllanw haf o ymbil oedd hynny, meddai’r prif hyfforddwr, sydd wedi datgelu ei fod e wedi cael sawl sgwrs wyneb yn wyneb a thros negeseuon testun gyda Gylfi Sigurdsson.

Hyd yn oed ar yr unfed awr ar ddeg, roedd Paul Clement yn obeithiol y gallai berswadio un o’r hoelion wyth i aros. Ond yn ofer oedd y cyfan yn y pen draw. A chofiwch, hyn i gyd ar ôl i’r chwaraewr ei hun ddweud sawl gwaith ei fod e’n hapus i aros.

Edrych tua’r dyfodol

Byddai perffaith hawl gan Paul Clement, o dan yr amgylchiadau, i deimlo cryn siom fod un o’i brif chwaraewyr wedi bod y fath bensaer ar ei ymadawiad ei hun. Ond nid un i ddal ddig yw’r prif hyfforddwr.

I’r gwrthwyneb, mae’n gweld diwedd y bennod hon yn hanes y clwb yn “gyfle newydd” i brofi gwerth y garfan. Mae’n cyfaddef fod y cyfan “yn fwy lletchwith” i Sigurdsson nag yr oedd iddo yntau, ac mae’n barod i ganmol proffesiynoldeb y chwaraewr, hyd yn oed ar ôl yr helynt yma.

Mewn ffordd, fe gadwodd Paul Clement at ei air. Fe ddaeth y cyfan i ben gyda digon o amser nawr i droi ei sylw at chwaraewyr newydd. Bydd gweddill y ffenest drosgwlyddo’n her newydd i’r prif hyfforddwr.

Ym mis Ionawr, roedd angen gweithredu’n gyflym i gywiro gwendidau cyn i’r ffenest gau. Y tro hwn, cryfhau’r adnoddau sydd ganddo fe fydd ei nod.

Cawn weld beth ddaw dros yr wythnosau nesaf, ond gall cefnogwyr yr Elyrch fod yn dawel eu meddwl. Mae gan Paul Clement atebion. Y gwir yn erbyn y byd? Mi fydd yna heddwch – a llwyddiant, gobeithio.